Ba đối tượng bị bắt tại cơ quan công an

Việc phát triển các dự án, công trình thủy điện thời gian qua ở nước ta đang tiềm ẩn những nguy cơ mang tính không bền vững, nếu như việc quy hoạch, thiết kế và thi công xây dựng, quản lý, khai thác các công trình không được thực hiện nghiêm túc.

Theo báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, hiện thủy điện đang là 1 trong 2 nguồn chính đáp ứng nhu cầu điện quốc gia. Các công trình thủy điện đã khai thác được khoảng 4.238MW, chiếm 41% tổng công suất của toàn hệ thống điện quốc gia. Tính đến nay, cả nước có 1.021 dự án thủy điện với tổng công suất 24.246MW đã được phê duyệt quy hoạch, nằm trên địa bàn 36 tỉnh, thành phố. Trong đó, 138 dự án thuộc quy hoạch bậc thang thủy điện trên dòng chính các sông lớn do Bộ Công thương phê duyệt, còn lại 883 dự án vừa và nhỏ do cấp tỉnh quản lý.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên cho rằng: Việc phát triển hàng loạt công trình thủy điện nhỏ mà không chú ý đến tác động tổng hợp về kinh tế - xã hội và môi trường đã dẫn đến những tiêu cực về bảo toàn bền vững tài nguyên rừng và đa dạng sinh học. Trước hết là sự xâm chiếm, phá hoại diện tích rừng tự nhiên rất lớn. Chẳng hạn như tỉnh Lâm Đồng chỉ xây dựng 25 công trình thủy điện vừa và nhỏ, đã làm mất tới 15.000ha rừng tự nhiên để làm hồ chứa, kênh dẫn, đường giao thông và lưới truyền tải điện. Còn ở tỉnh Bình Định, chỉ tính riêng 3 nhà máy thủy điện là Trà Xom, Vĩnh Sơn 2 và Vĩnh Sơn 3 đã hủy hoại 1.300ha rừng tự nhiên.

Nhiều hồ chứa thủy điện khi đưa vào hoạt động mặc dù đều xây dựng phương án vận hành, song trên thực tế vận hành không tốt. Các thủy điện trên cùng một lưu vực sông cũng không có phương án vận hành mang tính hệ thống, dẫn đến việc thay đổi, thậm chí làm đảo ngược chế độ dòng chảy cả trong mùa cạn cũng như mùa lũ, gây ảnh hưởng xấu đến hệ sinh thái ở hạ lưu các dòng sông.

Phần lớn các công trình thủy điện khi được xây dựng và vận hành chỉ quan tâm đến hiệu quả phát điện và lợi nhuận mang lại, chưa thật sự chú trọng đến việc phòng lũ cho hạ lưu và coi đó cũng là nhiệm vụ chính của công trình thủy điện. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa quá trình vận hành, xả nước của nhà máy thủy điện và yêu cầu dùng nước ở hạ lưu chưa cụ thể và phù hợp, nên việc tích nước hoặc xả nước của các nhà máy thủy điện thường bất cập, nhiều khi làm thiệt hại không nhỏ cho sản xuất nông nghiệp, thậm chí làm gia tăng ngập lụt nghiêm trọng dưới vùng hạ lưu vào mùa mưa lũ hàng năm.

Văn Hào