Trọng tâm là cơ cấu lại đầu tư công

Chủ trương cơ cấu lại nền kinh tế tập trung vào 3 nội dung, gồm: Cơ cấu lại đầu tư; cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) và cơ cấu lại hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM). Về phương thức và lộ trình tổ chức thực hiện cơ cấu lại nền kinh tế, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết: Chính phủ đang tập trung chỉ đạo khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, thiếu đồng bộ, gây thất thoát, lãng phí; rà soát lại quy hoạch và các quy định về phân cấp đầu tư, bảo đảm mỗi dự án khởi công mới đều phải được cấp có thẩm quyền thẩm định và kiểm soát chặt chẽ về quy hoạch, tính cấp thiết, mục tiêu, quy mô, nguồn vốn trước khi quyết định đầu tư, bảo đảm hiệu quả đầu tư và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Đối với các dự án chuyển tiếp, phải rà soát để bố trí vốn thực hiện theo thứ tự ưu tiên; các dự án không tiếp tục cân đối được nguồn vốn phải chuyển sang thực hiện đầu tư dưới hình thức khác hoặc đình hoãn. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, nghiệm thu, đánh giá hiệu quả đầu tư; xử lý nghiêm những việc làm sai trái.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định, Chính phủ sẽ khẩn trương hoàn thiện thể chế, tạo điều kiện thúc đẩy các thành phần kinh tế đầu tư kết cấu hạ tầng thông qua các hình thức BT, BOT, BTO, PPP, tạo bước đột phá trong phát triển một số công trình hạ tầng có quy mô lớn. Việc huy động và sử dụng nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi phải được xem xét, cân đối một cách tổng thể, gắn kết với các nguồn vốn phát triển khác. Không khuyến khích các dự án đầu tư sử dụng lao động có chi phí nhân công thấp, tiêu tốn năng lượng, khai thác không gắn với chế biến.

“Cơ cấu lại đầu tư là nhiệm vụ trọng tâm của cả nước, của các ngành, các cấp và cộng đồng DN, vừa là yêu cầu cấp bách, vừa phải được thực hiện cụ thể, liên tục trong suốt quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Chính phủ sẽ khẩn trương chuẩn bị dự án Luật Đầu tư công và sửa đổi Luật Ngân sách để trình Quốc hội”, Thủ tướng nói.

Tập trung cơ cấu lại các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước

Theo khảo sát của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 9 tháng đầu năm, có trên 48.700 DN giải thể, ngừng hoạt động, tăng 21,8% so cùng kỳ năm 2010. Về vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: Cơ cấu lại DNNN mà trọng tâm là các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty Nhà nước nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và thực hiện tốt hơn vai trò của DNNN là yêu cầu cấp thiết, là 1 trong 3 nội dung quan trọng để cơ cấu lại nền kinh tế.

Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang tập trung chỉ đạo thực hiện những công việc cụ thể. Một là, xác định rõ chức năng của Nhà nước và DNNN trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; tổng kết đánh giá mô hình quản lý, hiệu quả hoạt động, xác định rõ phạm vi, ngành nghề kinh doanh của DNNN và phê duyệt phương án tổng thể cơ cấu lại DNNN. Căn cứ phương án tổng thể, xem xét phê duyệt đề án cơ cấu lại từng tập đoàn, tổng công ty Nhà nước ngay trong năm 2011.

Hai là, đẩy mạnh cổ phần hóa, thực hiện đa sở hữu các DNNN, kể cả tập đoàn và tổng công ty; chỉ giữ lại những DN thực sự cần thiết nhằm thực hiện vai trò của DNNN, đồng thời với việc kiện toàn về tổ chức và quản trị để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Ba là, các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước chỉ tập trung hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh chính; thực hiện xong việc thoái vốn đã đầu tư ngoài ngành kinh doanh chính trước năm 2015.
Bốn là, xử lý dứt điểm các DNNN thua lỗ, hoạt động không hiệu quả kéo dài bằng các hình thức thích hợp như cổ phần hóa, sáp nhập, giải thể, bán, phá sản DN.

Năm là, khẩn trương nghiên cứu để đổi mới cơ chế thực hiện quyền chủ sở hữu của Nhà nước và cơ chế đại diện chủ sở hữu Nhà nước tại tập đoàn và tổng công ty; xây dựng tiêu chí quản trị và lựa chọn bố trí đúng cán bộ để lãnh đạo quản lý hiệu quả các tập đoàn, tổng công ty.

Sáu là, thực hiện công khai minh bạch hoạt động của tập đoàn, tổng công ty nhà nước; đặt DNNN vào môi trường cạnh tranh bình đẳng với các thành phần kinh tế khác; kiểm soát có hiệu quả độc quyền tự nhiên.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, cơ cấu lại DNNN là một quá trình không dễ dàng, Chính phủ sẽ quyết tâm hành động, vừa làm vừa rút kinh nghiệm để thực hiện thành công nhiệm vụ này, góp phần nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

 Cơ cấu lại hệ thống ngân hàng thương mại

Về vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: Cơ cấu lại để có hệ thống NHTM được quản trị tốt, hoạt động hiệu quả, sản phẩm và dịch vụ NH đa dạng, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường với đại bộ phận là DN vừa và nhỏ và các hộ sản xuất kinh doanh; từng bước nâng cao tiềm lực tài chính và khả năng cạnh tranh; không còn NH yếu kém kéo dài, ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế.

Thủ tướng cũng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ cụ thể như: Tiến hành rà soát, đánh giá đúng thực trạng quản lý và hoạt động của hệ thống NHTM và các tổ chức tín dụng, xây dựng phương án tổng thể cơ cấu lại toàn bộ hệ thống với mục tiêu, mô hình và cơ chế chính sách phù hợp. Hoàn thiện và đưa vào thực hiện các tiêu chuẩn quản trị mới, các quy định về an toàn và phòng tránh rủi ro theo hướng tiếp cận nhanh thông lệ quốc tế; tăng cường vai trò giám sát của NHNN trong việc thực hiện các tiêu chuẩn này... Ban hành quy định cụ thể về mua bán, sáp nhập và khuyến khích việc tự nguyện hợp nhất để có thêm những NH lành mạnh về tài chính, đa dạng về sản phẩm dịch vụ và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh. Có phương án xử lý cụ thể để giảm nhanh các NH yếu kém kéo dài theo các phương án thích hợp với chi phí ít nhất, bảo đảm an toàn hệ thống, không làm ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người gửi tiền và xử lý nghiêm những cá nhân có sai phạm...

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, do tính tương tác, hỗ trợ lẫn nhau, cả 3 nội dung tái cấu trúc trên phải được thực hiện đồng bộ, với các chính sách tài khóa, tiền tệ đúng đắn, hiệu quả đi đôi với việc tiến hành đồng bộ 3 khâu đột phá chiến lược. Theo đó, Chính phủ sẽ trình Quốc hội đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng tại kỳ họp tới của Quốc hội.