Phó Chánh án Toà án nhân dân tối cao Nguyễn Biên Thuỳ phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: ND

Hội nghị tập huấn chuyên đề “Nâng cao nhận thức về trí tuệ nhân tạo chủ quyền và làm chủ AI phục vụ hoạt động của TAND” được kết nối tới hơn 400 điểm cầu trong toàn hệ thống Tòa án, gồm Báo Công lý, Tạp chí Tòa án, Học viện Tòa án, các Tòa Phúc thẩm TAND tối cao, TAND các cấp và Tòa án quân sự các cấp.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chánh án TAND tối cao Nguyễn Biên Thuỳ nhấn mạnh, việc TAND tối cao tổ chức Chương trình tập huấn có ý nghĩa hết sức quan trọng trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Phó Chánh án TAND tối cao cho biết thêm, trí tuệ nhân tạo được xác định là công nghệ nền tảng, động lực cốt lõi của kỷ nguyên số. Đối với ngành TAND, việc tiếp cận, ứng dụng và làm chủ AI không chỉ là yêu cầu tất yếu của chuyển đổi số, mà còn là yêu cầu đổi mới căn bản phương thức quản trị, tổ chức hoạt động và nâng cao chất lượng thực thi quyền tư pháp. 

“AI không thay thế Thẩm phán, không thay thế con người trong hoạt động xét xử. Tuy nhiên, nếu được định hướng đúng, quản trị tốt và làm chủ công nghệ, trí tuệ nhân tạo sẽ trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành, xử lý hồ sơ, tổng hợp và phân tích dữ liệu, qua đó bảo đảm tính kịp thời, minh bạch và chính xác trong hoạt động của Tòa án”, Phó Chánh án TAND tối cao Nguyễn Biên Thuỳ khẳng định.

Quang cảnh hội nghị tập huấn. Ảnh: ND

Từ thực tiễn đó, Phó Chánh án TAND thông tin thêm tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết số 57-NQ/TW là phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải gắn với chủ quyền quốc gia, an ninh dữ liệu, lợi ích công cộng và vai trò chủ thể của Nhà nước.

Đối với ngành Tòa án, tinh thần này được cụ thể hóa bằng khái niệm “AI chủ quyền trong hoạt động tư pháp” - tức là trí tuệ nhân tạo do ngành Tòa án chủ động định hướng, làm chủ và vận hành trên chính dữ liệu tư pháp của mình, phục vụ đúng chức năng, nhiệm vụ, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp quyền, đạo đức tư pháp và yêu cầu bảo vệ dữ liệu.

Thông qua các trình diễn trực quan, đội ngũ cán bộ, công chức trong hệ thống Tòa án nhận diện rõ khả năng, giới hạn và phạm vi sử dụng AI trong bối cảnh cơ quan tư pháp, từ đó tránh tâm lý e ngại thái quá hoặc kỳ vọng không phù hợp.

Ở phần nội dung AI chủ quyền trong hoạt động của Tòa án, các báo cáo tập trung làm rõ ý nghĩa của AI chủ quyền đối với việc bảo đảm tính độc lập, an toàn và minh bạch trong hoạt động tư pháp. Nội dung này đặc biệt nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu và lãnh đạo các đơn vị trong việc định hướng chiến lược ứng dụng AI, quyết định phạm vi, mức độ triển khai, phân công nhân sự phụ trách và thiết lập cơ chế khuyến khích các sáng kiến phù hợp.

Một yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là làm chủ công nghệ, làm chủ dữ liệu và làm chủ vận hành. Trong đó, dữ liệu tư pháp được xác định là tài sản đặc biệt quan trọng, cần được bảo đảm nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo mật, phân quyền và sử dụng đúng mục đích. AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, còn con người chịu trách nhiệm cuối cùng đối với mọi kết quả, mọi quyết định.

Ngay sau chương trình tập huấn, Phó Chánh án TAND tối cao Nguyễn Biên Thuỳ đề nghị lãnh đạo các đơn vị trong toàn hệ thống Tòa án chủ động nghiên cứu, quán triệt đầy đủ nội dung đã được trang bị; xác định rõ phạm vi, mức độ và lộ trình ứng dụng AI phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị mình. Đồng thời, mỗi cán bộ, công chức, Thẩm phán, Thư ký Tòa án cần tiếp tục tự học, tự bồi dưỡng, từng bước hình thành kỹ năng làm việc trong môi trường số, sử dụng AI đúng mục đích, đúng thẩm quyền và đúng chuẩn mực nghề nghiệp.

Với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngành TAND khẳng định quyết tâm làm chủ trí tuệ nhân tạo, triển khai AI theo con đường thận trọng, bài bản, có kiểm soát, phù hợp với đặc thù của hoạt động tư pháp, góp phần xây dựng Tòa án điện tử, Tòa án thông minh, vì Nhân dân phục vụ.