Sự việc bắt đầu khi chính quyền địa phương nhận được  đơn  tố cáo của ông Nguyễn Văn Khu, trú tại xóm Phỉnh, xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên về việc cá và một số gia cầm bị chết do nước ô nhiễm, nghi ngờ nguồn ô nhiễm xuất phát từ khu vực đất của Cty Nam Việt.

Ông Khu đã trình báo với chính quyền địa phương đến lập biên bản sự việc.

Ông Khu cho biết: “Tôi đào ao thả cá hơn chục năm nay, đây là lần đầu tiên xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt mà chưa rõ nguyên nhân cũng như hiện tượng nước ao chuyển màu nâu đen, nổi váng và bốc mùi hôi thối khiến cá chết hàng loạt. Số lượng cá chết khoảng 50kg, ước tính thiệt hại trên 3 triệu đồng”.

Theo người dân, thời gian gần đây, giếng nước của 2 gia đình bỗng chuyển sang màu nâu đen khác thường, khi sử dụng thấy có mùi hôi rất khó chịu. Mặc dù rất lo lắng nhưng cả 2 gia đình vẫn phải sử dụng nước giếng để sinh hoạt vì không có nguồn nước nào khác.

Ngay sau đó gia đình ông Khu có mời chính quyền địa phương đến để chứng kiến sự việc được cho là liên quan đến Cty Cổ phần Nam Việt. Điều đặc biệt lạ ở đây, theo như phản ánh về hiện tượng ô nhiễm do Cty Nam Việt gây ra nhưng các cấp chính quyền cũng như gia đình ông Khu không mời Cty Nam Việt đến để chứng kiến ghi nhận tình hình và có phương án đền bù.

Vì theo như biên bản hiện trường xảy ra sự việc ngày 20/06/2016 được lập về hiện tượng trên giữa gia đình ông Khu, trưởng xóm và Bí thư xã cùng với các biên bản sau đó là ngày 22/06/2016 giữa hộ gia đình ông Khu và đại diện UBND xã Phượng Tiến và huyện Định Hoá về sự việc ô nhiễm được cho là do Cty Nam Việt gây ra lại không có sự hiện diện của Cty.

Theo biên bản làm việc ngày 1/8/2016 tại trụ sở UBND xã Phượng Tiến, kết quả ngược lại với những gì mà đơn thư tố Cty Nam Việt trước đó.

Buổi làm việc đã đưa ra kết quả là hiện tại không có hiện tượng cá chết, mặt nước có màu đen do nước thải sinh hoạt của gia đình đổ trực tiếp xuống ao. Còn về nước giếng sinh hoạt của gia đình sau khi kiểm tra cho thấy nước giếng không màu, không mùi, không vị không có hiện tượng cá chết trong ao.

Sau đó, kết quả buổi làm việc được gửi tới Sở TN&MT tỉnh Thái Nguyên để tiếp tục điều tra.

Trong Báo cáo số 2671 của Sở TN&MT gửi UBND tỉnh Thái Nguyên có nêu: “Chất lỏng màu đen” thực chất là phân bón hữu cơ dạng lỏng MV- L mà Cty Nam Việt mua của Cty TNHH Miwon Việt Nam (Cty Miwon) theo Hợp đồng số 98/2016/HĐ giữa hai Cty.

Để khẳng định Cty Nam Việt mua phân bón MV- L từ  Cty Miwon, Sở TN&MT đã có Công văn gửi Sở TN&MT Phú Thọ.

Ngày 23/8/2016, Sở TN&MT Phú Thọ  có Công văn phúc đáp số 1489 với nội dung: Hiện nay, Cty Miwon đang  sản xuất phân bón MV-L từ bã thải lỏng (dịch lỏng M2) phát sinh trong quá trình sản xuất mỳ chính và đã được Cục Trồng trọt cấp phép sản xuất phân bón MV-L. Trong quá trình hoạt động sản xuất tại tỉnh Phú Thọ, Cty Miwon chưa bị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xử phạt hành chính trong việc lưu giữ và xử lý chất lỏng M2.

Để đánh giá thành phần các thông số môi trường trong phân bón MV- L, Sở TN&MT Thái Nguyên, Tổ Công tác đã lấy mẫu phân bón MV-L tại các ao chứa của Cty Nam Việt vào các ngày 04/07/2016 và 29/08/2016. Kết quả phân tích lần lượt như sau: Chỉ tiêu BOD5  là 41.300mg/l và 18.235mg/l; COD là 103.600 mg/l và 28.100 mg/l, NH4+ -N là 3.799,76mg/l, tổng N là 6.462 mg/l và không chứa chất gây ô nhiễm như đã nêu.

Ngày 28/10/2016, Sở TN&MT đã lấy mẫu nước giếng và nước ao nhà ông Khu theo phản ánh, cho kết quả, giếng nước nhà ông Khu không có mùi, các chỉ tiêu trong nước giếng đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 09-MT: 2015? BTNMT quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước dưới đất, vì vậy những gì được phản ánh trước đó đều chưa có căn cứ xác thực, nói về trách nhiệm bồi thường cho dân thì Cty Nam Việt lại càng không có lý do, bởi lẽ chất lỏng được cho là gây ô nhiễm môi trường mua từ Cty miwon Việt Nam về làm phân bón đều có hợp đồng rõ ràng, và theo Công văn phúc đáp số 1489 của Sở TN&MT Phú Thọ: Cty Miwon đang sản xuất phân bón MV-L từ bã thải lỏng dịch M2 phát sinh trong quá trình sản xuất phân bón MV-L với thành phần chủ yếu là chất hữu cơ 22%, N35%, trong quá trình hoạt động ở Phú Thọ chưa bị cơ quan chức năng nào xử phạt.

Theo những văn bản rất rõ ràng và đầy đủ kết luận của các cơ quan chức năng, Cty Nam Việt đảm bảo được môi trường xung quanh trong hoạt động kinh doanh của Cty.

Dẫu bị ảnh hưởng không nhỏ về tên tuổi cũng như kinh tế bởi những thông tin không đầy đủ, chưa chính xác từ dư luận và công luận, tuy nhiên, Tổng Giám đốc Hà Văn An vẫn lạc quan tin tưởng: Chỉ cần sống đúng lương tâm không gì không thể vượt qua.

Và, đó cũng chính là thông điệp của chúng tôi qua bài viết này gửi đến bạn đọc!

Hồng Lê