Nghệ An dự kiến phân cấp cho HĐND cấp xã phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách từ chương trình mục tiêu quốc gia. Ảnh: Văn Thanh

Nghệ An phân cấp để gỡ khó trong điều hành vốn đầu tư công

Sáng 6/8, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức cuộc họp cho ý kiến đối với dự thảo nghị quyết của HĐND tỉnh về phân cấp quyết định phân bổ, điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn và hằng năm từ nguồn vốn ngân sách Trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, giai đoạn 2026-2030. Cuộc họp do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh chủ trì, với sự tham gia của đại diện các sở, ban, ngành liên quan.

Dự thảo nghị quyết được xây dựng trong bối cảnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo chủ trương của Trung ương và thực tiễn triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia tại địa phương. Mục tiêu đặt ra không chỉ là trao thêm quyền chủ động cho cấp xã mà còn tạo bước chuyển trong quản lý đầu tư công, rút ngắn quy trình điều chỉnh kế hoạch vốn, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Theo đánh giá của UBND tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2021-2025, Nghệ An được Trung ương bố trí khoảng 5.429 tỷ đồng vốn đầu tư phát triển để triển khai 3 chương trình mục tiêu quốc gia. Từ nguồn vốn này, toàn tỉnh đã thực hiện hơn 1.800 dự án, bình quân mỗi dự án chỉ khoảng 3 tỷ đồng.

Quy mô dự án nhỏ nhưng số lượng lớn khiến công tác điều hành kế hoạch vốn gặp nhiều khó khăn. Hằng năm, các cơ quan chức năng phải thực hiện nhiều lần điều chỉnh vốn giữa các dự án để phù hợp với tiến độ triển khai, trong khi giá trị điều chỉnh bình quân chỉ khoảng 200 triệu đồng mỗi dự án. Điều này làm phát sinh thêm nhiều thủ tục hành chính, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ và ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

Từ thực tế đó, việc phân cấp cho HĐND cấp xã ở Nghệ An quyết định lựa chọn danh mục, nội dung nhiệm vụ và điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công được xem là giải pháp nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong khâu điều hành, đồng thời đưa việc quyết định đầu tư đến gần hơn với nhu cầu thực tế của địa phương.

Nâng cao trách nhiệm cơ sở, phát huy hiệu quả nguồn vốn

Theo dự thảo, khi được phân cấp, HĐND cấp xã sẽ chủ động lựa chọn các công trình, dự án ưu tiên trên cơ sở điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đặc điểm địa bàn và nhu cầu của người dân. Cơ chế này giúp địa phương linh hoạt hơn trong bố trí nguồn lực, hạn chế tình trạng phải chờ điều chỉnh từ cấp trên đối với những khoản vốn có giá trị không lớn, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện dự án.

Đáng chú ý, việc trao quyền cho cấp xã không làm thay đổi mục tiêu, nguyên tắc quản lý vốn của các chương trình mục tiêu quốc gia. Toàn bộ quá trình phân bổ và điều chỉnh kế hoạch vốn vẫn phải tuân thủ quy định của pháp luật về đầu tư công, ngân sách Nhà nước cũng như các quy định chuyên ngành hiện hành.

Bên cạnh việc tăng tính chủ động, cơ chế phân cấp còn gắn trách nhiệm của chính quyền cơ sở với hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công. Đây được xem là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao chất lượng các công trình sau đầu tư, bảo đảm nguồn lực của Nhà nước được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và phát huy hiệu quả lâu dài trong phát triển kinh tế - xã hội.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh nhấn mạnh, việc ban hành nghị quyết nhằm cụ thể hóa chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền, đồng thời giao rõ trách nhiệm cho cấp xã trong phân bổ và điều chỉnh kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm từ nguồn vốn ngân sách Trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, giai đoạn 2026-2030.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, khi được giao quyền chủ động nhiều hơn, cấp xã sẽ có điều kiện lựa chọn những công trình thật sự cấp thiết, phù hợp với yêu cầu phát triển của địa phương. Đây cũng là giải pháp góp phần nâng cao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công, phát huy hiệu quả sử dụng nguồn vốn và tăng cường trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong quá trình tổ chức thực hiện.

Thống nhất thông qua dự thảo tờ trình của UBND tỉnh Nghệ An và dự thảo nghị quyết của HĐND tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu các sở, ngành, sau khi nghị quyết được ban hành, phải xây dựng hướng dẫn chi tiết, đồng thời gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ ở từng cấp nhằm bảo đảm việc phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực, đúng quy định pháp luật.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh cũng giao Sở Tài chính tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại cuộc họp, phối hợp với Văn phòng UBND tỉnh rà soát, hoàn thiện hồ sơ theo hướng chặt chẽ, thống nhất và đúng quy định trước khi trình UBND tỉnh ký tờ trình để trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định. Nếu được thông qua, nghị quyết sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Nghệ An tiếp tục đổi mới phương thức quản lý đầu tư công, nâng cao hiệu quả triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2026-2030.