Trong khi Cty Hùng Vương ngậm ngùi phục hồi môi trường thì Cty Đà Nẵng - Miền Trung tranh thủ lắp đặt trạm nghiền đá. Ảnh: Ngọc Phó

Chúng tôi vừa tiếp cận hiện trường phía Tây - Bắc tuyến đường Lê Trọng Tấn thuộc địa bàn quận Liên Chiểu, được tận mắt chứng kiến lực lượng, phương tiện của Cty ĐN-MT gấp rút san ủi mặt bằng, lắp đặt dây chuyền nghiền đá, thi công xong trạm biến áp điện phục vụ sản xuất đá... Cách điểm mở đường đầu núi bên kia (xã Hòa Nhơn, huyện Hòa Vang), một trạm nghiền đá cũng đã lắp đặt xong và đi vào hoạt động.

Qua tìm hiểu, Cty ĐN-MT mới xin cấp phép thăm dò, chưa hoàn chỉnh các thủ tục cần thiết khác... nhưng đã bất chấp quy định ồ ạt triển khai D.A.

D.A mở đường Lê Trọng Tấn kéo dài sang địa bàn xã Hòa Nhơn có chiều dài gần 6 km, phải nổ mìn khoan đá ở độ cao vài chục mét, có nơi cao hàng trăm mét; dự kiến trữ lượng đá khai thác hơn chục triệu m³. Theo nhận xét của nhiều chuyên gia cầu đường, phải mất 20 năm sau mới làm xong con đường “trong mơ” này. Đổi lại, chỉ dựa vào mục đích của D.A, Cty chẳng cần xin thủ tục cấp phép khai thác mỏ rườm rà, tốn kém, nhưng thời gian chóng vánh và tất nhiên sẽ khai thác theo kiểu “tận thu” với khối lượng gấp hàng trăm lần so với doanh nghiệp (DN) xin mỏ khác.

Một nông dân gắn bó lâu năm trên triền núi Phước Tường cho biết, họ bảo làm đường để phát triển kinh tế - xã hội nhưng thực chất chỉ để lấy được nhiều đá mà thôi. Vì, khu vực này còn nhiều địa điểm thuận lợi cho việc mở đường nhưng không ai muốn chọn phương án như vậy. Đó là chưa kể đến những hiểm nguy khi đưa con đường vào sử dụng, do vách núi cao dựng đứng sẽ gây nên tình trạng đất, đá bị sạt lở bất ngờ...

Trở lại địa điểm Cty ĐN-MT đang đặt trạm nghiền ở phía đường Lê Trọng Tấn. Đây là khu vực mỏ đá Cẩm Khê của Cty TNHH MTV Xây dựng Vận tải Hùng Vương (Cty HV, Quân khu 5) được UBND TP Đà Nẵng cấp giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu thông thường đến cuối năm 2015.

Ngày 10/6/2015, UBND TP ra Thông báo số 105 nêu ý kiến kết luận của Chủ tịch UBND TP Huỳnh Đức Thơ về tình hình hoạt động các mỏ trên địa bàn TP, trong đó mỏ đá Cẩm Khê thuộc nhóm mỏ tiếp tục cho gia hạn khai thác và đến năm 2020, mới đóng cửa mỏ.

Dựa vào chỉ đạo trên, sau khi hết phép, Cty HV lập thủ tục xin gia hạn giấy phép khai thác mỏ và Bộ Tư lệnh Quân khu 5 có tờ trình gửi UBND TP nêu việc Cty đã đầu tư kinh phí, xác định lộ trình hoạt động và đóng cửa mỏ vào năm 2020; nếu chấm dứt khai thác ngay thì sẽ bị thiệt hại lớn về kinh tế, đời sống hàng trăm cán bộ, chiến sỹ bị ảnh hưởng...

Hồ sơ xin gia hạn của Cty HV cũng đã được Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng... kiểm tra hiện trường và đề nghị bổ sung các thủ tục cần thiết để trình UBND TP cho phép gia hạn khai thác tiếp.

Tuy nhiên, mọi việc không suôn sẻ như vậy. Rốt cuộc, Cty HV phải tiến hành phục hồi môi trường trả lại mặt bằng cho Cty ĐN-MT thi công lắp đặt dây chuyền nghiền đá, trạm biến áp, đường dây tải điện... Vậy là, nhiều tài sản, phương tiện trị giá hàng chục tỷ đồng và hàng trăm nhân lực của Cty HV phải dừng hoạt động hoặc “đắp chiếu”. 

Chưa hết, hiện khu vực núi Phước Tường đã có nhiều DN đóng cửa mỏ vì không được gia hạn giấy phép, nay chỉ còn ít DN khai thác đá như: Cty Thương mại và Dịch vụ Cẩm Phát, Cty Phú Mỹ Hòa... nhưng hạn cuối chấm dứt hoạt động là đến năm 2020. Xem ra, thời gian sau này, Cty ĐN-MT sẽ trở thành “chúa sơn lâm” cai quản cả một vùng rộng lớn mà không có đối thủ.

Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Minh, Phó Chủ tịch HĐND quận Liên Chiểu cho biết: “Tiếp thu ý kiến phản ánh của cử tri về hoạt động của Cty ĐN-MT, sắp đến HĐND quận sẽ lập tổ kiểm tra, giám sát việc này và báo cáo HĐND quận xem xét, xử lý...”.

Câu hỏi mà dư luận quan tâm: Ai đã “chống lưng” cho Cty ĐN-MT dễ dàng thâu tóm nguồn tài nguyên khoáng sản một cách bất thường như trên? Xin gửi câu hỏi này đến Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng.

Xung quanh việc Cty ĐN-MT nhận được sự ưu ái với nhiều D.A lớn trên địa bàn TP Đà Nẵng, Báo Thanh tra sẽ tiếp tục xác minh và thông tin đến bạn đọc.

Nguyễn Ngọc Phó