Gia đình ông Trương xin tự tháo dỡ để tránh hư hại tài sản nhưng không được. Ảnh: Hoàng Lan

Gia đình, anh em ông Phạm Hữu Trương sinh sống trên đảo Quan Lạn, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh từ những năm 1960. Đến năm 1990, bố mẹ ông để lại nhà cho các con sử dụng.

Năm 2008, do ngôi nhà tranh vách đất của bố mẹ để lại đã hỏng hóc và nhận thấy khu vực đất của gia đình được quy hoạch là khu xây dựng nhà nghỉ, khách sạn phục vụ phát triển du lịch của tỉnh Quảng Ninh nên ông Trương đã bán hết trâu bò chăn nuôi được và vay mượn để xây 1 ngôi nhà ở, 1 khu nhà nghỉ đón khách du lịch và 1 khu nhà ăn để phục vụ ăn uống cho khách. Ông Trương có đăng ký kinh doanh ngành nghề nhà nghỉ địa điểm tại thôn Sơn Hào, xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh do UBND huyện Vân Đồn cấp, đứng tên vợ ông là bà Phạm Thị Lan.

Cũng trong năm 2008, ông Trương đã thực hiện kê khai và xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất đối với mảnh đất diện tích 2.250m2 do bố mẹ để lại, đứng tên em trai ông là Phạm Hữu Dũng. Hồ sơ đã được UBND xã Quan Lạn hoàn thiện và trình UBND huyện Vân Đồn cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, cho đến nay, gia đình ông vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định, cũng không nhận được bất kỳ phản hồi nào từ phía UBND huyện Vân Đồn.

Trên cơ sở quy hoạch của tỉnh Quảng Ninh, năm 2013, ông Trương cùng gia đình vay mượn tiền bạc, đầu tư sửa sang khu nhà ăn đã xây trước đó thành khu nhà 2 tầng để làm phòng nghỉ và nhà ăn. Khu nhà này hoàn toàn được xây dựng trên nền cũ với diện tích đất khoảng 155m2. Tuy nhiên, khi công trình được hoàn thành và đưa vào sử dụng thì chính quyền UBND xã Quan Lạn, UBND huyện Vân Đồn liên tục ra các quyết định xử phạt và quyết định cưỡng chế phá dỡ nhà.

Ông Trương đã nộp phạt và khiếu nại Quyết định cưỡng chế phá dỡ số 20/QĐ-CC ngày 28/4/2014 mà UBND Vân Đồn ban hành.

Ngày 20/6/2014, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có Công văn số 2568/TDTW-DN đề nghị UBND huyện Vân Đồn xem xét cho ông Phạm Hữu Trương được áp dụng quy định tại khoản 3, Điều 11 Thông tư 02/2004/TT-BXD để hủy quyết định cưỡng chế phá dỡ, tránh gây thiệt hại cho người dân.

Ông Trương cho biết, chỉ đến ngày 24/6/2014, UBND xã Quan Lạn mới giao cho ông tất cả các văn bản liên quan đến việc cưỡng chế, đính chính và gia hạn thời gian cưỡng chế căn nhà của gia đình.

Trước tình thế ngôi nhà đã đổ bao công sức tiền của mới tạo dựng lên có nguy cơ bị phá nát, ông Trương cùng gia đình đã xin được tự tháo dỡ và được chính quyền đồng ý chấp thuận. Tuy nhiên, chỉ 2 ngày sau (ngày 26/6/2014), đoàn cưỡng chế do UBND huyện Vân Đồn tổ chức đã bất ngờ tiến hành phá dỡ công trình này.

Việc làm trên của chính quyền huyện Vân Đồn đã gây hoang mang lo lắng cho nhiều người dân trên đảo Quan Lạn bởi, rất nhiều ngôi nhà của hàng trăm người dân ra lập nghiệp từ thủa đảo còn sơ khai đến nay chưa có giấy phép xây dựng.

Theo luật sư Vũ Ngọc Chi, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, đối với trường hợp như gia đình ông Phạm Hữu Trương xây dựng công trình không có giấy phép có thể áp dụng quy định tại khoản 3, Điều 11 Thông tư 02/2004/TT-BXD ngày 12/2/2014 của Bộ Xây dựng Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 121/2013/NĐ-CP ngày 10/10/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở.

Khoản 3, Điều 11 Thông tư 02/2004/TT-BXD quy định như sau: “Hành vi xây dựng sai phép, không phép, sai thiết kế được phê duyệt, sai quy hoạch xây dựng hoặc thiết kế đô thị được duyệt mà đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định cưỡng chế phá dỡ theo quy định tại Nghị định số 23/2009/NĐ-CP nhưng chưa thực hiện, nếu xét thấy việc xây dựng không vi phạm chỉ giới xây dựng, không gây ảnh hưởng công trình lân cận, không có tranh chấp, xây dựng trên đất thuộc quyền sử và trong quy hoạch đất này được phép xây dựng thì người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính xem xét, quyết định: Hủy quyết định cưỡng chế phá dỡ; ban hành quyết định áp dụng bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả thu hồi số lợi bất hợp pháp có được bằng 40% giá trị phần xây dựng sai phép, không phép đối với công trình là nhà ở riêng lẻ…”.

Chính sách của Nhà nước ta là khuyến khích người dân làm giàu bằng lao động chân chính, hợp pháp để phát triển kinh tế, ổn định đời sống. Những trường hợp như của gia đình ông Phạm Hữu Trương cần được tạo điều kiện, hỗ trợ, khuyến khích, tránh làm hoang mang những người dân giữ biển, giữ đảo quê hương.

Hoàng Lan