Đường Nguyễn Thị Duệ được người dân ở đây xếp vào danh sách “những đoạn đường nâng cấp tốn kém nhất hành tinh”. Ảnh: Dương Thanh Tùng

Người dân khởi kiện cho biết, khi họ đã gần nản chí vì 40 lần gửi đơn thư đến cơ quan chức năng, đều được giải quyết theo con đường “kính chuyển” thì Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao có Công văn số  số 487/2012/QĐ-THC công nhận việc khởi kiện của người dân là đúng. Công văn này đồng nghĩa với việc chính quyền tỉnh Hải Dương phải cử đại diện ra “hầu tòa” để nhận phán quyết liên quan đến D.A thi công 1,3km đường Nguyễn Thị Duệ với khoản kinh phí cao “đội nóc nhà” làm cho dân bất bình. 

Theo lời ông Vũ Năm, một người dân đứng đơn khởi kiện, năm 1974, ông chuyển ngành từ quân đội về địa phương công tác, định cư tại số 142 Nguyễn Thị Duệ, thuộc khu 17, phường Thanh Bình, TP Hải Dương. Quanh nhà ông là khu đất trũng, bỏ hoang của một xí nghiệp sản xuất gạch ngói. Thời ấy đất hoang hóa nhiều nên ai đứng ra khai thác, cải tạo có thể còn nhận được sự khuyến khích của địa phương. Được các cấp, ngành địa phương đồng ý cho cải tạo, gia đình ông Năm bỏ công sức san lấp thành mảnh đất bằng phẳng, làm nhà, lập vườn, sinh sống ổn định. Việc đóng thuế, lệ phí trên khu đất này được ông Năm thực hiện bắt đầu từ năm 1987. Đến ngày 1/6/1987, gia đình ông chính thức nhận được thông báo về việc sử dụng đất ở của UBND xã Thanh Bình với nội dung: Tổng số diện tích đất đang sử dụng là 377m2… đã được đưa vào Tờ bản đồ số 9, bộ bản đồ số 299, thuộc ô 40 với diện tích sử dụng là 377m2, với chiều sâu 25m.

Năm 2008, 2009, TP Hải Dương lập dự án nâng cấp mở rộng đường Nguyễn Thị Duệ.

Ông Năm cho biết, khi thực hiện D.A, ngành chức năng của địa phương đã đem bản đồ được thực hiện năm 2005 ra làm căn cứ để thực hiện bồi thường. Tắc trách này làm cho các gia đình dọc tuyến đường Nguyễn Thị Duệ gần như mất không tài sản đất đai và thành quả lao động chính đáng. Chẳng hạn như gia đình ông Năm, việc tùy tiện sử dụng bản đồ thực hiện năm 2005 (thay vì dùng bản đồ 299) trong quá trình kiểm đếm, đã làm cho một diện  tích rộng 35m2 đất “teo” lại còn đúng 1,6m2.

Theo lời ông Cao Ngọc Quang, Phó Giám  đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hải Dương, người được UBND tỉnh ủy quyền tại toà án: “Trong quá trình đo đạc kiểm đếm làm cơ sở áp giá đền bù, cơ quan chức năng dùng bản đồ được thực hiện năm 2005 mà không sử dụng bản đồ số 299 là vì bản đồ 2005 có tính chính xác cao và có giá trị… pháp lý cao hơn”.

Tại thời điểm này, người dân đứng đơn khởi kiện tỉnh ra toà nói rằng, có thể họ sẽ chuyển vụ việc khởi kiện hành chính này sang hình sự vì có dấu hiệu tham nhũng, thất thoát. Tại sao làm một con đường chưa đến 1,3km, thu hồi 3.099,8m2 đất mà tiền đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) đến trên 10 tỷ đồng,  trong khi  cộng tất cả tiền đền bù của các hộ đã nhận tiền thì cũng chỉ có hơn 1 tỷ đồng? Gần 9 tỷ đồng còn lại “chạy” đi đâu? - người dân nêu câu hỏi.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, D.A mở rộng, nâng cấp tuyến đường Nguyễn Thị Duệ ở TP Hải Dương chỉ dài 1,3km với hơn 3.000m2 đất phải thu hồi nhưng tổng dự toán kinh phí lên đến trên 70,7 tỷ đồng. Dấu hiệu thất thoát, tham nhũng từ D.A là nguyên nhân khiến người dân TP Hải Dương buộc phải đâm đơn kiện tỉnh ra toà.

Không thể so bì với gần 1 km đường Kim Liên - Ô Chợ Dừa  của Hà Nội (khởi công tháng 10/2005 với kinh phí 773 tỷ đồng) nhưng 1,3km đường Nguyễn Thị Duệ của TP Hải Dương cũng được người dân ở đây xếp vào danh sách “những đoạn đường nâng cấp tốn kém nhất hành tinh”.     

Dương Thanh Tùng