Độ ấm dần của thị trường BĐS là minh chứng cho thấy nhu cầu thực trên thị trường BĐS. Trong ảnh: Khu đô thị Royal City của Tập đoàn Vingroup. Ảnh: V.G

Nền kinh tế cải thiện ở hầu hết lĩnh vực

Hầu hết các chỉ tiêu kinh tế - xã hội (13/14 chỉ tiêu) đặt ra trong năm 2014 đều đạt và vượt (chỉ có chỉ tiêu lao động qua đào tạo không đạt), kim ngạch xuất khẩu đạt 150 tỷ USD, xuất siêu gần 2 tỷ USD...

Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, đà tăng trưởng được phục hồi trong hầu hết các ngành, lĩnh vực, tăng trưởng GDP cao hơn hai năm trước. Công nghiệp, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì đà phục hồi với tốc độ tăng trưởng cao.

Nông nghiệp đạt kết quả khá; xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng cao, có xuất siêu. Hoạt động phát triển doanh nghiệp đã có những dấu hiệu tích cực bước đầu. An sinh xã hội tiếp tục được bảo đảm; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; công tác bảo đảm an toàn giao thông tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực.

Xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng cao, đáng chú ý xuất khẩu khu vực doanh nghiệp trong nước có nhiều bước chuyển tích cực.

Tính đến ngày 15/12/2014, tổng thu ngân sách ước đạt 814,1 nghìn tỷ đồng, vượt 4% dự toán năm; tổng chi ngân sách ước đạt 968,5 nghìn tỷ đồng, bằng 96,2% dự toán năm.

Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội ước đạt trên 1.220 nghìn tỷ đồng, tăng 11,5% so với năm trước, bằng 31% GDP. Khu vực công nghiệp - xây dựng đạt tốc độ tăng trưởng khá cao, cả năm tăng 7,14% (năm 2013 chỉ tăng 5,43%).

Năm 2014, ước tạo việc làm cho 1,6 triệu lao động; các cấp, ngành tiếp tục quan tâm thực hiện các chính sách bảo đảm an sinh xã hội.

Ngân sách Nhà nước đã bố trí 12.822 tỷ đồng để mua thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo, người dân tộc thiểu số; thực hiện tín dụng ưu đãi cho trên 403 nghìn lượt hộ nghèo vay vốn với doanh số 9.577 tỷ đồng... Nhờ đó, đến cuối năm 2014, tỷ lệ hộ nghèo cả nước ước giảm 1,8 - 2%/năm so với cuối năm 2013…

Thị trường tài chính khá êm ả

So với nhiều năm trước, năm 2014 là một năm yên tĩnh và khá thành công cho ngành Tài chính - Ngân hàng.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã tăng thêm 15% đến đầu tháng 5 và tiếp tục phục hồi sau sự cố Biển Đông, với lợi nhuận khá hấp dẫn, khiến Việt Nam vẫn được coi là điểm đến của dòng vốn ngoại.

Lãi suất huy động liên tục giảm và tổng vốn huy động, cho vay tín dụng vẫn tăng theo mục tiêu đề ra, trong đó có cho vay các lĩnh vực ưu tiên. Nợ xấu và các ngân hàng, tổ chức tài chính yếu kém được kiểm soát và từng bước xử lý linh hoạt, bảo đảm ổn định hệ thống và từng bước tiếp cận các chuẩn mực và thông lệ chung. Tuy nhiên, tình trạng sở hữu chéo và nợ xấu vẫn còn là bài toán chưa dễ giải quyết.

Thị trường BĐS ấm dần

Năm 2014 có sự phục hồi của thị trường bất động sản (BĐS) phân khúc nhà ở xã hội, nhà ở bình dân, với mức giao dịch thành công được thực hiện qua sàn giao dịch ở Hà Nội trong vòng 11 tháng tăng gấp đôi, còn ở TP HCM tăng trên 1/3 năm 2013. Giá trị tồn kho BĐS giảm khoảng 13 - 15% so với cuối năm 2013 và BĐS vẫn có mức tăng dư nợ tín dụng cao hơn mức tăng dư nợ chung toàn ngành Ngân hàng.

Trong năm 2015, theo chỉ đạo của Thủ tướng và Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương phải triển khai quyết liệt ngay từ đầu năm, giao việc cụ thể, kiểm tra, đôn đốc với tinh thần phấn đấu cao nhất để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội Trung ương đã đề ra cho năm 2015; cố gắng đạt cao nhất kế hoạch 5 năm, tạo tiền đề cho nhiệm kỳ sau 2016 - 2020.

Độ ấm dần của thị trường BĐS là minh chứng cho thấy nhu cầu thực trên thị trường BĐS, nhất là nhu cầu nhà ở xã hội và sự điều chỉnh tích cực trong quản lý Nhà nước, trong đó có quy hoạch sử dụng đất, thu hồi đất, định giá đất; nới lỏng quyền sở hữu nhà, chuyển nhượng BĐS và cho phép thế chấp nhà ở hình thành trong tương lai; sự ưu đãi thuế suất, miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và điều kiện tiếp cận gói tín dụng 30.000 tỷ đồng hỗ trợ cho người thu nhập thấp vay mua, thuê, xây mới và cải tạo nhà; sự rút ngắn thủ tục và tăng tốc chuyển đổi công năng, tính chất, diện tích BĐS và sự cải thiện lòng tin thị trường nhờ cơ chế về quản lý dòng tiền, bảo lãnh, bảo hành và khuyến mại mới…

Lạm phát thấp

Sau 3 năm, đây là năm đầu tiên tăng trưởng GDP đạt 5,98%, vượt mục tiêu đề ra (5,8%), lạm phát 1,84%, thấp nhất trong rất nhiều năm trở lại đây.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 12/2014 giảm 0,24% so với tháng trước, tăng 1,84% so với tháng 12/2013; bình quân năm 2014 tăng 4,09% so với năm 2013.

CPI thấp cả năm 2014 là tất yếu do giảm giá xăng, dầu và giá gas trong nước; do tiết giảm đầu tư công và kiểm soát vĩ mô giá một số mặt hàng thiết yếu, đầu vào, có tính độc quyền và nhạy cảm cao; hạn chế đầu cơ ngoại hối và do hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí kinh doanh (giảm lãi suất và miễn, giảm, giãn, hoãn nộp thuế); phát triển mạnh mẽ hệ thống phân phối bán lẻ và thực hiện khuyến mãi lớn, diện rộng, chuyên nghiệp hơn, triển khai sớm trên toàn quốc…

CPI thấp góp phần cải thiện mức sống thực tế của người dân (trong tháng 11/2014, so với cùng kỳ năm 2013, số hộ thiếu đói giảm 77,5%; số nhân khẩu thiếu đói giảm 77,1%); củng cố sức mua đồng nội tệ, khả năng thanh khoản, giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay tín dụng; tăng hấp dẫn đầu tư vào Việt Nam và hỗ trợ Việt Nam phát hành thành công 1 tỷ USD trái phiếu quốc tế mới.

Niềm tin thị trường được cải thiện

Năm 2014, Việt Nam tiếp tục có cải thiện về giảm thuế, lãi suất và điều kiện tín dụng, thủ tục hành chính, chất lượng dịch vụ công, sự bình đẳng thị trường, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước, nới “room” và tăng tự do hóa cho các nhà đầu tư nước ngoài và tư nhân; phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật - xã hội, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp ổn định sản xuất và kinh doanh có hiệu quả; thu nhận được nhiều thành quả trong các quan hệ và chủ động hội nhập quốc tế, mà dấu ấn quan trọng là kết thúc đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) Việt Nam - Hàn Quốc và Việt Nam - Liên minh Hải quan Nga - Belarus và Kazakhstan.

CPI thấp và những nhân tố trên góp phần cải thiện môi trường đầu tư và mức tín nhiệm của Việt Nam, như chỉ số BCI - chỉ số niềm tin kinh doanh của Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (Eurocham); chỉ số tín nhiệm quốc gia của tổ chức Moody’s (từ B2 lên B1, mức triển vọng và “tích cực); và chỉ số niềm tin người tiêu dùng Việt Nam của Ngân hàng ANZ ở Việt Nam. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch cũng nâng 1 bậc xếp hạng tín nhiệm của Việt Nam và triển vọng dài hạn ở mức “ổn định” và sẽ ở trạng thái tốt…

Lòng tin góp phần vào sự thành công của chính sách quốc gia. Ngược lại, chính sách quốc gia tạo lập và củng cố lòng tin. Lòng tin gia tăng đồng nghĩa với động lực phát triển sẽ được cải thiện. Giữ vững, củng cố và khai thác động lực lòng tin ngày càng trở thành định hướng và nhiệm vụ thường xuyên, nhất quán, mạnh mẽ, vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho quá trình cải cách và phát triển đất nước và doanh nghiệp.

“Năm 2014, Chính phủ luôn bám sát chức năng, nhiệm vụ, nghiêm túc chấp hành các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, quyết liệt, sát sao trong chỉ đạo, điều hành, xử lý kịp thời các vấn đề mới đặt ra; đồng thời kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2014 tạo niềm tin rằng việc hoàn thành các nhiệm vụ, chỉ tiêu năm 2015 là hoàn toàn có khả năng” - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kết luận hội nghị của Chính phủ với các địa phương triển khai Nghị quyết của Quốc hội về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách Nhà nước năm 2015, ngày 29/12/2014.

TS Nguyễn Minh Phong