(Thanh tra) - Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, các dự án tồn đọng về đất đai và đầu tư đang “chôn” khoảng 3,3 triệu tỷ đồng và 200.000 ha đất. Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hiện nhiều tỉnh đang vướng quy hoạch khoáng sản.
Sáng 21/4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng báo cáo làm rõ nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm trong phiên thảo luận kinh tế - xã hội liên quan đến dự án tồn đọng, đất đai, quy hoạch khoáng sản.
Cả nước đang tồn đọng khoảng 200.000 ha đất và 3,3 triệu tỷ đồng
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định mục tiêu tăng trưởng hai con số vô cùng thách thức, nhưng là con đường tất yếu để đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao.
Theo ông Ngô Văn Tuấn, trong quý I/2026, kinh tế đã có những phát triển khởi sắc với mức tăng trưởng đạt trên 7%, xuất khẩu tăng 19% và giải ngân đầu tư công tăng 1,2%.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra từ quý II trở đi rất lớn do biến động giá dầu và xung đột quốc tế. Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết theo đánh giá của chuyên gia, cứ 10% giá dầu tăng sẽ khiến tăng trưởng giảm 0,4% và gây áp lực lên lạm phát.
“Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm nay, các quý còn lại phải đạt mức tăng từ 10% đến 11%. Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng cho từng địa phương, bộ ngành và doanh nghiệp phù hợp với điều kiện mới”, ông Tuấn thông tin.
Ông cũng cho biết Bộ Tài chính sẽ phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, vừa ổn định vĩ mô.
Trong đó, Bộ trưởng nhấn mạnh chính sách tài khóa sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống thuế để thu đúng, thu đủ, kịp thời, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ - đang chiếm 96% số lượng và đóng góp trên 50% GDP.
Ông cũng đề cập giải pháp quan trọng là tập trung giải quyết các dự án tồn đọng, cũng như các nguồn lực khác.
Dẫn thống kê chưa đầy đủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính thông tin, cả nước tồn đọng khoảng 3,3 triệu tỷ đồng, kèm theo khoảng 200.000 ha đất chưa được xử lý. Trong khi đó, kế hoạch đầu tư công của năm 2026 là 1,1 triệu tỷ đồng.
“3,3 triệu tỷ đồng là con số, nếu so sánh với tổng vốn đầu tư công của 2026 thì nguồn lực tồn đọng lớn gấp ba lần đầu tư công”, ông Tuấn so sánh và mong Quốc hội giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn này.
Tư lệnh ngành Tài chính cũng thừa nhận vấn đề nhiều đại biểu nêu là “hiệu quả đầu tư là rất quan trọng”. Nếu không cải thiện được chỉ số ICOR (hiện ở mức 6,4), để đạt tăng trưởng hai con số thì tổng đầu tư xã hội phải lên tới 70% GDP.
Đề cập đến thị trường vốn, ông Tuấn nhận định chúng ta đang phụ thuộc quá lớn vào thị trường tiền tệ nên tới đây phải phát triển thị trường vốn dài hạn thông qua kênh trái phiếu và cổ phiếu.
“Khi thị trường chứng khoán được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi, chúng ta sẽ có cơ hội thu hút nguồn lực rất lớn”, ông Tuấn nói.
Bộ trưởng Bộ Tài chính nói thêm, để thị trường vốn phát triển bền vững, cần cải cách từ thể chế, hạ tầng đến việc hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ an tâm gửi vốn.
Quy hoạch khoáng sản “không có lỗi và không sai”
Với ngành Nông nghiệp và Môi trường, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng khẳng định đã đề xuất các giải pháp để tiếp tục tái cơ cấu ngành.
Trước ý kiến của đại biểu Quốc hội về quy hoạch khoáng sản theo Quyết định 866 của Thủ tướng (quyết định phê duyệt Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050), ông Hùng cho hay, đây không phải là vấn đề riêng của một tỉnh nào mà ở tất cả các tỉnh có khoáng sản trong cả nước.
Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các tỉnh trung du phía Bắc như Thái Nguyên, Cao Bằng, Tuyên Quang, Lào Cai, Lai Châu, Sơn La đều đang vướng Quy hoạch 866.
“Bản chất Quy hoạch 866 không có lỗi và không sai. Vấn đề là chúng ta phải điều chỉnh cho phù hợp”, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết Bộ đã tổ chức rà soát, thẩm định hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch 866 và sẽ trình Thủ tướng điều chỉnh sớm trong tháng 4.
Đề cập diện tích đất trồng lúa, theo ông Hùng, theo nghị quyết của Quốc hội, tổng diện tích đất trồng lúa của cả nước đến năm 2030 là hơn 3,56 triệu ha.
Tuy nhiên, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng, ngành nông nghiệp và môi trường đang rà soát lại để trình điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia. Trong đó, dự kiến sẽ giảm diện tích này xuống “khá nhiều” để chuyển sang đất phát triển công nghiệp.
Tuy nhiên, ông Hùng cho hay, trong 10 năm vừa qua, trong cơ cấu sử dụng đất công nghiệp, các địa phương sử dụng không quá 7%. Cho nên, ông đề nghị các địa phương khi đăng ký kế hoạch sử dụng đất công nghiệp “cần hết sức cân nhắc”.
Ông cho hay, có địa phương đăng ký khoảng 20.000 ha đất công nghiệp. Với hệ số như hiện nay thì 1.000 ha đất công nghiệp có thể thu hút 100.000 lao động. Nếu 20.000 ha tức là thu hút 2 triệu lao động. Với mức này ở một tỉnh trung du phía Bắc là vấn đề không dễ.
“Các tỉnh muốn phát triển công nghiệp, nhưng đăng ký kế hoạch sử dụng đất xong không thực hiện được thì thành lãng phí”, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nói.
Khi diện tích đất trồng lúa giảm khá nhiều, dự kiến giảm từ 3,568 triệu ha xuống khoảng 3,25 triệu ha, ông Hùng khẳng định vẫn “đảm bảo được an ninh lương thực và bảo đảm xuất khẩu 5 tỷ USD mỗi năm”.
Về sắp xếp lại các nông lâm trường, ông Hùng nhìn nhận đây là “vấn đề bức xúc nhất qua rất nhiều năm”, không riêng tỉnh nào.
Tuy nhiên, theo ông, đến nay nhiệm vụ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Thủ tướng đã hoàn thành khi đã phê duyệt 40/41 phương án (chỉ còn Hà Nội chưa phê duyệt vì chờ đồng bộ với Luật Thủ đô). Nhiệm vụ còn lại thuộc về các địa phương, cơ quan quản lý đất đai địa phương và các công ty, tập đoàn sử dụng đất.
Bộ trưởng đề nghị Bộ Tài chính hỗ trợ thêm cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương để sớm hoàn thành nội dung này để tránh bức xúc và lãng phí đất đai.
