(Thanh tra)- Quá trình lấy nhà đất của người dân tại phường Phú Thuận, để cấp cho Công ty TNHH Vận tải Bình Thuận của UBND quận 7 đã được các cấp tòa làm rõ và tuyên hủy quyết định hành chính về bồi thường, hỗ trợ của UBND quận 7. Ngay cả khi Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Huỳnh Cách Mạng cũng đã xin lỗi công khai người dân về sự chậm trễ trong thi hành án và yêu cầu Chủ tịch UBND quận 7 phải thực hiện đúng bản án, nhưng đến nay gần 7 tháng, sự việc vẫn chưa được giải quyết.
Ưu ái doanh nghiệp, chèn ép người dân?
Theo hồ sơ kèm theo bản án của TAND TP Hồ Chí Minh, thì phần đất 18.505m² tại phường Phú Thuận, đã được gia đình ông Trần Văn Thân, với 20 nhân khẩu sử dụng ổn định từ trước năm 1975. Trong quá trình sử dụng đất, hộ ông Thân đã chia cho con và xây dựng 4 ngôi nhà riêng biệt để 4 hộ sinh sống, có đăng ký hộ khẩu 4 hộ đúng quy định về quản lý hộ tịch, cũng như thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Căn cứ nguồn gốc và quá trình sử dụng đất thì hộ ông Thân đủ điều kiện cấp quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà, đồng thời đủ điều kiện được bồi thường, giải tỏa, tái định cư nếu Nhà nước thu hồi đất vào mục đích an ninh quốc phòng, công trình công ích. Trong trường hợp các dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách thì chủ đầu tư phải thương lượng về giá trị quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà với hộ ông Thân.
Nhưng quan điểm của UBND quận 7 lại cho rằng năm 1992, 1998 các cơ quan chức năng đã có văn bản giao đất cho một số doanh nghiệp nên 18.505m² tại phường Phú Thuận, là đất công. Từ cách hiểu pháp luật kiểu địa phương hóa này nên sau khi Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1115/2001/TTg ngày 22/8/2001, cho Công ty TNHH Vận tải Bình Thuận thuê đất làm cơ sở dịch vụ sửa chữa phương tiện vận chuyển xăng dầu, thì Chủ tịch UBND quận 7 đã không lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân mà chỉ ban hành quyết định sai thẩm quyền để lấy phần đất này giao cho doanh nghiệp.
Đó là ngày 13/11/2007, Chủ tịch UBND quận 7 đã ký Quyết định số 175/QĐ-UB, về hỗ trợ thiệt hại về đất, hoa màu, vật kiến trúc cho hộ ông Thân, với mức giá 50.000 đồng/m2 theo kiểu gộp nhà đất của 4 hộ thành 1 hộ. Về hình thức đây là quyết định sai thẩm quyền vì thẩm quyền phải là UBND quận 7 chứ Chủ tịch UBND quận 7 không đủ thẩm quyền để ban hành quyết định hỗ trợ thiệt hại về đất, hoa màu, vật kiến trúc cho hộ ông Thân. Về nội dung thì quyết định này cũng trái pháp luật vì trong trường hợp này thì Công ty TNHH Vận tải Bình Thuận phải thỏa thuận với hộ ông Thân, do đây là dự án có mục đích kinh doanh dịch vụ, nên Chủ tịch UBND quận 7 không được phép chen ngang vào thỏa thuận dân sự của hai bên bằng biện pháp hành chính.
Bỏ qua chỉ đạo của cấp trên
Khi hộ ông Thân khiếu nại thì Chủ tịch UBND quận 7 đã bác khiếu nại nên vụ việc được Tòa án thụ lý. Ngày 12/4/2010, tại Bản án Hành chính phúc thẩm số 422/2010/HC-PC, TAND TP Hồ Chí Minh đã tuyên chấp thuận yêu cầu khởi kiện của ông Thân, hủy Quyết định số 175/QĐ-UB của Chủ tịch UBND quận 7. Sau đó, UBND quận 7 đã có văn bản kháng nghị Bản án này theo trình tự giám đốc thẩm.
Qua xem xét toàn diện vụ việc, ngày 9/4/2011, Tòa Hành chính TAND Tối cao đã có Văn bản số 72A/TAND-HC, không chấp thuận kháng nghị của UBND quận 7. Trong văn bản này, Tòa Hành chính đã xác định rõ: Dự án có mục đích kinh doanh nên trong trường hợp này phải có sự thỏa thuận giữa Công ty TNHH Vận tải Bình Thuận và gia đình ông Thân theo quy định pháp luật. Ngoài ra, tại thời điểm ban hành Quyết định số 175/QĐ-UB, các cơ quan chức năng cũng chưa xác định rõ diện tích thu hồi, loại đất, để có xem xét hỗ trợ và bồi thường thiệt hại đúng quy định pháp luật. Vì vậy, Quyết định số 175/QĐ-UB của Chủ tịch UBND quận 7, đã ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông Thân.
Vì Chủ tịch UBND quận 7 không thi hành án, nên ông Thân đã làm đơn khiếu nại gửi lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh. Ngày 31/3/2017, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Huỳnh Cách Mạng đã tiếp công dân và lắng nghe ông Thân trình bày toàn bộ sự việc. Tại buổi tiếp công dân này, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Huỳnh Cách Mạng, đã xin lỗi ông Thân về sự chậm trễ trong thi hành Bản án Hành chính phúc thẩm số 422/2010/HC-PC, đồng thời yêu cầu các Sở ngành có liên quan chủ trì cùng UBND quận 7 thực hiện đúng pháp luật về thi hành bản án đã có hiệu lực pháp luật.
Nhưng đến nay, Chủ tịch UBND quận 7 vẫn không nghiêm túc thực hiện trách nhiệm thi hành án, với lý do là: Bản án Hành chính phúc thẩm số 422/2010/HC-PC chỉ tuyên hủy Quyết định số 175/QĐ-UB, mà không tuyên buộc UBND quận 7 phải áp dụng cụ thể quy định pháp luật nào để bồi thường, hỗ trợ cho hô ông Thân.
Nhận định về câu chuyện này, luật sư Phạm Tấn Thuấn, Văn phòng Luật sư Quốc Tuấn cho rằng: Điều 106 - Hiến pháp 2013 đã quy định “Bản án, quyết định của Toà án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng; cơ quan, tổ chức, cá nhân hữu quan phải nghiêm chỉnh chấp hành”. Trong trường hợp này, Chủ tịch UBND quận 7 đã làm trái Hiến pháp khi không thi hành án. Các lý do mà UBND quận 7 vận dụng để chậm thi hành án là không thuyết phục, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của hộ ông Thân, làm giảm niềm tin của nhân dân vào sự nghiêm minh của pháp luật. Ngoài ra, việc Chủ tịch UBND quận 7 không thực hiện đúng chỉ đạo của lãnh đạo cơ quan hành chính cấp trên mà cụ thể là Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Huỳnh Cách Mạng, cũng thể hiện thái độ không tuân thủ nghiêm kỷ cương, kỷ luật hành chính, làm giảm hiệu lực quản lý, điều hành của cơ quan Nhà nước.
Giáng Thăng
