(Thanh tra)- Đồ án quy hoạch chi tiết Khu xử lý chất thải thành phố Hòa Bình rộng 40ha, có sức chứa nghìn tấn rác thải được UBND thành phố vừa đưa ra lấy ý kiến nhân dân thì vấp phải sự phản đối quyết liệt của hầu hết người dân tại xã Yên Mông.
Bởi lẽ, vị trí đặt nhà máy xử lý rác thải nằm ngay trên triền núi, phía dưới là 3 đầu nguồn con suối lớn và mạch nước ngầm chảy qua nhiều xóm của xã cung cấp nước sinh hoạt, sản xuất cho nhân dân. Bên cạnh đó, các suối trên đều đổ trực tiếp ra sông Đà, nơi là đầu nguồn cung cấp nước sạch phục vụ cho hàng triệu người dân sinh sống tại Hà Nội.
Nỗi lo của người dân về hiểm họa môi trường
Tháng 3/2015, UBND tỉnh có Văn bản số 253/UBND-CNXD ngày 9/3/2015, Văn bản số 287/UBND-CNXD ngày 18/3/2015 cho phép UBND thành phố Hòa Bình lập quy hoạch xây dựng khu xử lý chất thải thành phố Hòa Bình với quy mô 40ha tại xóm Yên Hòa 1, Yên Hòa 2 xã Yên Mông.
Phương án đầu tư dự án bằng nguồn bốn xã hội hóa, cụ thể nhà nước cung cấp mặt bằng sạch cho dự án, sau đó doanh nghiệp đầu tư, xây dựng, quản lý và vận hành. Công nghệ áp dụng là xử lý bằng công nghệ lò đốt.
Căn cứ theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị, Luật Xây Dựng, UBND thành phố đã phối hợp với đơn vị tư vấn tổ chức lấy ý kiến Đảng ủy, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQ xã Yên Mông và nhân dân xóm Yên Hòa 1 và xã Yên Hòa 2.
Tuy nhiên, hơn 1 năm nay, các buổi họp dân để lấy ý kiến thì chủ trương trên đều vấp phải sự phản đối của nhân dân xóm Yên Hòa 1 và xã Yên Hòa 2.
Thậm chí, chính quyền cơ sở cũng bày tỏ sự lo ngại, đề nghị xem xét lại vị trí đặt khu xử lý rác thải của thành phố có thể gây ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân.
Nguyên nhân xuất phát từ lo lắng của người dân về vị trí đặt nhà máy xử lý rác thải nằm ngay đầu nguồn các con suối và mạch nước ngầm chảy qua nhiều xóm của xã tiềm ẩn nhiều hiểm họa về ô nhiễm môi trường.
Dòng suối nằm ngay dưới khu xử lý rác thải. Ảnh: Hoàng Long
Trong đơn kêu cứu gửi Báo Thanh tra, ông Nguyễn Văn Thương, trưởng xóm Yên Hòa 2 đại diện hàng trăm hộ dân bức xúc, vị trí khu xử lý rác thải hết sức oái oăm khi nằm ngay đầu nguồn hợp lưu của 3 con suối là suối Tràng, suối Môi, suối Trúng.
Hiện, 3 dòng suối này đang cung cấp nước cho 150 hộ với 600 nhân khẩu đang sinh sống phía dưới, là nguồn nước tưới tiêu cho 40ha đất cấy 2 vụ và 10ha ao thả cá.
Đáng lo nữa là, cuối nguồn của 3 dòng suối trên lại đổ ra sông Đà, cách họng ống lấy nước của nhà máy cung cấp nước sạch cho thành phố Hà Nội về phía thượng nguồn chưa đầy 2km.
Do vậy, trường hợp khu xử lý rác thải gây ô nhiễm nguồn nước tại 3 dòng suối sẽ đe dọa trực tiếp tới sức khỏe của hàng trăm người dân đang sinh sống tại khu vực xung quanh, cũng như người dân sử dụng nước sạch tại thành phố Hà Nội.
Bà Nguyễn Thị Đông, trú tại xóm Yên Hòa 1 lo lắng về nguy cơ ô nhiễm môi trường rình rập người dân. Ảnh: Phạm Duy
Bà Nguyễn Thị Đông, trú tại xóm Yên Hòa 1 cho biết: “Người dân không bao giờ đồng tình với quy hoạch này vì địa điểm đặt khu xử lý rác thải nằm ở 3 đầu nguồn nước lộ thiên để chảy cho dân ăn uống sinh hoạt và dùng để tưới các cánh đồng ruộng. Do khu xử lý rác thải nằm trên cao, bên sườn núi nên gió đông nam lùa vào sẽ hất quay ra thì toàn bộ khói thải sẽ ụp vào đầu dân xóm Yên Hòa 1, Yên Hòa 2 và các xóm xung quanh đang sinh sống phía dưới ở phía dưới, đồng thời gây ô nhiễm nguồn nước”.
Chính quyền nói gì?
Tại buổi họp có đại diện của thành phố và các sở ngành liên quan, ông Hà Văn Thiểm, Chủ tịch UBND xã Yên Mông cũng bày tỏ lo lắng, vị trí quy oạch đặt khu xử lý rác thải tại xóm Yên Hòa 1 có nguy cơ ảnh hưởng tới nguồn nước sản xuất của kênh mương Bai Trùng(lấy nước trực tiếp từ suối Tràng), hỗ trợ tưới tiêu cho đất lúa của xóm Khang Mời.
Ông Nguyễn Sỹ Linh, Phó Bí thư Đảng ủy xã khẳng định: “qua tiếp xúc cử tri của xã, vị trí quy hoạch đặt khu xử lý rác thải tại xóm Yên Hòa 1 chưa được sự đồng thuận cao trong nhân dân”.
Ông Phạm Quốc Thắng, Phó Chủ tịch UBND thành phố phụ trách mảng đô thị cho biết, dự án xây dựng Khu xử lý rác thải tại xã Yên Mông tương đối phức tạp. Quan điểm của UBND thành phố cũng muốn tháo gỡ nhanh.
UBND thành phố đã nhiều lần lấy ý kiến tại Đảng ủy, HĐND, UBND xã và các tổ chức đoàn thể nhưng có thể do họ giữ vị trí nên không có ý kiến gì, tuy nhiên khi lấy ý kiến đến dân lại khác.
Hiện nay, dự án mới dừng ở bước lập quy hoạch do người dân chưa đồng thuận nên UBND thành phố đang dừng lại để tuyên truyền, vận động nếu người dân đồng thuận thì mới phê duyệt quy hoạch. Sau bước quy hoạch, thành phố mới đánh giá tác động môi trường khi triển khai dự án.
Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh: “Dự án có đảm bảo điều kiện thì mới thực hiện không đảm bảo sẽ không cố tình triển khai”.
Ông Phạm Quốc Thắng, Phó Chủ tịch UBND thành phố phụ trách mảng đô thị trả lời cơ quan báo chí. Ảnh: Hoàng Long
Phó Chủ tịch UBND thành phố xác nhận, phía dưới vị trí đặt khu xử lý rác thải có 3 dòng suối chảy qua khu dân cư rồi đổ ra sông Đà, cách khu vực cung cấp nước sạch cho thành phố Hà Nội khoảng 2km. Chính vì vậy, UBND thành phố mới đang dừng lại để cân nhắc.
Giải thích về nguy cơ gây ô nhiễm nguồn nước từ Khu xử lý rác thải, Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết, thành phố dùng công nghệ đốt rác thải rắn chứ không phải chôn lấp, có chăng chỉ là gạch, đá, sắt và tro đốt rác không thể phân hủy mới đem chôn lấp. Rác thải được đưa về để trong nhà kín, có nền bê tông đảm bảo nước không rỉ ra ngoài, nếu có chỉ rất ít đủ để ủ rác do vậy sẽ ít ảnh hưởng tới môi trường.
Theo ông Thắng, trung bình 1 ngày, thành phố có gần 60 tấn. Nhà máy rác thải có khả năng tích trữ được 20 ngày tức là khoảng hơn 1.000 tấn rác.
Tuy nhiên, ông Thắng cho biết, công nghệ xử lý rác thải nêu trên cũng chỉ là giới thiệu ban đầu vì chưa thể xác định cụ thể. Bởi lẽ, công nghệ được sử dụng còn phụ thuộc vào lựa chọn nhà đầu tư. Nếu vậy thì đương nhiên công nghệ đưa vào có thể tốt hơn hoặc kém hơn so với tiêu chuẩn thành phố giới thiệu tới người dân.
Hiện, UBND tỉnh cũng xin ý kiến Bộ Xây dựng về dự án khu xử lý rác thải thành phố Hòa Bình. Đồng thời, thành phố sẽ mời các chuyên gia đầu ngành tham gia đánh giá tác đông môi trường nếu đủ điều kiện thì thành phố sẽ tiếp tục triển khai, ông Thắng cho biết.
Hoàng Long
