Tại TPHCM vẫn còn nhiều người dân, chủ yếu là người nghèo phải lấy vỉa hè làm chốn mưu sinh. Ảnh: Thu Huyền

Duy trì thường xuyên

Theo thông tin từ Công an TPHCM, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng đã triển khai đồng bộ nhiều kế hoạch nhằm tăng cường công tác quản lý trật tự đô thị trên toàn địa bàn.

Công an TP duy trì thường xuyên công tác tuyên truyền, tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về lấn chiếm, sử dụng trái phép lòng đường, vỉa hè. Theo thống kê, lực lượng cảnh sát trật tự đã tổ chức 24.732 lượt tuần tra với sự tham gia của 109.756 lượt cán bộ, chiến sĩ và lực lượng phối hợp.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng đã lập biên bản xử lý 33.038 trường hợp vi phạm với tổng số tiền xử phạt gần 28,94 tỷ đồng. Trong đó, riêng các hành vi vi phạm về trật tự đô thị chiếm 20.808 trường hợp với số tiền xử phạt hơn 21,37 tỷ đồng.

Đến nay, toàn TP đã chuyển hóa được 1.242 trong tổng số 1.765 tuyến đường, địa điểm phức tạp về trật tự công cộng, đạt tỷ lệ 70,37%. Cụ thể, đã chuyển hóa được 570/707 tuyến đường, 74/93 khu vực bệnh viện, 319/422 khu vực trường học và 274/543 khu vực chợ tự phát. Qua thời gian thực hiện, tình hình trật tự công cộng, trật tự đô thị trên địa bàn TP đã có chuyển biến ban đầu, đạt được kết quả nhất định và tiếp tục duy trì kết quả đó.

Lực lượng cảnh sát trật tự tuyên truyền, nhắc nhở các trường hợp lấn chiếm vỉa hè. Ảnh: Thu Huyền

Trung tá Hồ Đức Thiện, Phó trưởng Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an TPHCM) cho biết, công tác lập lại trật tự đô thị hiện nay không còn được thực hiện theo “chiến dịch” hoặc trong các đợt lễ, Tết, các sự kiện chính trị như trước đây mà duy trì thường xuyên, liên tục hằng ngày, với các khung giờ ban ngày và cả ban đêm. Công an TP đã thành lập các tổ công tác chuyên trách để kiểm tra, hướng dẫn công an cấp xã, đồng thời tổ chức ghi nhận hình ảnh vi phạm để chuyển xử lý kịp thời.

Cùng với xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh. Thời gian qua, lực lượng Công an và UBND cấp xã đã tổ chức 35.879 lượt tuyên truyền, vận động 34.129 cơ sở ký cam kết không buôn bán lấn chiếm lòng lề đường, vỉa hè và không dừng đỗ xe sai quy định.

Theo Công an TPHCM, việc xử lý được thực hiện theo hướng phân loại rõ đối tượng vi phạm. Các trường hợp cố tình lấn chiếm quy mô lớn, gây cản trở giao thông nghiêm trọng sẽ bị xử lý nghiêm. Trong khi đó, đối với hộ buôn bán nhỏ, lực lượng chức năng ưu tiên nhắc nhở, hướng dẫn sắp xếp gọn gàng trước khi áp dụng biện pháp xử phạt.

TP cũng triển khai nguyên tắc quản lý “6 rõ”, gồm: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền nhằm gắn trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, cá nhân trong công tác quản lý trật tự đô thị.

Chuyển đổi sinh kế để tạo đồng thuận lâu dài

Trung tá Hồ Đức Thiện, cho biết, giải quyết tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, góp phần lập lại trật tự đô thị là chủ trương đúng đắn, cần thiết và hiện có nhiều tỉnh, thành trong cả nước đang quyết tâm thực hiện.

Cùng với kiểm tra và xử lý, việc hỗ trợ chuyển đổi sinh kế được xem là giải pháp gốc rễ để người dân không phải bám víu vào vỉa hè. Ảnh: Thu Huyền

Để đảm bảo trật tự nhưng không triệt tiêu sinh kế của người dân, Công an TPHCM triển khai theo phương châm thực hiện kiên trì, bài bản, thay vì ồ ạt kiểu “chiến dịch”.

Cùng với đó, Công an TP đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai các giải pháp hỗ trợ sinh kế để người dân tự nguyện chấm dứt vi phạm.

Trong đó, việc quy hoạch khu vực thay thế được quan tâm thực hiện. Công an TPHCM phối hợp cùng các sở ngành và UBND cấp xã rà soát, tổ chức các khu vực chợ đêm, tuyến phố đi bộ hoặc các khu kinh doanh tập trung để chuyển đổi mô hình kinh doanh cho các hộ bán hàng rong vào nơi có quản lý, vừa đảm bảo vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị, đảm bảo đúng quy định pháp luật và hài hòa lợi ích chính đáng của người dân, doanh nghiệp

Bên cạnh đó, TP cũng tính tới các giải pháp như quy hoạch không gian vỉa hè theo công năng, tổ chức các “khu vực mưu sinh tập trung”, phát huy mô hình tự quản hay thay đổi phương thức quản lý bằng công nghệ và cộng đồng quản lý thường xuyên.

Một người phụ nữ bán hàng rong trên hè phố TPHCM. Ảnh: Thu Huyền

Theo Công an TPHCM, thực hiện giải pháp an sinh và "chuyển đổi sinh kế" là giải pháp gốc rễ để người dân không phải bám víu vào vỉa hè. Theo đó, lực lượng Công an cơ sở phối hợp với chính quyền địa phương thống kê, phân loại các hộ nghèo đang thực sự sống dựa vào vỉa hè để có chính sách hỗ trợ đúng người.

Trên cơ sở kết quả thống kê, phân loại các hộ nghèo đang thực sự sống dựa vào vỉa hè, sẽ đề xuất các gói vay vốn ưu đãi, đào tạo nghề hoặc kết nối với các doanh nghiệp, khu công nghiệp để tuyển dụng người lao động vào các công việc ổn định hơn.

Ông Thiện nhấn mạnh: “Sự kết hợp giữa "quản lý chặt chẽ" và "hỗ trợ nhân văn" chính là giải pháp bền vững để vỉa hè thực sự trở thành không gian công cộng văn minh nhưng vẫn ấm áp tình người”.