Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 thông qua Tuyên bố Hà Nội. Ảnh: M.H

Khẳng định tầm nhìn chung và nền tảng hợp tác số ASEAN

Trong hai ngày 15 - 16/1 đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 với chủ đề “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ”.

Hội nghị đánh dấu một bước tiến quan trọng trong tiến trình hợp tác số của ASEAN, khi các Bộ trưởng chính thức thông qua Tuyên bố Hà Nội về hợp tác số, định hướng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Cộng đồng ASEAN trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Tại đây, các Bộ trưởng nhấn mạnh việc tiếp tục định hướng theo Kế hoạch Chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) giai đoạn 2026 - 2030, thuộc Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, được thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 46 ở Kuala Lumpur vào tháng 5/2025.

Với mục tiêu xuyên suốt là xây dựng một nền kinh tế ASEAN thống nhất, sẵn sàng cho tương lai, dựa trên tăng trưởng bền vững, ứng dụng công nghệ tiên tiến, đồng thời bảo đảm tính bao trùm và bền vững trong mọi khía cạnh của hội nhập kinh tế.

Hội nghị cũng tiếp tục khẳng định các định hướng quan trọng của Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về thúc đẩy chuyển đổi số, được thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 38 năm 2021, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ, bao trùm và lấy con người làm trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số khu vực.

Từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ

Một nội dung nổi bật của Tuyên bố Hà Nội là sự nhìn nhận sâu sắc về vai trò ngày càng trung tâm của AI trong tiến trình chuyển đổi số ASEAN.

Với nội dung này, các Bộ trưởng thống nhất nhận thức rằng AI không chỉ là một công nghệ mới, mà đang nổi lên như một dạng hạ tầng thiết yếu, đóng vai trò nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của xã hội số, kinh tế số và quản trị số trong khu vực.

Trên cơ sở đó, hội nghị ghi nhận báo cáo tổng kết Kế hoạch tổng thể Số ASEAN 2025 (ASEAN Digital Masterplan 2025), trong đó nêu rõ các thành tựu, kết quả và khuyến nghị then chốt, làm nền tảng xây dựng một khuôn khổ hợp tác số mới cho giai đoạn 2026 - 2030.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu dự Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6. Ảnh: M.H

Các Bộ trưởng nhất trí thông qua Kế hoạch tổng thể Số ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 (ADM 2030) như trụ cột trung tâm của hội nhập số khu vực, với tầm nhìn xây dựng ASEAN trở thành một cộng đồng số bao trùm, đáng tin cậy và sáng tạo.

Hướng tới cộng đồng số bao trùm, an toàn và bền vững

Tuyên bố Hà Nội xác định rõ các ưu tiên chiến lược nhằm xây dựng một hệ sinh thái số ASEAN an toàn, đáng tin cậy và có khả năng chống chịu.

Trong đó, phát triển hạ tầng số thông minh, liền mạch và bao trùm được coi là nhiệm vụ then chốt, thông qua tích hợp AI và Internet vạn vật (IoT), nâng cao tốc độ và độ phủ mạng, đa dạng hóa phương thức kết nối từ băng rộng, 5G/6G, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu đến vệ tinh quỹ đạo thấp và cáp ngầm biển.

Cùng với đó, ASEAN cam kết tăng cường an ninh mạng khu vực, đẩy mạnh hợp tác phòng, chống lừa đảo qua các kênh viễn thông, thúc đẩy luồng dữ liệu xuyên biên giới đáng tin cậy, đồng thời tôn trọng khuôn khổ pháp lý quốc gia về bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư.

Tuyên bố Hà Nội cũng đặc biệt nhấn mạnh bao trùm số, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận công nghệ. Ảnh: M.H

Tuyên bố Hà Nội cũng đặc biệt nhấn mạnh bao trùm số, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận công nghệ với chi phí hợp lý, nhất là phụ nữ, thanh niên, cộng đồng nông thôn, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương.

Việc nâng cao năng lực số, thúc đẩy học tập suốt đời và xây dựng môi trường số an toàn được coi là điều kiện tiên quyết để người dân tham gia hiệu quả vào xã hội số.

Trong lĩnh vực nguồn nhân lực, ASEAN nhất trí tăng cường phát triển lực lượng lao động số và nhân tài số, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu phát triển, liên kết học thuật doanh nghiệp, chia sẻ kỹ năng ICT và hỗ trợ dịch chuyển lao động chuyên môn trong khu vực.

Bên cạnh đó, Tuyên bố Hà Nội đặt trọng tâm vào chuyển đổi số xanh, thông qua phát triển hạ tầng số tiết kiệm năng lượng, ứng dụng AI tối ưu hóa mạng viễn thông, gia tăng sử dụng năng lượng tái tạo cho trung tâm dữ liệu và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong quản lý rác thải điện tử.

Hội nghị cũng khuyến khích tăng cường hợp tác với các Đối tác Đối thoại ASEAN và các tổ chức quốc tế trong tài trợ, nâng cao năng lực, hợp tác kỹ thuật và đổi mới sáng tạo, nhằm hiện thực hóa tham vọng đưa ASEAN trở thành một trung tâm số hàng đầu toàn cầu.