Nhiều khách hàng đã đến tận vườn để mua quất khi Tết còn 1,5 tháng nữa. Ảnh: H.O

Méo mặt vì quất thối rễ

Đến Tứ Liên những ngày này, đã thấy rõ mùi thơm ngào ngạt của hoa quất. Trên các mảnh vườn,người nông dân vẫn cần mẫn tưới nước, chăm cây. Một số vườn quất đẹp, nhiều thiếu nữ tranh thủ len vào chụp những tấm hình kỷ niệm...

Thế nhưng, với nhiều hộ trồng, Tết năm nay coi như đã hết, vì hàng loạt quất đột ngột thối rễ, rụng quả, gục héo.

Những cây quất bị héo, quả sắp rụng khi nắng lên. Ảnh: H.O

Tranh thủ cả buổi sáng để pha một thùng phuy thuốc bảo vệ thực vật, chị Cúc, cụm 3, phường Tứ Liên vừa phun thuốc, vừa chia sẻ với phóng viên: "Nghe đài báo tối nay sẽ có mưa, rồi đợt gió mùa mới về, sợ độ ẩm tăng cao, tôi phun thuốc này để chống mưa thối quả. Vài tuần nay, quất thối rễ nhiều lắm chú ạ. Hầu như hộ trồng nào trong làng cũng bị, nhà tôi cũng hỏng lác đác vài chục cây. Cái này có do thời tiết chứ quy trình chăm sóc chúng tôi vẫn làm thế. Hơn 200 cây này của nhà tôi, năm nào cũng bán hết, nhưng tình hình này còn tùy thời tiết từ nay đến giáp Tết. Nếu đẹp thì lãi vài chục triệu, nếu xấu thì có khi lỗ vốn".

Nhiều vườn hầu như hỏng "ăn" vào dịp tết. Ảnh: HO

Cách đó không xa, vườn nhà anh Vũ Ngọc Lân có vẻ khá khẩm hơn, thấp thoáng vài ba người đến thăm vườn. Một cây quất hạng trung, cao ngang đầu người đang được khách trả giá 6,5 triệu đồng bao cả vận chuyển. Ngần ngừ vài phút, chị Hằng vợ anh Lân gật đầu rồi ghi địa chỉ nơi chuyển đến và muốn chuyển ngay như lo sợ khách đổi ý?

Thậm chí nhiều cây bị cắt bỏ vứt rác. Ảnh: HO

Anh Lân đứng cạnh đó, nói nhỏ với tôi vẻ kém vui: "Cây quất đó năm trước giá phải bán gấp rưỡi, khách là khách hàng quen mua cho một hội sở ngân hàng lớn. Thế nhưng năm nay cũng đành chịu vì quất xấu hơn năm trước nhiều". 

Vừa chỉ tay vào cây quất đại bên cạnh quả khá nhiều nhưng không tươi anh Lân thành thật: "Trông cây quất vẫn còn quả như thế này thôi nhưng vài ngày sau khi gò cây lên, chỉ cần nắng lên là héo hết, cả một dãy quất ở vườn dưới cũng hỏng hết. Thời tiết năm nay khắc nghiệt, độ ẩm cao cùng nhiều yếu tố cộng lại nên đến 40% trên tổng số gần 300 cây tại vườn nhà tôi coi như hỏng ăn. Đành bán lỗ vớt vát hoặc chấp nhận bỏ đi thôi", anh Lân chia sẻ.

Lo sợ quất nguy cơ chết tiếp, nông dân pha cả thùng phuy to thuốc phun chống thối quả, thối rễ. Ảnh: HO

Cận cảnh phun thuốc. Ảnh: H.O

Quan sát dọc theo bãi bồi Tứ Liên, khá nhiều quất thối gốc, hỏng ăn xuống lá, héo gục, thậm chí bị cắt thân vứt rác bên vệ đường. 

Mặc dù chưa có thống kê chính xác nhưng, nhiều hộ trồng quất tại Tứ Liên nhẩm tính phải đến non nửa làng trồng có quất đột ngột thị thối rễ phải nhổ bỏ. Trung bình mỗi vườn phải có từ 10 - 50% quất bị hỏng, thậm chí cá biệt có hộ cả vườn hỏng ăn hết bị lỗ nặng. 

Một số hộ quất cũng không được đẹp, khi có thương lái xuống trả giá đổ đồng 1,5 triệu/cây quất tầm trung đành chấp nhận bán vội để tránh rủi ro từ nay đến Tết, thu hồi vốn để làm lại vụ năm sau...

Vườn quất đẹp vẫn sẽ thu cả nửa tỷ

Mặc dù khá nhiều hộ trồng méo mặt vì quất xấu, thối rễ, thế nhưng cũng có một số hộ hớn hở vì quất đẹp, "hàng" bung đẹp nhất đến cận Tết. Một trong số đó là hộ anh Phạm Duy Vinh, xóm 3, Tứ Liên. 

Kiệm lời khi nói về bí quyết trồng để có vườn quất đẹp như ý vào đúng Tết, anh Vinh chỉ chia sẻ, thực ra cũng trên cùng bãi Tứ Liên, thậm chí là 2 thửa đất liền kề nhau nhưng mỗi hộ có cách chăm sóc riêng.

Vườn quất đẹp khách hàng đến mua nườm nượp tại vườn. Ảnh: H.O

"May mắn là đến giờ này, quy mô vườn 400 cây cả nhỏ (loại trên dưới 1m), cả đại to cả đại (2m trở lên) đều trổ cả hoa, lộc (lá non chổng lên trời mà nhiều người khách rất ưu dùng tết), quả to đều. Hiện tôi đán bán được hơn 20 cây đại (mỗi cây trên 10 triệu). Với tình hình này thì chỉ khoảng 20 tháng Chạp là bán hết cả vườn. Trừ chi phí mua đất phù sa, thuốc bảo vệ thực vật, nhân công... hết 15 triệu đồng/tháng thì năm nay vườn của tôi lãi khoảng 400 -500 triệu đồng", chủ hộ trồng lớn và có kinh nghiệm nhất ở Tứ Liên chia sẻ.

Anh Vinh tự tin vườn của mình sẽ bán hết đến 20 tháng chạp và thu lãi 400 - 500 triệu đồng. Ảnh: HO

Bên cạnh đó, nhiều hộ trồng có kinh nghiệm khác như hộ anh Tuấn, lại đưa quất "vào chậu" (tức là trồng quất thế mi ni, kỹ thuật cao - PV) còn buộc người tiêu dùng khó tính phải móc hầu bao nhiều hơn để chi trả cho những loại cây này. Do đó, lợi nhuận mà hộ anh Tuấn thu về được mỗi mùa tết cũng vào loại khá cao ở Tứ Liên...

Công việc thời vụ đem lại cho anh Trí và anh Hùng 500.000 đồng/ngày. Ảnh: HO

Không những các chủ vườn có kinh nghiệm thu lời khá từ việc trồng quất, mà nhiều lao động thời vụ cũng theo đó mà cải thiện thu nhập từ công việc làm thuê. "Chủ vườn trả công nhật cho tôi 500.000 đồng/ngày. Việc đều từ tháng 7, thu được khoảng gần 15 triệu đồng/tháng, đến tết chắc cũng được tổng khoảng 80 triệu đồng. Tuy nhiên, chúng tôi phải là những thợ "có nghề" và được các chủ vườn tín nhiệm có khả năng sửa được cả vườn cây quất nhỏ trong vòng một ngày và làm những cây quất đại đẹp hơn", anh Nguyễn Văn Trí, thợ cây từ "đất cây" Văn Giang chia sẻ về công việc tại Tứ Liên.

Những cây quất đẹp, tươi, quả to, nhiều lộc sẽ bán hết sớm trong Tết này. Ảnh: HO

Và những vườn quất đại, giá hàng chục triệu đồng là mong muốn mà mơ ước của mỗi nông dân Tứ Liên. Ảnh: HO

Theo thống kê của HTX Nông nghiệp Tứ Liên, vùng đất bãi Tứ Liên là nơi có sự bồi đắp của phù sa sông Hồng nên chất lượng đất tốt bậc nhất miền Bắc và đặc biệt thích hợp cho việc trồng quất cảnh. Hiện, Tứ Liên còn khoảng 70 hộ trồng, trung bình khoảng 200 cây/hộ tương đương với khoảng 14.000 cây quất được "bung hàng" vào mỗi dịp tết. So với nhu cầu của người dân Hà Nội thì con số này còn ít, vì vậy, nhiều vùng trồng khác như Nam Định, Hưng Yên, Hà Nam... cũng đưa quất lên Hà Nội để bán.

 Hữu Oanh