Mặt bằng nhà xưởng của Cty Vĩnh Phát cho rằng bồi thường hỗ trợ còn thiếu. Ảnh: Trúc Lâm

Quyết định thu hồi đất bộc lộ nhiều mâu thuẫn

Tài liệu chúng tôi có được thể hiện, ngày 21/12/2012, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Trần Văn Nam ký Quyết định số 3552/QĐ về việc thu hồi đất của Cty Vĩnh Phát để thực hiện 3 dự án: Xây dựng Bến xe miền Đông mới, mở rộng Xa lộ Hà Nội và xây dựng tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên.

Thông thường một quyết định thu hồi đất chỉ thể hiện các nội dung: Thu hồi đất diện tích bao nhiêu để làm gì, cơ quan hay tổ chức nào tổ chức thực hiện, ai là người chịu trách nhiệm thi hành? Tuy nhiên, quyết định thu hồi đất vừa nêu của UBND tỉnh Bình Dương có đến 6 điều khoản, trong đó có những nội dung không cần thiết, không phù hợp và mâu thuẫn. Chẳng hạn, trong khi tại điều 1 quyết định ghi: “Thu hồi 19.999,5m2 đất tại phường Bình Thắng thị xã Dĩ An và thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) ngày 10/12/1994 do Cty Vĩnh Phát quản lý sử dụng”. Nhưng tại Điều 2, UBND tỉnh Bình Dương lại giao cho UBND thị xã Dĩ An thực hiện thu hồi 19.700,4m2 theo số liệu đo đạc do Cty Dịch vụ tư vấn Anh Việt Mỹ xác lập ngày 8/11/2012, chênh lệch hơn 299m2 đất không biết đi đâu.

Mặt khác, ngày 21/12/2012, UBND tỉnh Bình Dương mới ban hành quyết định về “thu hồi đất và GCNQSDĐ do Cty Vĩnh Phát quản lý sử dụng”. Điều đó có nghĩa, diện tích và GCNQSDĐ của doanh nghiệp đến thời điểm này chưa có văn bản có giá trị pháp lý nào thay thế. Tuy nhiên, tại khoản 1 điều 3 của quyết định, UBND tỉnh lại giao cho Sở TN&MT “thu hồi hoặc chỉnh lý GSCNQSDĐ của Cty Vĩnh Phát” trước khi thu hồi đất là khuất tất.

Hơn nữa, quyết định thu hồi đất đối với Cty của UBND tỉnh Bình Dương ký từ ngày 21/12/2012, nhưng đến ngày 29/7/2014, Phó Phòng Tài nguyên - Môi trường (TN&MT) thị xã Dĩ An mới lập biên bản công bố, bàn giao quyết định, còn các biên bản “công bố bàn giao quyết định” trước đó không có đại diện của Cty Vĩnh Phát ký tên.

Đó là chưa kể, khi UBND tỉnh Bình Dương chưa ban hành quyết định thu hồi đất, nhưng từ năm 2010, Phó Chủ tịch UBND huyện (nay là thị xã) Dĩ An Võ Văn Giàu đã chỉ đạo “kiểm kê đất đai và tài sản” của Cty, gây nhiều bức xúc.

Bồi thường và hỗ trợ thu hồi đất còn nhiếu khuất tất

Ngày 5/12/2014, UBND thị xã Dĩ An có tổ chức cuộc đối thoại giữa Cty Vĩnh Phát với các ban, ngành của thị xã. Nhưng, như Chủ tịch UBND thị xã quán triệt, “buổi đối thoại chỉ xoay quanh trách nhiệm của UBND thị xã” trong tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ thu hồi đất. Còn việc UBND tỉnh ban hành quyết định thu hồi đất do Cty KN, UBND tỉnh đang giao Sở TN&MT phối hợp với UBND thị xã xác minh làm rõ, báo cáo UBND tỉnh giải quyết”.

Ngay từ đầu cuộc đối thoại đã có “hiện tượng áp đặt” từ phía các cơ quan chức năng khi Chánh Thanh tra thị xã Dĩ An Lê Văn Thạch yêu cầu “chỉ Giám đốc Cty Vĩnh Phát được đối thoại còn những người khác của Cty Vĩnh Phát có mặt không được phát biểu”. Sau khi đại diện Thanh tra thị xã đọc báo cáo xác minh, kiến nghị “bác nội dung KN” của doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Lương - Giám đốc Cty Vĩnh Phát “không nhất trí vì đại diện các cơ quan chức năng của địa phương chỉ muốn độc thoại chứ không thực sự đối thoại” giải quyết KN.

Đối thoại giữa UBND thị xã Dĩ An và Cty Vĩnh Phát xung quanh bồi thường giải tỏa thu hồi đất. Ảnh: Trúc Lâm

Trước việc Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất cho rằng “việc đo đạc đất và kiểm đếm tài sản trên đất bị thu hồi đã được thực hiện chính xác”, Giám đốc Cty Vĩnh Phát phản ứng: “Chúng tôi đã nhiều lần KN việc bồi thường, hỗ trợ đất và tài sản còn thiếu, nhưng ông Giám đốc Quỹ đất ngồi đây chưa xuống hiện trường lần nào”. Dẫn chứng “khuất tất trong bồi thường hỗ trợ thu hồi đất” còn nhiều sai sót, Cty Vĩnh Phát đưa ra nhiều “biên bản kiểm kê và áp giá đất đai, tài sản bị thu hồi giải tỏa” do Hội đồng Giải phóng mặt bằng thị xã Dĩ An lập, không có chữ ký và nhất trí của doanh nghiệp.

Kết thúc buổi đối thoại, Chủ tịch UBND thị xã Lê Văn Hoàng kết luận: Đối với nội dung Cty Vĩnh Phát cho rằng việc bồi thường đất đai tài sản còn thiếu, UBND thị xã sẽ giao cơ quan chức năng của thị xã đo đạc kiểm tra lại. Trên cơ sở báo cáo của Thanh tra thị xã và nội dung kiến nghị của doanh nghiệp, UBND thị xã Dĩ An sẽ ban hành quyết định giải quyết KN, nếu Cty Vĩnh Phát chưa nhất trí có quyền KN lên UBND tỉnh hoặc khởi kiện ra tòa.

Sức ép giữa giải quyết KN và bàn giao mặt bằng

Ngày 29/10/2014, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương Trần Văn Nam đã ban hành văn bản giao Sở TN&MT phối hợp với UBND thị xã Dĩ An xác minh, làm rõ nội dung KN Quyết định số 3552/QĐ ngày 21/12/2012 của UBND tỉnh về thu hồi đất đối với Cty Vĩnh Phát, đồng thời đo đạc kiểm tra lại diện tích đất của Cty đang sử dụng, tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh giải quyết theo qui định pháp luật.

Trước đó, Cty Vĩnh Phát yêu cầu UBND tỉnh Bình Dương: Cung cấp văn bản pháp lý phê duyệt các dự án. Tách “ba dự án trong một quyết định thu hồi đất” thành các quyết định thu hồi đất riêng biệt; bồi thường theo đúng diện tích trong GCNQSDĐ và kiểm kê lại toàn bộ tài sản còn thiếu; áp giá bồi thường phần đất thuộc hành lang an toàn lưới điện bằng 50% giá đất thổ cư; hỗ trợ 100% giá trị tài sản công trình, vật kiến trúc do Cty không đưa vào khấu hao tài sản; hỗ trợ Cty ngừng sản xuất kinh doanh, tạm ứng 10 tỷ đồng di dời cơ sở sản xuất, hỗ trợ tiền lương cho người lao động.

Tuy nhiên, trong khi Sở TN&MT chưa phối hợp với UBND thị xã Dĩ An thực hiện nội dung chỉ đạo vừa nêu (hơn nữa UBND thị xã Dĩ An và UBND tỉnh Bình Dương cũng chưa ban hành quyết định giải quyết KN), thì ngày 8/12/2014, UBND thị xã Dĩ An đã ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi 19.700m2 đất của Cty Vĩnh Phát để thực hiện các dự án xây dựng Bến xe miền Đông mới, mở rộng Xa lộ Hà Nội, xây dựng tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên theo quyết định của UBND tỉnh.

Trước đó, Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng thị xã Dĩ An đã áp giá đền bù cho Cty Vĩnh Phát trên 125 tỉ đồng để bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư dự án. Tuy nhiên, không chấp nhận số tiền bồi thường nêu trên, Cty Vĩnh Phát KN lên UBND tỉnh Bình Dương và các cơ quan chức năng Trung ương.

Trao đổi với PV Báo Thanh tra, Chủ tịch UBND thị xã Dĩ An Lê Văn Hoàng cho biết: “Trước mắt, chúng tôi vẫn vận động Cty Vĩnh Phát tự giải tỏa, bàn giao đất và chúng tôi hỗ trợ hoàn toàn chi phí di dời. Nếu trong 30 ngày kể từ ngày niêm yết quyết định cưỡng chế doanh nghiệp không tự di dời, giải tỏa thì sẽ thực hiện cưỡng chế”.

Được biết, phía UBND TP Hồ Chí Minh đã có văn bản hối thúc tỉnh Bình Dương khẩn trương bàn giao mặt bằng để thi công tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Nếu không bàn giao được mặt bằng trước ngày 31/12/2014 nhà thầu thi công sẽ phạt chủ đầu tư số tiền 2,5 tỉ đồng/ngày với lý do chậm tiến độ bàn giao mặt bằng.

Trúc Lâm - Thúy Nhài