Nhiều bất thường về thu hồi đất cho Cty Lan Anh tại ấp Cửa Lấp. Ảnh: NG

Vì kết quả giải quyết của các cơ quan chức năng địa phương chưa dứt điểm nên người dân và chủ đầu tư đang đối đầu trực tiếp với nhau, tiềm ẩn nguy cơ tiếp khiếu đông người, vượt cấp.

Dân dùng sơn, chủ đầu tư dùng tôn

Sau khi Cty Lan Anh cho dựng tôn rào toàn bộ mặt tiền khu đất tại ấp Cửa Lấp, người dân đã dùng sơn viết chữ to lên các tấm tôn với nội dung đất đang tranh chấp. Ngoài ra, nhiều hộ dân đã có mặt hàng ngày tại khu vực D.A để ngăn cản việc thi công, có thời điểm đã xảy ra mất an ninh trật tự.

Theo hồ sơ vụ việc, trong quá trình giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất liên quan đến các hộ dân, ngày 2/2/2016, TAND huyện Phú Quốc đã có Bản án số 05/2016/HC-ST, tuyên xử công nhận 26.000m² đất cho hộ bà Phan Kim Lý, tuyên hủy quyết định giải quyết khiếu nại của UBND huyện Phú Quốc. Nhưng sau đó, trách nhiệm thi hành án vẫn chưa được Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Phú Quốc thực hiện xong, còn chủ đầu tư lại tiến hành dựng tôn lên phần đất 26.000m² cũng như các phần đất của nhiều hộ dân khác có nguồn gốc và quá trình sử dụng giống như hộ bà Phan Kim Lý.

Nhận thấy việc làm của chủ đầu tư ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình, các hộ dân đã đề nghị UBND huyện Phú Quốc giữ nguyên hiện trạng D.A du lịch biển tại ấp Cửa Lấp, để chờ đợi kết quả giải quyết đúng pháp luật của UBND tỉnh Kiên Giang. Lý do các hộ dân đưa ra là phần lớn diện tích đất được cơ quan chức năng giao cho Cty Lan Anh, có nguồn gốc là do người dân khai phá, canh tác ổn định, nên khi thực hiện D.A du lịch biển có mục đích kinh doanh thì chủ đầu tư phải thỏa thuận về quyền sử dụng đất.

Chưa công khai, thiếu minh bạch

Ngay trong quá trình giải quyết khiếu nại, các cơ quan chức năng địa phương cũng đã xác định nguồn gốc đất là do người dân khai phá nhưng lấy lý do là năm 1993 khi kê khai thì trên hồ sơ chỉ thể hiện các hộ dân có kê khai phần đất phía bên kia đường, còn phần đất phía biển do UBND xã Dương Tơ quản lý để ban hành các quyết định không công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích hiện nay đã giao cho Cty Lan Anh.

Nhưng đối chiếu với quy định pháp luật đã được cụ thể hóa như nội dung tuyên xử của TAND huyện Phú Quốc tại Bản án số 05/2016/HC-ST, thì nhà, đất của người dân "đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Điều 50 Luật Đất đai 2003”. Hay nói khác hơn, nếu không có việc Cty Lan Anh được giao đất để triển khai D.A du lịch biển thì các hộ dân đều được cấp quyền sử dụng đất và được pháp luật bảo vệ quyền sử dụng đất.

Ngoài ra, theo quy định pháp luật thì ngay cả trong trường hợp UBND xã Dương Tơ được hiểu là quản lý phần diện tích đất phía biển nhưng thực tế người dân vẫn canh tác trong thực tế thì việc quản lý của UBND xã Dương Tơ chỉ là quản lý trên giấy tờ. Trong trường hợp này, pháp luật công nhận quyền sử dụng cho người dân nên không thể lấy lý do đây là đất công do Nhà nước quản lý để giao cho Cty Lan Anh, mà bỏ qua quyền lợi hợp pháp của người dân.

Ngay trong thực tế qua thực hiện quy hoạch chợ Dương Tơ thì cơ quan chức năng vào năm 1993 cũng đã cam kết với các hộ dân về quyền lợi và nghĩa vụ khi góp diện tích đất này để UBND xã Dương Tơ làm tờ trình xin ý kiến UBND huyện Phú Quốc. Ngày 2/6/1994, UBND huyện Phú Quốc đã phê duyệt sơ đồ quy hoạch chợ Dương Tơ, trong đó có cả khu dân cư để bố trí lại cho các hộ dân góp đất. Nhưng sau đó, quy hoạch này đã không được UBND xã Dương Tơ thực hiện, còn người dân vẫn tiếp tục sử dụng đất cho đến thời điểm phát sinh tranh chấp với Cty Lan Anh.

Thế nhưng, tất cả thông tin này đã không được UBND huyện Phú Quốc, sau đó là UBND tỉnh Kiên Giang làm rõ trong các quyết định giải quyết khiếu nại. Chỉ đến khi người dân khởi kiện hành chính thì chuyện đúng sai mới được làm rõ trong Bản án số 05/2016/HC-ST. Điều bất thường là đến thời điểm này trách nhiệm thi hành án vẫn chưa được thực hiện nghiêm túc, còn trách nhiệm của các cơ quan chức năng khi tham mưu cho Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang trong giải quyết khiếu nại cũng chưa được xử lý theo tinh thần công khai, minh bạch, đúng chủ trương của Đảng, đúng pháp luật của Nhà nước.

Ngọc Giang