(Thanh tra) - Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 có quy mô lớn nhất từ trước đến nay với nhiều điều đặc biệt.
Chiều 31/3, Tổng Bí thư Tô Lâm và các lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước cùng các bộ, ngành, địa phương dự Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia, nhấn mạnh cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp, thực sự là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, là Ngày hội lớn của toàn dân, được dư luận trong nước và nước ngoài đánh giá cao.
“Đây là dấu mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của đất nước ta, đẩy mạnh hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân”, Chủ tịch Quốc hội khẳng định.
Theo Chủ tịch Quốc hội, đây cũng là dịp để tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo vào mọi mặt của đời sống xã hội.
Hội nghị lần này là dịp đánh giá toàn diện những kết quả đạt được, những mặt còn hạn chế, bất cập trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp tổ chức cuộc bầu cử, làm rõ nguyên nhân thành công, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế, để từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm và đề xuất, kiến nghị cụ thể nhằm thực hiện tốt hơn nữa công tác bầu cử ở các nhiệm kỳ sau.
Cho biết hội nghị sẽ nghe bài phát biểu chỉ đạo quan trọng của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đó sẽ là những đánh giá, định hướng chiến lược của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với công tác bầu cử và hoạt động của Quốc hội, HĐND trong thời gian tới.
Báo cáo tại hội nghị, Tổng Thư ký - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh nhấn mạnh, với hơn 76 triệu cử tri tham gia tại trên 72 nghìn khu vực bỏ phiếu, tỷ lệ đi bầu đạt 99,7%, cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
Nhiều địa phương ghi nhận tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu gần như tuyệt đối như các tỉnh Lào Cai, Vĩnh Long, Tuyên Quang, Hà Tĩnh, TP Huế…
Theo ông Mạnh, trong bối cảnh tổ chức bầu cử sớm hơn thông lệ và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô rộng, dân số lớn, công tác chuẩn bị đặt ra nhiều thách thức.
Tuy nhiên, với sự chủ động, đồng bộ của các cấp, các ngành, các khâu đã được triển khai chặt chẽ, đúng tiến độ, đúng quy định.
“Đặc biệt, việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và nền tảng VNeID đã nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả quản lý trong toàn bộ quy trình bầu cử”, ông Mạnh nói.
Cử tri cả nước đã bầu đủ 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI trong tổng số 863 người ứng cử.
Trong đó, đại biểu do Trung ương giới thiệu có 214 người trúng cử, 2 người không trúng cử; đại biểu do địa phương giới thiệu có 286 người trúng cử; không có người tự ứng cử trúng cử.
Số đại biểu hoạt động chuyên trách ở Trung ương trúng cử là 145 người.
“Kết quả cho thấy cơ cấu đại biểu tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng đại biểu chuyên trách, giảm kiêm nhiệm; tỷ lệ đại biểu chuyên trách đạt 40% - cao nhất từ trước đến nay”, ông Mạnh nói.
Đặc biệt, lần đầu tiên có đại diện dân tộc Ơ Đu; tỷ lệ đại biểu nữ duy trì ở mức cao (30%), thể hiện bước tiến về bình đẳng giới và tính đại diện.
Ông Mạnh cũng cho biết, ở cấp tỉnh cũng bầu đủ 2.552 đại biểu; không có đơn vị nào phải bầu cử lại hoặc bầu cử thêm.
Với cấp xã đã bầu 72.438 đại biểu, thiếu 160 so với số được bầu theo luật do nguyên nhân bất khả kháng.
Tổng Thư ký Quốc hội cho biết, có 129 xã, phường thuộc 27 tỉnh, TP bầu thiếu 160 đại biểu. Trong đó, 3 đơn vị đề nghị bầu cử thêm do chưa bảo đảm cơ cấu và chưa đủ 2/3 tổng số đại biểu. Các đơn vị còn lại không tổ chức bầu cử thêm do đã bảo đảm theo quy định.
“Việc bầu cử thêm chỉ phát sinh ở số ít đơn vị cấp xã, không ảnh hưởng đến kết quả chung, đồng thời thể hiện việc thực hiện nghiêm túc, đúng quy định của pháp luật”, ông Mạnh khẳng định.
Việc xác nhận tư cách đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã được Hội đồng bầu cử quốc gia và Ủy ban bầu cử các cấp hoàn thành.
Sau khi xác nhận, HĐND các cấp đã và đang tổ chức kỳ họp thứ nhất để tổng kết bầu cử, kiện toàn nhân sự và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương theo quy định.
Tổng Thư ký Quốc hội cho biết, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo được quan tâm chỉ đạo chặt chẽ, triển khai nghiêm túc, đúng quy định pháp luật, bảo đảm xử lý kịp thời ngay từ cơ sở.
Tính đến 17 giờ ngày 17/3, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã tiếp nhận 81 đơn thư liên quan đến 43 vụ việc. Đến nay, đã có 3 đơn phản ánh liên quan đến người ứng cử được giải quyết; các đơn còn lại đang được tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Tại địa phương, đã tiếp nhận 297 đơn thư liên quan đến công tác bầu cử, chủ yếu liên quan đến nhân sự ứng cử đại biểu HĐND cấp xã; các vụ việc cơ bản đã được giải quyết kịp thời theo quy định.
“Số lượng đơn thư giảm nhiều so với nhiệm kỳ trước, không phát sinh điểm nóng, không có phức tạp về an ninh, trật tự”, theo lời ông Mạnh.
