Khu đất dự án nông lâm nghiệp ứng dụng kỹ thuật cao biến thành... đồng cỏ. Ảnh: Mai Quế

Ngày 30/11/2011, Cục trưởng Cục Trồng trọt Nguyễn Trí Ngọc ký ban hành Công văn số 2096/TT-ĐPB đồng ý cho Cty TNHH Nông nghiệp Xanh Prathista Trâm (số 2695/14/3/6 Phạm Thế Hiển, phường 7, quận 8, TP Hồ Chí Minh) được nhập khẩu 35.000 lít phân bón lá về làm khảo nghiệm diện rộng. Thời gian nhập khẩu đến 31/3/2014. 

Ngày 8/12/2011, ông Ngọc tiếp tục ký ban hành Công văn số 2096/TT-ĐPB hướng dẫn cho Cty TNHH MTV Thanh Khải (số 27G Lý Chiêu Hoàng, phường 10, quận 6, TP Hồ Chí Minh) về việc đăng ký vào Danh mục cho loại phân NPK và phân trung vi lượng.

Ngày 12/1/2012,  ông Ngọc ký ban hành Công văn số 67/TT-ĐPB  đồng ý cho Cty TNHH Nông nghiệp Xanh Prathista Trâm nhập khẩu 130.000 lít cho 7 loại phân bón để khảo nghiệm. Thời gian nhập khẩu đến 31/12/2014 qua cửa khẩu TP Hồ Chí Minh. 

Sau đó 1 ngày, ông Ngọc tiếp tục ký ban hành Công văn số 67/TT-ĐPB hướng dẫn các thủ tục đăng ký vào Danh mục cho Công ty TNHH Hoá chất Ý Mỹ. 

Điều đặc biệt là, 7 loại phân bón được cấp phép cho Cty TNHH Nông nghiệp Xanh Prathista Trâm nhập khẩu cùng tên nhưng khác thành phần so với 7 loại phân bón đã được cấp phép nhập khẩu tại Công văn số 2096/TT-ĐPB.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, tại thời điểm cho phép nhập khẩu (từ 30/11/2011 của Công văn số 2096/TT-ĐPB và từ 12/1/2012 của Công văn số 67/TT-ĐPB), tất cả phân bón lá của Cty TNHH Nông nghiệp Xanh Prathista Trâm đều không có tên trong Danh mục phân bón được phép sản xuất, kinh doanh và sử dụng ở Việt Nam! Điều đó có nghĩa là, những loại phân bón này muốn nhập khẩu và kinh doanh tại Việt Nam phải tiến hành khảo nghiệm diện rộng và diện hẹp với các loại cây trồng, loại đất với thời gian khảo nghiệm, địa điểm khảo nghiệm khác nhau. Còn 7 loại phân bón mà Cục Trồng trọt cho phép Cty TNHH Nông nghiệp Xanh Prathista Trâm nhập về theo Công văn số 2096 đều chưa được khảo nghiệm diện hẹp nên chưa đủ điều kiện đưa ra thị trường. 

Hơn nữa, với 3 loại cây trồng là lúa, cây rau và cây ăn quả, trên 3 loại đất đất đỏ, đất phù sa và đất xám tại 3 tỉnh, TP Hồ Chí Minh, Long An và Đồng Nai, thông thường lượng phân bón nhập khẩu cho phân bón lá chỉ xấp xỉ 50 lít/loại, tương đương với 350 lít cho 7 loại phân bón. Tuy nhiên, Công văn số 2096 và Công văn số 67 đã “rộng tay” cho phép nhập đến lên đến 165.000 lít. 

Quản lý hàng hóa thoáng đã đành, Cục trưởng Cục Trồng trọt còn có những “lơ đễnh chết người” trong quản lý về nhân sự. Chúng tôi có trong tay 2 Quyết định cùng số 299/QĐ-TT-VP được Cục trưởng Cục Trồng trọt ký ngày 12/7/2012 về giao biên chế sự nghiệp cho các đơn vị sự nghiệp thuộc Cục. 

Tại 2 Quyết định này, số lượng biên chế sự nghiệp năm 2012 của các đơn vị hoàn toàn khác nhau. Tại Quyết định thứ nhất: Trung tâm Khảo kiểm nghiệm Giống sản phẩm cây trồng có 60 biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và 55 biên chế sự nghiệp tự lo lương; Trung tâm Khảo kiểm nghiệm phân bón Quốc gia có 25 biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và 15 biên chế sự nghiệp khác tự lo lương. Tại Quyết định thứ 2, Trung tâm Khảo kiểm nghiệm Giống sản phẩm cây trồng có 63 biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và 52 biên chế sự nghiệp khác tự lo lương; Trung tâm Khảo kiểm nghiệm phân bón Quốc gia có 22 biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước và 18 biên chế sự nghiệp khác tự lo lương.Khu đất được thu hồi để xây dựng dự án nông lâm nghiệp ứng dụng kỹ thuật cao tại Bình Xuyên, Vĩnh Phúc. Ảnh: Mai Quế

“Làm xiếc” tài chính và dự án

Ông Cục trưởng là vậy. Ông Phó Cục trưởng Phạm Đồng Quảng khi chưa được phân công phụ trách Cục cũng đề lọt lưới những sai phạm không nhỏ về tài chính. Trong đó, đáng kể nhất là chuyện ông Quảng để lọt việc quyết toán khống trên 100 triệu đồng từ một đề tài nghiên cứu khoa học. 

Đề tài Bảo hộ lao động do ông Phạm Đồng Quảng làm Chủ nhiệm năm 2008 - 2009, bà Nguyễn Thi Kim Dung làm Thư ký. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, bà Nguyễn Thị Kim Dung đã "không sâu sát" để nhân viên Đậu Thị Phương Thảo, cán bộ hợp đồng giả mạo chữ ký của nhiều lãnh đạo và cán bộ Cục để quyết toán 128,7 triệu đồng. Tại Văn bản số 1375/BNN-TC ngày 11/5/2010, Thứ trưởng Diệp Kỉnh Tần đã yêu cầu Cục Trồng trọt phải nộp 128,75 triệu đồng về Cục Chế biến, Thương mại nông lâm thủy sản và Nghề muối.

Chưa hết, chúng tôi cũng được cung cấp Văn bản số 493 về kết quả kiểm tra tại Cục Trồng trọt liên quan đến Dự án Nông nghiệp công nghệ cao Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Theo văn bản này, Cục Trồng trọt và Trung tâm Khảo kiểm nghiệm Giống, Sản phẩm cây trồng và Phân bón Quốc gia đã nhiều lần lách luật để làm dự án.

Ngày 7/6/2010, Cty TNHH Thiết bị 2H có văn bản gửi Cục Trồng trọt về việc tham vấn đơn vị liên doanh hợp tác đầu tư, định hướng, hỗ trợ cho quá trình tìm kiếm đối tác liên doanh và hỗ trợ, tư vấn về các nguồn kinh phí xây dựng dự án nông - lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại thị trấn Gia Khánh, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Dự án được thực hiện với quy mô hơn 9,9 ha, tổng vốn đầu tư trên 71 tỷ đồng. Dự án được đánh giá là có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng mô hình sản xuất áp dụng công nghệ và kỹ thuật tiên tiến, góp phần tăng năng suất và chất lượng cây trồng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội; đồng thời, trở thành điểm tham quan, học tập các kỹ thuật mới, áp dụng vào sản xuất cho nông dân. Dự án sẽ tập trung đầu tư xây dựng toàn bộ cơ sở hạ tầng, hệ thống kỹ thuật, khu sản xuất giống cây nông, lâm nghiệp, dược liệu chất lượng cao, ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ vật liệu mới… góp phần từng bước hướng tới phát triển một nền nông nghiệp sạch, bền vững thân thiện với môi trường. 2 công văn cùng số, cùng ngày phát hành nhưng các số liệu hoàn toàn khác nhau về biên chế nhân sự tại Cục Trồng trọt

Ngày 24/6/2010, Cục Trồng trọt có văn bản cho phép Trung tâm Khảo kiểm nghiệm Giống, Sản phẩm cây trồng và Phân bón Quốc gia hợp tác liên doanh với Cty TNHH Thiết bị 2H được phê duyệt dự án đầu tư. Tuy nhiên, chỉ sau đó 1 tháng, Cty TNHH Thiết bị 2H đã có tờ trình gửi UBND tỉnh Vĩnh Phúc để đề nghị làm chủ đầu tư thay cho Trung tâm Khảo kiểm nghiệm Giống, Sản phẩm cây trồng và Phân bón Quốc gia. Cty này không liên doanh với Trung tâm Khảo kiểm nghiệm Giống, Sản phẩm cây trồng và Phân bón Quốc gia nữa!

Toàn bộ quá trình này, Cục Trồng trọt không xin chủ trương và báo cáo lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Hơn nữa, tất cả các bút phê của lãnh đạo Cục Trồng trọt tại các văn bản, tờ trình đều... không có thật. Toàn bộ quá trình "làm xiếc" dự án này đã gây dư luận xã hội bất bình và tình trạng đơn thư kéo dài xung quanh việc triển khai dự án.

Như vậy, những sai phạm tại Cục Trồng trọt có thể nói là chồng chất, kéo dài liên tục từ năm 2010 đến nay. Cũng theo những tài liệu mà chúng tôi có, liên tục từ năm 2010 đến nay, Cục Trồng trọt liên tục có đoàn thanh tra, kiểm tra và chỉ ra những sai phạm. Tuy nhiên, việc xử lý những sai phạm ở đơn vị này đến đâu? lãnh đạo Cục có phải chịu trách nhiệm? Chúng tôi sẽ trở lại trong bài viết sau.

Đan Quế - Ban Mai