Hiện trường vụ cháy xảy ra ngày 22/2/2016. Ảnh: NH

Cháy nhà xưởng do đâu?

Theo thống kê của Cảnh sát Phòng cháy & Chữa cháy (PCCC) TP HCM, vụ cháy nhà xưởng Cty Chim Gõ Kiến ngày 22/2/2016 là 1 trong 8 vụ cháy lớn gây thiệt hại nghiêm trọng trong 6 tháng đầu năm 2016.

Thực chất đây không phải là nhà xưởng của Cty Chim Gõ Kiến mà được thuê lại của ông Lê Trí Minh từ tháng 11/2015 để làm xưởng sản xuất.

Theo đơn kiến nghị của ông Lê Trí Minh: “Vào ngày 22/2/2016, trong quá trình công nhân của Cty Chim Gõ Kiến làm việc để xảy ra cháy, ngọn lửa không được khống chế kịp thời, đã lan vào các vật liệu, chất dễ cháy như xăng, sơn, thùng nhựa... Sau khi lực lượng Cảnh sát PCCC quận 12 xuất hiện và dập tắt đám cháy thì cả khu nhà xưởng cũng đã hư hại hoàn toàn và đổ sụp. Ước tính thiệt hại riêng của phần nhà xưởng đã lên đến cả tỷ đồng, chưa kể những nguyên vật liệu sản xuất, máy móc thiết bị khác của Cty Chim Gõ Kiến trong đó”.

Ngày 23/2/2016, Cảnh sát PCCC TP HCM đã phối hợp với Cơ quan Cảnh sát Điều tra (CSĐT) Công an huyện Hóc Môn, Viện KSND huyện Hóc Môn và các đơn vị có liên quan tiến hành khám nghiệm hiện trường vụ cháy...

Ngày 16/5/2016, ông Minh đã làm đơn tố giác tội phạm gửi đến Công an huyện Hóc Môn về việc ông Huỳnh Quốc Bảo (đại diện Cty Chim Gõ Kiến) đã có dấu hiệu phạm tội “vi phạm quy định về PCCC” được quy định trong Bộ luật Hình sự.

Theo tố giác của ông Minh, ông Huỳnh Quốc Bảo sau khi thuê nhà xưởng và tiến hành sản xuất, dù biết rằng việc sản xuất dễ gây cháy nhưng đã không có phương án phòng cháy, không có nội quy PCCC treo ở nơi cần thiết; khi xảy ra cháy đã không tích cực chữa cháy, có thái độ bỏ mặc dẫn đến hậu quả là tải sản bị thiệt hại rất nghiêm trọng.

Đến ngày 22/6/2016, Cơ quan CSĐT Công an huyện Hóc Môn đã ra Thông báo số 435 trong đó nêu rõ: “Nguyên nhân xảy ra cháy là do sự cố điện trên đường dây dẫn điện từ cầu dao tổng 3 pha trong nhà xưởng làm cháy hệ thống dây dẫn điện và sau đó cháy lan ra các khu vực khác của xưởng, không có sự việc phạm tội xảy ra. Do đó, cơ quan CSĐT Công an huyện Hóc Môn đã ra quyết định không khởi tố vụ án hình sự...”.

Không đồng tình với quyết định trên của cơ quan Công an huyện Hóc Môn, ông Minh đã gửi đơn kiến nghị và khiếu nại tới Viện KSND huyện Hóc Môn. Tuy nhiên, cơ quan này căn cứ trên hồ sơ, tài liệu thu thập được cũng khẳng định “không có dấu hiệu phạm tội gây ra vụ cháy kho hàng” và đã bác đơn khiếu nại của ông Minh, đồng thời cho rằng “đây là quyết định giải quyết cuối cùng”.

Bên thuê vi phạm quy định về PCCC

Thông tin từ cơ quan Cảnh sát PCCC TP HCM cho biết, từ tháng 11/2015, Phòng Cảnh sát PCCC quận 12 đã tiến hành kiểm tra công tác PCCC đối với Chi nhánh Cty Chim Gõ Kiến và có kiến nghị Cty thực hiện một số nội dung PCCC: Xây dựng hồ sơ kiến trúc có liên quan đến công tác PCCC gửi đến Phòng Cảnh sát PCCC quận 12 để được phê duyệt và nghiệm thu theo quy định tại các Điều 15, 16, 17 của Nghị định 74/2014 ngày 31/7/2014 của Chính phủ; tiến hành lắp đặt hệ thống thu lôi, chống sét... lên kế hoạch mở lớp huấn luyện nghiệp vụ PCCC cho lực lượng tại chỗ...

Cảnh sát PCCC TP HCM còn chỉ rõ những tồn tại của Cty Chim Gõ Kiến trong công tác PCCC: Công ty chưa thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu PCCC theo quy định tại các Điều 15, 16, 17 Nghị định 74/2014 và chưa lắp đặt các hệ thống PCCC theo quy định...

Cơ quan Cảnh sát PCCC TP HCM cũng khẳng định Cty này thuộc diện phải mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc theo quy định tại Nghị định số 130/2006 ngày 8/11/2006 của Chính phủ. Tuy nhiên, Cty chưa mua bảo hiểm...

Hợp đồng đã ký giữa ông Minh và ông Hùng Quốc Bảo thể hiện trách nhiệm như sau: Trách nhiệm của bên B (bên thuê mặt bằng - Cty Chim Gõ Kiến) là phải “... bồi thường thiệt hại hoặc sửa chữa phần hư hỏng; chịu trách nhiệm về mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của mình theo đúng pháp luật hiện hành...”.

Từ những thông tin trên, có thể nhận thấy, tới thời điểm xảy ra cháy nhà xưởng đơn vị này chưa chấp hành các quy định đã nêu ở trên. Hậu quả là dù đám cháy xảy ra vào ban ngày, có nhiều công nhân và nhân viên của Cty ở đó nhưng không có đủ phương tiện chữa cháy, lực lượng PCCC tại chỗ không có kỹ năng nên đã để đám cháy vượt khỏi tầm kiểm soát. Dù không gây thiệt hại về người nhưng cũng khiến toàn bộ nhà xưởng, máy móc vật tư bị hư hại hoàn toàn...

Theo thông tin ông Minh cung cấp thì tới thời điểm hiện nay, phía Cty Chim Gõ Kiến vẫn không có một động thái nào để khắc phục những hậu quả - toàn bộ khu nhà xưởng bị hư hại và đổ nát sau đám cháy cho chủ sở hữu. Chưa kể đến việc chỉ với một kết luận “không có dấu hiệu phạm tội” mà tất cả những thiếu sót trong quá trình thực hiện các quy định về PCCC của Cty này lại có thể được “bỏ qua” một cách đơn giản.

Phân tích về các khía cạnh pháp lý trong sự việc này, Luật sư Nguyễn Hồng Cơ (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: “Theo quy định của Luật PCCC cùng các văn bản pháp luật hiện hành thì các doanh nghiệp kinh doanh các ngành nghề có nguy cơ cháy nổ cao phải mua bảo hiểm cháy nổ bắt buộc. Trong trường hợp của Cty Chim Gõ Kiến, rất may trong vụ cháy này không xảy ra thiệt hại về người nên các cơ quan tố tụng có căn cứ để không khởi tố vụ án, mà nên hướng phía bên thiệt hại là ông Lê Trí Minh khởi kiện vụ án dân sự để yêu cầu bên để xảy ra cháy phải bồi thường các thiệt hại cho mình...”.

Nam Hà