Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung. Ảnh: N.G

Lần đầu Việt Nam có Thẩm phán ITLOS

Lần đầu tiên có một chuyên gia pháp lý quốc tế của Việt Nam trúng cử thẩm phán Tòa án quốc tế về Luật Biển (ITLOS), Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung có ý nghĩa quan trọng, khẳng định vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, trong bối cảnh các vấn đề về biển và đại dương ngày càng đan xen và gắn kết sâu rộng với hòa bình, an ninh, phát triển bền vững, vai trò của các cơ chế tài phán quốc tế như ITLOS càng trở nên quan trọng.

ITLOS thời gian qua cũng có nhiều đóng góp quan trọng trong các vấn đề mới, được quốc tế quan tâm, có ý nghĩa với sự phát triển của các quốc gia, như việc đưa ra ý kiến tư vấn năm 2024 về các quy định của luật pháp quốc tế và biến đổi khí hậu liên quan đến biển và đại dương.

Bộ trưởng cho biết, việc đề cao UNCLOS 1982 với tư cách là khuôn khổ pháp lý quốc tế toàn diện điều chỉnh mọi hoạt động trên biển, trong đó có vai trò quan trọng của ITLOS, là lợi ích chung của cộng đồng quốc tế, trong đó có các quốc gia ven biển, các nước đang phát triển và các quốc gia có lợi ích chính đáng trên biển.

Vai trò của ITLOS và của các thẩm phán ITLOS trong nhiều năm qua nhìn chung đều được các quốc gia trên thế giới và giới luật gia quốc tế coi trọng.

Ông cho rằng, với vai trò đó của ITLOS, việc PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh được các quốc gia thành viên UNCLOS 1982 tín nhiệm bầu làm Thẩm phán ITLOS với số phiếu cao hàng đầu trong số các ứng cử viên thể hiện sự đánh giá tích cực của các quốc gia thành viên UNCLOS 1982, của cộng đồng quốc tế đối với mong muốn đóng góp của Việt Nam đối với việc đề cao và bảo đảm vai trò thượng tôn của luật biển quốc tế trong đời sống quốc tế, nhất là trong giai đoạn luật biển quốc tế có nhiều phát triển mới.

Kết quả này cũng thể hiện  sự đúng đắn và hiệu quả của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ đối ngoại, hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả, đẩy mạnh đối ngoại đa phương, thúc đẩy thượng tôn luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và UNCLOS 1982, ông nhấn mạnh.

Bước tiến mới của Việt Nam trong hội nhập pháp lý quốc tế

Đối với Việt Nam, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, việc lần đầu tiên có chuyên gia pháp lý quốc tế được bầu làm Thẩm phán ITLOS là một bước triển khai cụ thể đường lối đối ngoại được Đại hội XIV đề ra, được phát triển cụ thể tại Nghị quyết 06 mới được Bộ Chính trị ban hành, tạo đà tiếp tục triển khai các hoạt động đối ngoại theo hướng chủ động hơn, tích cực hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn.

Với mục tiêu hoàn thành tốt nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của công tác đối ngoại và góp phần cùng cộng đồng quốc tế gìn giữ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, công bằng và minh bạch như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định.

Ông cho rằng, công tác hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới sẽ chuyển mạnh từ tham gia sang đóng góp xây dựng và thực thi các chuẩn mực, luật lệ quốc tế trên cơ sở lợi ích quốc gia - dân tộc, phù hợp với luật pháp quốc tế và lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.

PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh sẽ thực hiện nhiệm vụ Thẩm phán ITLOS một cách độc lập, khách quan, theo đúng quy chế của Tòa và các quy định liên quan của UNCLOS.

Với phẩm chất, bản lĩnh và năng lực chuyên môn đã được ghi nhận, “chúng tôi tin tưởng rằng PGS.TS. Nguyễn Thị Lan Anh sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ trên cương vị mới, đóng góp tích cực vào hoạt động chung của Tòa và sự phát triển của luật pháp quốc tế nói chung”, Bộ trưởng bày tỏ.

Theo ông, đây cũng là sự khích lệ đối với đội ngũ chuyên gia Việt Nam trong quá trình tham gia sâu hơn vào các thiết chế pháp lý quốc tế, các công việc chung của cộng đồng quốc tế, việc học, đào tạo, nghiên cứu và phát triển ngành luật quốc tế của Việt Nam.

Ông cũng cho biết, Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, thúc đẩy sự tham gia ngày càng thực chất và hiệu quả của Việt Nam tại các thiết chế đa phương, trong đó có các cơ chế pháp lý quốc tế.

Đồng thời, “chúng ta cũng sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ, chuyên gia có bản lĩnh, trình độ, năng lực chuyên môn và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế”, Bộ trưởng nhấn mạnh, đây là yêu cầu quan trọng để triển khai thắng lợi đường lối đối ngoại Đại hội Đảng lần thứ XIV, xây dựng nền đối ngoại, ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Dấu mốc Việt Nam lần đầu tiên có Thẩm phán ITLOS không chỉ góp thêm vào niềm tự hào của đối ngoại Việt Nam, mà còn là động lực quan trọng để tiếp tục nâng cao chất lượng hội nhập quốc tế, phát huy tốt hơn vị thế, uy tín và năng lực đóng góp của đất nước trong các công việc chung của khu vực và thế giới, Bộ trưởng Ngoại giao kỳ vọng.