(Thanh tra) - Nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm liên quan đến lĩnh vực điện lực, thuốc lá điện tử, hôn nhân gia đình có hiệu lực thi hành từ tháng 5.
Thu tiền điện của người thuê cao hơn quy định, chủ nhà bị phạt đến 30 triệu
Nghị định 133 của Chính phủ quy định cụ thể các hành vi vi phạm trong sử dụng điện và mức xử phạt tương ứng có hiệu lực từ ngày 25/5.
Một trong những quy định đáng chú ý là việc xử phạt với chủ nhà cho thuê nhà.
Cụ thể, đối với trường hợp người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định, nếu mua điện theo giá bán lẻ điện phục vụ sinh hoạt thì sẽ bị phạt tiền từ 20 - 30 triệu đồng.
Người cho thuê phải nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm (kể cả chi phí phát sinh) để hoàn trả cho người thuê.
Các hành vi khác liên quan đến sử dụng điện cũng sẽ bị phạt khá nặng. Theo đó, phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng nếu không thông báo khi giảm số hộ dùng chung công tơ hoặc kê khai sai số người để hưởng định mức điện sinh hoạt; phạt tiền từ 5 - 8 triệu đồng nếu tự ý lắp đặt, đóng, cắt, sửa chữa, di chuyển, thay thế thiết bị hoặc công trình điện của bên bán điện.
Nghị định 133 cũng quy định hành vi trộm cắp điện dưới mọi hình thức sẽ bị xử phạt tùy theo giá trị điện năng chiếm đoạt.
Theo đó, nếu giá trị điện trộm cắp dưới 1 triệu đồng, mức phạt sẽ từ 4 - 10 triệu đồng. Trường hợp giá trị điện trộm cắp từ 1- 2 triệu đồng, mức phạt tăng lên từ 10 - 20 triệu đồng.
Trường hợp sử dụng điện lớn gồm thiết bị không đạt chuẩn, không tuân thủ điều độ, không cắt giảm điện, không đầu tư hệ thống đo đếm theo quy định thì bị phạt tiền từ 60 - 80 triệu đồng.
Người sử dụng thuốc lá điện tử bị phạt tới 5 triệu đồng
Các hành vi vi phạm quy định về sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được nêu rõ tại Nghị định số 90/2026.
Cụ thể, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng.
Hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm thì bị phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng.
Quy định trên có hiệu lực từ ngày 15/5.
“Trọng nam, khinh nữ” trong gia đình có thể bị phạt tới 10 triệu đồng
Nghị định 76/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2021 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới (có hiệu lực từ 1/5) nêu rõ xử phạt 5 - 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi: cản trở hoặc không cho thành viên trong gia đình thực hiện các hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng các nhu cầu khác của gia đình vì lý do giới tính; đối xử bất bình đẳng giữa các thành viên trong gia đình vì lý do giới tính.
Hành vi đe dọa dùng vũ lực hoặc uy hiếp tinh thần nhằm cản trở thành viên trong gia đình có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật tham gia định đoạt tài sản thuộc sở hữu chung của hộ gia đình vì lý do giới tính bị phạt 10 - 12 triệu đồng.
Nghị định cũng quy định rõ, hành vi áp đặt việc thực hiện lao động gia đình, sử dụng biện pháp tránh thai, triệt sản như là trách nhiệm của thành viên trong gia đình thuộc một giới nhất định cũng bị phạt tiền 10 - 12 triệu đồng.
Ngoại tình có thể bị phạt 10 triệu đồng
Từ 18/5, Nghị định số 109/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp; hành chính tư pháp; hôn nhân và gia đình; thi hành án dân sự; phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã có hiệu lực thi hành.
Quy định mới đáng chú ý là người có hành vi ngoại tình sẽ bị phạt tiền 5 - 10 triệu đồng.
Cụ thể, bị phạt tiền 5 - 10 triệu đồng nếu có một trong các hành vi sau: đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn với người khác; đang có vợ hoặc chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; chưa có vợ hoặc chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc vợ.
Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng cũng bị phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng.
Mức phạt trên cũng áp dụng với hành vi cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Bị phạt tới 40 triệu đồng nếu ép trẻ em đi ăn xin
Nghị định 98/2026 xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em có hiệu lực từ ngày 16/5.
Theo Nghị định 98, phạt tiền 20 - 30 triệu đồng với một trong các hành vi bắt trẻ em làm công việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến việc học tập, vui chơi, giải trí, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của trẻ em.
Phạt 30 - 40 triệu đồng đối với một trong các hành vi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự: Tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn trẻ em hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn; dẫn dắt, rủ rê, xúi giục, dụ dỗ, lôi kéo, kích động, lợi dụng, ép buộc làm trung gian giao dịch hoạt động bóc lột trẻ em; lợi dụng, bắt trẻ em lao động trái quy định của pháp luật…
Hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo ra nội dung gây tổn hại đến sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ hoặc để trục lợi nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt tiền 40 - 50 triệu đồng.
Sử dụng dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời trên VNelD
Nghị định số 88/2026 của Chính phủ nêu rõ, các cơ quan, đơn vị trong hệ thống giáo dục quốc dân theo thẩm quyền có trách nhiệm chuẩn bị, xây dựng hệ thống công nghệ hoặc sử dụng dịch vụ của các nhà cung cấp phục vụ việc tạo lập, báo cáo dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời theo quy định.
Dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời sau khi được tiếp nhận, lưu trữ hợp lệ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo sẽ được chia sẻ, liên thông tích hợp tự động trên ứng dụng định danh quốc gia VNelD.
Các cá nhân có quyền khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời của bản thân đã được tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia để sử dụng tương đương cho các loại văn bản giấy liên quan.
Nghị định số 88 có hiệu lực từ 15/5.
