Hầu hết các đại biểu tán thành việc ban hành luật này. Tuy nhiên, nhiều vấn đề được các đại biểu cho rằng cần làm rõ, bổ sung, điều chỉnh trong luật, cụ thể như chế tài xử phạt, diện tích cảnh báo trên vỏ thuốc lá; biện pháp xử lý nhập khẩu thuốc lá ngoại…

Phát biểu về các biện pháp phòng, chống thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, đại biểu Đỗ Hữu Lâm (tỉnh Long An) đề nghị bổ sung thêm biện pháp tái xuất. Đại biểu phân tích, trong quá trình quản lý, các địa phương rất tích cực trong công tác đấu tranh phòng, chống thuốc lá lậu qua biên giới, đã bắt và tịch thu hàng chục tấn thuốc lá ngoại nhập lậu, có những sản phẩm chất lượng tốt, hạn sử dụng còn rất tốt, nhưng vẫn đem tiêu hủy bằng phương pháp đốt.

Với biện pháp xử lý này không làm giảm được việc nhập lậu thuốc lá ngoại, mà vô tình giúp cho nhà sản xuất tiêu thụ nhanh sản phẩm đầu ra, gây lãng phí rất nhiều kinh phí cho việc tiêu hủy, chưa kể trong quá trình tiêu hủy còn ảnh hưởng đến môi trường. Trong khi đó, kinh phí cho các hoạt động của lực lượng chống buôn lậu thuốc lá gặp rất nhiều khó khăn và hạn chế. Vì vậy, nên tái xuất thì sẽ mang lại hiệu quả hơn.

Đại biểu Trương Thị Yến Linh (tỉnh Cà Mau) có ý kiến về việc in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá. Bà Yến cho rằng: Nếu in cảnh báo sức khỏe cả hình ảnh và chữ sẽ có hiệu quả hơn nhiều. Vì thế, tại khoản 2 Điều 14 nên quy định in cảnh báo sức khỏe bằng chữ và hình ảnh chiếm ít nhất 50% diện tích mặt chính, trước, sau, trên tất cả vỏ bao thuốc lá phù hợp với Điều 11 của Công ước khung. Nếu in diện tích nhỏ khó nhìn sẽ mất tác dụng cảnh báo tác hại của thuốc.

Đóng góp vào chế tài xử phạt, đại biểu Phạm Thị Hải (tỉnh Đồng Nai) đề nghị tập trung công tác kiểm soát thuốc lá nhập lậu. Để làm tốt công tác này, cần tập trung đầu tư vào việc bồi dưỡng, tập huấn đội ngũ thực hiện nhiệm vụ này và tăng chế tài xử phạt, theo hướng xác định thẩm quyền xử phạt trực tiếp ở từng cơ sở. Đại biểu Hải đề nghị tăng mức thuế thuốc lá bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng trên giá bán lẻ, vì hiện nay giá thuốc bán lẻ ở nước ta chỉ 42 - 45%, thấp hơn rất nhiều so với kiến nghị của Tổ chức Y tế thế giới là 75% giá bán thuốc lẻ. Do đó, phải tăng biện pháp xử lý và phải có chế tài xử phạt cụ thể, đồng thời xác định rõ về trách nhiệm cũng như thẩm quyền xử phạt trực tiếp, nhất là ở các địa phương và ở các cơ sở cũng cần có chế tài xử phạt và mức xử phạt vi phạm phải phù hợp với Luật xử phạt vi phạm hành chính đang được chuẩn bị thông qua trong nhiệm kỳ Quốc hội Khóa XIII lần này.

Về quy định thành lập Quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá nhận được nhiều ý kiến của các đại biểu. Đại biểu Y Khút Niê (tỉnh Đắk Lắk) rất đồng tình việc thành lập Quỹ và nâng cao sức khỏe cộng đồng theo tên gọi đã có trong dự thảo. Đại biểu Nguyễn Thu Anh (tỉnh Lâm Đồng) phân tích, hiện nay kinh phí kiểm soát thuốc lá ở Việt Nam chủ yếu dựa vào các nhà tài trợ quốc tế chiếm khoảng 90%, 10% là do Chính phủ hỗ trợ do đó chúng ta sẽ không chủ động được nguồn tài chính. Bởi vậy, việc thực hiện hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá không đồng bộ và không thường xuyên. Trong thời gian tới khi Việt Nam vượt qua ngưỡng nghèo thì nguồn tài trợ quốc tế lại bị giảm đi. Để thực hiện thành công mục tiêu của Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá là tiến đến giảm cầu và kiểm soát cung cấp các sản phẩm thuốc lá thì phải có nguồn tài chính ổn định, bền vững và lâu dài mà lại không ảnh hưởng đến ngân sách Nhà nước. Vì vậy, các đại biểu cho rằng, việc thành lập Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá như dự thảo luật đã đưa ra là cần thiết. Còn hình thức thu, cách thu từ khoản đóng góp bắt buộc của người sử dụng và doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu thuốc lá tính theo mức tuyệt đối trên 1 bao thuốc lá tiêu thụ tại thị trường Việt Nam. Cách thu này đơn giản và thuận tiện hơn, phù hợp với Luật ngân sách Nhà nước.

Trái ngược với các ý kiến trên, Đại biểu Đặng Thị Kim Chi (tỉnh Phú Yên) cùng với một số đại biểu cho rằng, nếu thành lập quỹ này do Bộ Y tế quản lý thì sẽ thiếu người quản lý, sẽ phải tăng thêm biên chế của bộ máy và vấn đề kiểm tra, thanh tra, giám sát như thế nào e rằng khó minh bạch và khó kiểm soát…

Hôm nay (17/11/2011), Quốc hội họp phiên toàn thể ở Hội trường; thảo luận về Dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội nhiệm kỳ khoá XIII; buổi chiều, thảo luận về dự án Luật phổ biến, giáo dục pháp luật.

Ánh Tuyết