Thu ngân sách Nhà nước của Khánh Hòa trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng hơn 82%. Ảnh: Trí Vũ

Thu ngân sách tăng vượt xa các chỉ số kinh tế

Theo báo cáo của UBND tỉnh Khánh Hòa tại họp báo quý II/2026, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn trong 6 tháng đầu năm đạt 28.025,5 tỷ đồng, bằng 74,5% dự toán và tăng 82,1% so với cùng kỳ năm trước.

Mức tăng này cao hơn nhiều so với các chỉ số kinh tế chủ yếu. Cùng kỳ, tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh tăng 9,03%; tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội tăng 15,4%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 18,6%. Doanh thu du lịch tăng 25,7%, còn kim ngạch xuất khẩu hàng hóa gần như đi ngang, chỉ tăng 0,03%.

Theo Thuế tỉnh Khánh Hòa, 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nội địa do cơ quan này quản lý đạt 26.824 tỷ đồng, bằng 74,3% dự toán pháp lệnh và tăng 85% so với cùng kỳ. Trong đó, thu từ đất đạt 14.883 tỷ đồng, bằng 97,7% dự toán, chiếm hơn 55% tổng thu nội địa.

Trong khi đó, thu từ khu vực sản xuất, kinh doanh đạt 8.793 tỷ đồng, chiếm 32,8% tổng thu nội địa và chỉ tăng 0,7% so với cùng kỳ. Sự chênh lệch này cho thấy mức tăng ngân sách không đến đồng đều từ các khu vực kinh tế, mà chủ yếu được thúc đẩy bởi nguồn thu liên quan đến đất đai.

Gần 11.000 tỷ đồng từ 5 dự án lớn

Theo thông tin của ngành Thuế tỉnh Khánh Hòa, 5 dự án đô thị, thương mại và du lịch đã thực hiện tổng cộng gần 10.926 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.

Đóng góp lớn nhất là Dự án Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh với gần 4.918 tỷ đồng. Tiếp đến là Dự án Khu phức hợp Vũng Ngán tại đảo Hòn Tre hơn 1.928 tỷ đồng; Dự án Khu đô thị hỗn hợp Nha Trang hơn 1.781 tỷ đồng; Dự án Tổ hợp thương mại, dịch vụ du lịch cao cấp tại khu đất 48 - 48A Trần Phú hơn 1.719 tỷ đồng và Dự án Khu phức hợp sân golf đảo Hòn Tre hơn 580 tỷ đồng.

Thông tin tuyên truyền khai thuế do Thuế tỉnh Khánh Hoà phát hành. Ảnh: Thuế Khánh Hoà

Tổng số nộp của 5 dự án tương đương khoảng 73,4% nguồn thu từ đất trong 6 tháng đầu năm. Riêng Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh đóng góp khoảng một phần ba tổng số thu này.

Theo Thuế tỉnh Khánh Hòa, kết quả thu từ đất có được nhờ sự phối hợp giữa ngành Thuế với các sở, ngành trong việc đẩy nhanh xác định giá đất cụ thể, làm cơ sở tính tiền sử dụng đất và tiền thuê đất. Cơ quan thuế cũng rà soát các trường hợp thuê đất trả tiền hằng năm, cập nhật thông tin địa chính, đôn đốc nợ và theo dõi các dự án tồn đọng có phát sinh nghĩa vụ tài chính.

Mở rộng nguồn thu thường xuyên

Nguồn thu đất tăng mạnh tạo thêm dư địa cân đối ngân sách, đầu tư hạ tầng và thực hiện các mục tiêu phát triển. Việc nhiều dự án hoàn thành nghĩa vụ tài chính cũng phản ánh chuyển biến trong xác định giá đất và xử lý thủ tục.

Tuy nhiên, nguồn thu này phụ thuộc vào quỹ đất, tiến độ pháp lý, thời điểm xác định nghĩa vụ tài chính và khả năng thực hiện của nhà đầu tư. Các khoản nộp lớn tập trung trong một kỳ có thể làm tốc độ thu tăng cao, nhưng không mặc nhiên tạo ra quy mô tương tự trong những năm tiếp theo.

Trong khi đó, nguồn thu từ sản xuất, kinh doanh phản ánh trực tiếp hơn hoạt động thường xuyên của doanh nghiệp và thị trường. Việc khu vực này chỉ tăng 0,7% cho thấy dư địa mở rộng nguồn thu ổn định vẫn còn lớn.

Du lịch tiếp tục là một động lực đáng chú ý. Sáu tháng đầu năm, Khánh Hòa đón hơn 11,9 triệu lượt khách, tăng 41,6%; khách quốc tế tăng 66,1%; doanh thu du lịch đạt hơn 42.700 tỷ đồng. Dù vậy, tốc độ tăng doanh thu du lịch vẫn thấp hơn nhiều so với mức tăng thu ngân sách, nên chưa phải yếu tố quyết định bước nhảy trong kỳ.

Trong 6 tháng cuối năm, tỉnh đặt nhiệm vụ tăng cường chống thất thu, nhất là đối với thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số; đồng thời tiếp tục khai thác nhà, đất dôi dư và xử lý các dự án còn vướng mắc.

Mức tăng thu hơn 82% là kết quả nổi bật, nhưng cơ cấu thu cho thấy vai trò chi phối của đất đai và một số dự án lớn. Bài toán tiếp theo là mở rộng nguồn thu thường xuyên từ sản xuất, kinh doanh, thương mại và dịch vụ, qua đó tạo nền tảng ổn định hơn cho ngân sách địa phương.