Các nghị sỹ tham dự phiên họp. Ảnh: Đình Nam

Sáng 20/1, trong khuôn khổ Hội nghị thường niên lần thứ 26 Diễn đàn Nghị viện châu Á - Thái Bình Dương (APPF-26), các đại biểu họp phiên toàn thể về các vấn đề hợp tác và phát triển trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Ba chủ đề được thảo luận là: Tăng cường hành động chung nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu; các nguồn lực cho phát triển bền vững; đẩy mạnh hợp tác văn hóa, du lịch trong khu vực.

Nước biển dâng không còn là nguy cơ mà thực sự hiện hữu

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Uông Chu Lưu, thời gian qua, các nước châu Á - Thái Bình Dương trong đó có Việt Nam đã thông qua nhiều đạo luật quan trọng, thông qua nhiều chương trình, dự án cấp quốc gia nhằm ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu.

Các nước châu Á - Thái Bình Dương cũng thực hiện nghiêm túc Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), Nghị định thư Kyoto, Thỏa thuận Paris.

Ở góc độ Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), Tổng Thư ký Martin Chungong cho hay, IPU đã phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc (UNDP) xây dựng bộ công cụ tự đánh giá cho các nghị viện thành viên để rà soát, nhận diện được "lỗ hổng" trong thể chế.

Từ đó đưa ra những biện pháp thực hiện Mục tiêu phát triển bền vững đồng thời thể hiện cam kết đối với việc xử lý tác động của biến đổi khí hậu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Uông Chu Lưu

Theo ông Martin Chungong, các quốc gia cần quan tâm nhiều hơn đến y tế công cộng; khai thác nguồn năng lượng khác thay vì sử dụng nguyên liệu hoá thạch đồng thời giáo dục cộng đồng về vấn đề sức khoẻ… để ứng phó hiệu quả với tác động của biến đổi khí hậu, thúc đẩy phát triển bền vững.

Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Vũ Đức Đam cũng cho rằng, nước biển dâng không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà thực sự đã hiện hữu.

Ngay tại Hà Nội, mùa hè năm 2017, nhiệt độ đạt mức cao kỷ lục trong vòng hơn 40 năm qua. Nếu mực nước biển dâng cao 1 m, sẽ có khoảng 40% diện tích Đồng bằng sông Cửu Long, nơi hiện sản xuất hơn 12 triệu tấn gạo/năm (xuất khẩu hơn 6 triệu tấn); khoảng 10 - 12% dân số Việt Nam bị ảnh hưởng đến đời sống và tổn thất khoảng 10% GDP.

Tác nhân gây ra biến đổi khí hậu không chỉ công nghiệp mà còn từ nông nghiệp và sinh hoạt. Không chỉ từ nhà máy lớn, từ hóa chất trên ruộng đồng hay nạn phá rừng mà còn từ cả những thói quen lựa chọn phương tiện đi lại, sử dụng điện, nước của mỗi người dân.

Huy động tối đa nguồn tài chính đầu tư công nghệ sạch 

Tại phiên họp, các nghị sỹ lưu ý, nếu không có hành động cụ thể, biến đổi khí hậu có thể khiến người dân gặp rủi ro, nguy hiểm cho nhiều hộ gia đình và nguồn thu của Chính phủ, gia tăng nghèo đói.

Vì thế, các quốc gia thành viên cần phải nhận diện những cơ hội cho phát triển bền vững trong bối cảnh ứng phó với thách thức của biến đổi khí hậu; đồng thời phải có hành động cấp bách.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Đình Nam

Theo Phó Thủ tướng, cần phải làm cho toàn xã hội, từng người dân đều hiểu và bắt đầu từ những việc tưởng chừng rất nhỏ đến những việc đòi hỏi công nghệ và nguồn lực lớn.

Từng bước loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch tiến tới phát triển nền kinh tế các-bon thấp và tăng trưởng xanh thông qua những thay đổi toàn diện trong tiếp cận, phương thức sản xuất, phương thức canh tác.

“Mỗi quốc gia cần tạo dựng hành lang pháp lý, các thiết chế, chính sách và ưu tiên nguồn lực để ứng phó với biến đổi khí hậu phù hợp với các điều ước quốc tế, công ước, nghị định thư và thoả thuận về biến đổi khí hậu”, ông Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, cần huy động tối đa nguồn tài chính để đầu tư vào các dự án liên quan đến công nghệ sạch, công nghệ tiết kiệm năng lượng.

Các nghị viện phải đảm bảo đưa những cam kết quốc gia và các ưu tiên phát triển bền vững vào quy trình lập ngân sách. Những thỏa thuận quốc tế giúp nghị viện nhận diện những mục tiêu mới trong từng giai đoạn, giám sát những khuôn khổ hợp tác cấp quốc gia và khu vực về tài chính vì phát triển bền vững….

Ngoài ra, theo đại diện đoàn Trung Quốc, các quốc gia cần tăng cường sự sẵn sàng phối hợp, tăng cường năng lực, chuyển giao công nghệ, mở cửa thị trường, giảm gánh nặng nợ, đóng góp vào sự phát triển thế giới; tăng cường hợp tác đa phương, quản trị tài chính để hỗ trợ phát triển.

Đa văn hóa với tiềm năng to lớn cho phát triển du lịch  

Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực đa văn hóa với tiềm năng to lớn cho phát triển du lịch. Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, các giá trị tốt đẹp, di sản văn hoá của từng cộng đồng, dân tộc đã trở thành di sản văn hoá chung của nhân loại.

Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Vũ Đức Đam

Sự phát triển vũ bão của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, góp phần làm cho giao lưu văn hóa, tiếp thu tinh hoa văn hóa trở lên thuận lợi hơn bao giờ hết.

“Internet đã giúp một người ngồi ở bất kỳ đâu cũng có thể tìm hiểu ngay về cách thức nấu phở của Việt Nam”, Phó Thủ tướng nói.

Tuy nhiên, những yếu tố văn hoá độc hại, những nội dung bạo lực, phi văn hóa, cổ vũ  lối sống  vô cảm, thậm chí gây chia rẽ đoàn kết... cũng lan truyền nhanh hơn. Điều này càng khiến cho việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa không phải là vấn đề của riêng mỗi cộng đồng, mỗi quốc gia.

Đề cập đến du lịch, ngành “công nghiệp không khói” trong giao lưu văn hoá, Phó Thủ tướng cho rằng, du lịch không chỉ tạo nhiều việc làm, sinh kế, giúp xóa đói giảm nghèo cho nhiều người dân mà còn thúc đẩy tìm hiểu, giao lưu văn hóa; tạo cơ hội hợp tác trong lĩnh vực khác.

Để thúc đẩy, phát triển du lịch, cần có nhiều giải pháp đồng bộ từ chính sách visa, vận tải, hạ tầng cơ sở, bảo đảm môi trường du lịch an toàn, thân thiện...

Trong hợp tác nghị viện, APPF đã chứng tỏ vai trò trung tâm trong các vấn đề khu vực, thúc đẩy tiến trình cải cách để thích ứng tốt hơn với những thay đổi nhanh chóng của cục diện thế giới và khu vực. Triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác trong khu vực, trong đó có Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).

Thảo Nguyên