Thông qua công tác đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm đã từng bước giúp người nghèo, người cận nghèo và lao động có thu nhập thấp nâng cao năng lực nghề nghiệp, tiếp cận cơ hội việc làm, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.

Hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài được tỉnh Phú Thọ tập trung thực hiện, nhằm góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững. Ảnh minh họa: VGP

Từ đào tạo nghề đến nâng cao thu nhập

Công tác giảm nghèo bền vững tại Phú Thọ luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và sự phối hợp của các cấp, các ngành, tổ chức chính trị - xã hội, cùng sự tham gia của cộng đồng dân cư.

Tỉnh đã tăng cường huy động, lồng ghép các nguồn lực để thực hiện, đồng thời triển khai đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ người nghèo, người dân ở vùng khó khăn, miền núi, tạo điều kiện để các nhóm yếu thế tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo được thực hiện hằng năm, qua đó phản ánh sát hơn thực trạng đời sống người dân, làm cơ sở triển khai các chính sách hỗ trợ đúng đối tượng. Tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh hằng năm giảm theo chỉ tiêu kế hoạch, đời sống vật chất và tinh thần của người dân từng bước được nâng lên.

Trong tổng thể các nhiệm vụ giảm nghèo, phát triển giáo dục nghề nghiệp và hỗ trợ việc làm được xác định là giải pháp quan trọng nhằm chuyển từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo sinh kế, giúp người dân có khả năng tự tạo thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững.

Điểm đáng chú ý là hoạt động đào tạo nghề đã hướng trực tiếp tới những nhóm đối tượng có nguy cơ nghèo hoặc đang gặp khó khăn về việc làm. Trong giai đoạn 2021-2025, trên địa bàn khu vực Phú Thọ cũ, tổng số người được đào tạo nghề là 2.493 người, trong đó có 1.311 người thuộc hộ nghèo, 810 người thuộc hộ cận nghèo, 119 người thuộc hộ mới thoát nghèo và 253 lao động có thu nhập thấp. Sau đào tạo, tỷ lệ lao động có việc làm đạt khoảng 80%.

Kết quả này cho thấy đào tạo nghề đang từng bước gắn với nhu cầu việc làm và khả năng tạo thu nhập của người dân. Đối với lao động nghèo, việc được trang bị kiến thức, kỹ năng nghề không chỉ giúp nâng cao khả năng tìm kiếm việc làm mà còn mở ra cơ hội chuyển đổi sinh kế, giảm phụ thuộc vào những công việc giản đơn, thiếu ổn định.

Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng bộc lộ một số khó khăn. Các văn bản hướng dẫn thực hiện dự án có thời điểm còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ tổ chức thực hiện. Trong khi đó, số lượng đối tượng thuộc nhóm thụ hưởng có nhu cầu học nghề không lớn. Một bộ phận người dân đã quá tuổi lao động, sức khỏe hạn chế hoặc thuộc diện bảo trợ xã hội; một số người trong độ tuổi lao động đã được đào tạo nghề hoặc đi làm ăn xa nên không có nhu cầu tham gia các khóa đào tạo.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới cách thức tuyên truyền, vận động, đồng thời khảo sát sát hơn nhu cầu học nghề và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp.

Mở rộng cơ hội việc làm, tạo sinh kế bền vững

Thực hiện Tiểu dự Hỗ trợ việc làm bền vững thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, tỉnh Phú Thọ đã hỗ trợ đầu tư hiện đại hóa hạ tầng phục vụ giao dịch việc làm, xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường lao động, tư vấn, định hướng nghề nghiệp và kết nối cung - cầu lao động.

Trong đó, vốn đầu tư tập trung thực hiện tại Trung tâm Dịch vụ việc làm - Giáo dục nghề nghiệp tỉnh, với 02 dự án: Dự án “Đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị công nghệ thông tin (phần cứng) đảm bảo phục vụ hoạt động giao dịch việc làm trực tuyến và thu thập, cập nhật, lưu trữ, khai thác sử dụng thông tin việc tìm người - người tìm việc”; Dự án “Hiện đại hóa thông tin thị trường lao động”.

Cùng với đó là hỗ trợ giao dịch việc làm; quản lý lao động gắn với cơ sở dữ liệu về dân cư; hỗ trợ kết nối việc làm thành công. Kết quả, tỉnh đã tổ chức 2 ngày hội việc làm quy mô cấp tỉnh, 134 phiên giao dịch việc làm lưu động/ngày hội việc làm, 33 hội nghị tư vấn giới thiệu việc làm, với sự tham gia của 270 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và cơ sở đào tạo; có trên 19.500 lao động được tư vấn, định hướng nghề nghiệp, cung cấp thông tin thị trường lao động và hỗ trợ tìm việc.

Đáng chú ý, trên 6.000 lao động đã được hỗ trợ kết nối việc làm thành công, có giao kết hợp đồng lao động, trong đó có 2.017 lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Kết quả trên cho thấy hoạt động hỗ trợ việc làm không chỉ dừng ở tư vấn mà đã từng bước hướng tới kết quả đầu ra cụ thể. Với người lao động nghèo và người có thu nhập thấp, một việc làm ổn định, có hợp đồng lao động và thu nhập phù hợp là nền tảng quan trọng để cải thiện điều kiện sống, nâng cao khả năng tự chủ kinh tế của hộ gia đình và hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Tuy vậy, thực hiện mục tiêu tạo việc làm bền vững cho lao động nghèo vẫn còn không ít thách thức. Số lao động tham gia đào tạo nghề phi nông nghiệp còn hạn chế, ngành nghề đào tạo chưa thật sự đa dạng. Một bộ phận người dân chưa chủ động tham gia học nghề, vẫn phải vận động; trong khi nhiều lao động chủ yếu làm các công việc phổ thông.

Bên cạnh đó, số doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh chưa đáp ứng được đầy đủ nhu cầu việc làm của người dân. Do đó, một bộ phận đáng kể lao động phải tìm việc tại các doanh nghiệp ngoài tỉnh.

Thời gian tới, để giáo dục nghề nghiệp và hỗ trợ việc làm bền vững thực sự trở thành động lực giảm nghèo bền vững, Phú Thọ cần tiếp tục gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường lao động; đa dạng hóa ngành nghề đào tạo; tăng cường phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp trong tuyển sinh, đào tạo và tuyển dụng; đẩy mạnh công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp, nhất là đối với thanh niên, học sinh ở khu vực nghèo, vùng khó khăn.

Cùng với đó, cần tăng cường mở rộng kết nối việc làm trong và ngoài tỉnh, đẩy mạnh đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, tạo thu nhập cao hơn cho người dân.

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ đào tạo nghề, phát triển kỹ năng, hiện đại hóa thông tin thị trường lao động đến tư vấn và kết nối việc làm, Dự án “Phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững” đang góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nghèo của Phú Thọ.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu chuyển mạnh từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo sinh kế, nâng cao năng lực tự chủ và mở rộng cơ hội việc làm cho người dân, nhất là những người thuộc nhóm yếu thế.