(Thanh tra)- Ngày 22/3, đại diện Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai xác nhận mới tiếp nhận một trường hợp ngộ độc thuốc điều trị sốt rét Chloroquin. Đây là trường hợp đầu tiên ngộ độc thuốc sốt rét được ghi nhận tại Việt Nam. Điều đáng nói là, bệnh nhân dùng thuốc với lý do để phòng ngừa COVID-19.
Bệnh nhân là nam giới, 44 tuổi ở Hà Nội.
Nghe thông tin Mỹ dùng thuốc điều trị sốt rét Chloroquine để chữa trị cho các bệnh nhân nhiễm COVID-19, sau đó lại có thông tin có thể uống thuốc này để phòng ngừa COVID-19 nên bệnh nhân đã mua 100 viên về tích trữ để dùng cho bản thân và gia đình.
Sau khi cấp cứu, bệnh nhân đã được rửa dạ dày, dùng than hoạt, thở máy không xâm nhập kịp thời, sau đó chuyển Trung tâm Chống độc ngày 7/3, điều trị tiếp. Hiện sức khoẻ bệnh nhân đã ổn định.
Thực tế, trước thông tin về các nghiên cứu gần đây cho rằng thuốc Chloroquine dùng để điều trị sốt rét có thể đạt hiệu quả trong điều trị bệnh do virus SARS-CoV-2 gây ra, nhiều người dân đã vội đi mua, tích trữ loại thuốc này với mục đích dự phòng khi dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp. Vậy thực chất đây là thuốc gì? Chúng đã được công nhận trong dùng trị COVID-19 chưa?
Chia sẻ trên trang cá nhân ngày 22/3, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội Nguyễn Lân Hiếu - cùng đồng nghiệp là dược sĩ Hà Quang Tuyến cho biết, Hydroxycloroquin/Cloroquin từ trước đến nay vẫn thường được biết đến và sử dụng trong điều trị các bệnh lý sốt rét, bệnh viêm khớp dạng thấp, bệnh hệ thống như lupus ban đỏ...
Ngoài ra, Hydroxycloroquin là Cloroquin có gắn thêm nhóm (-OH) để giảm các tác dụng phụ so với Cloroquin thông thường cho dù vậy thuốc vẫn có rất nhiều tác dụng phụ, có thể lấy ví dụ: Mắt phù, teo điểm vàng, rối loạn màu sắc, mất phản xạ hố võng mạc; ảnh hưởng đến thị trường mắt dẫn đến khó nhìn, khó đọc, sợ ánh sáng. Những tổn thương này có thể xảy ra ngay cả khi đã ngừng dùng thuốc. Về máu gây ra các rối loạn tạo máu khác nhau như thiếu máu bất sản, mất bạch cầu hạt, giảm bạch cầu, thiếu máu, tan máu ở bệnh nhân thiếu hụt G6PD. Tim mạch: Kéo dài khoảng QT, bệnh lý của cơ tim… đây là tác dụng nguy hiểm nhất có thể dẫn đến xoắn đỉnh, rung thất và đột tử.
Tại nhiều trang cá nhân, các bác sĩ đều khuyến cáo, việc người dân đổ xô tìm mua thuốc này về dùng khi không có chỉ định của bác sĩ sẽ gây nguy hiểm. Vì, cho đến nay chưa có phương pháp điều trị hiệu quả nào được hoàn toàn công nhận là đặc hiệu với COVID-19.
Đây là thuốc kê đơn và có chỉ định chặt chẽ khi dùng. Tuyệt đối không dùng Hydroxychloroquin và Chloroquin cho các bệnh nhân có tiền sử bệnh võng mạc; người nhạy cảm với các thành phần của thuốc hoặc đang điều trị các liệu pháp ức chế tủy xương.
Đối với một số bệnh nhân có các bệnh lý khác đi kèm, thầy thuốc buộc phải cân nhắc kỹ lợi ích và nguy cơ khi sử dụng cho những người có bệnh nền như: Suy thận, bệnh gan, bệnh máu, thiếu G6PD, bệnh lý thần kinh cơ, bệnh tâm thần, vảy nến.
Theo các chuyên gia y tế, thông tin về tác dụng chữa COVID-19 của hai thuốc này mới chỉ là thông tin sơ bộ về kết quả nghiên cứu bước đầu, trên quy mô nhỏ và vẫn đang tiếp tục phải nghiên cứu kỹ thêm. Hydroxychloroquine vẫn chưa được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Bộ Y tế công nhận và chính thức đưa vào phác đồ điều trị và khuyến cáo sử dụng.
“Kể cả với bệnh sốt rét cũng không dùng thuốc này để uống phòng bệnh. Người dân không được tuỳ tiện sử dụng thuốc để điều trị, nếu dùng phải có sự chỉ định của bác sĩ. Đó phải là những loại thuốc đã có khuyến cáo của các tổ chức có uy tín, đã được nghiên cứu, có bằng chứng khoa học và khuyến cáo sử dụng”, chuyên gia y tế khuyến cáo.
Mặc dù vậy, trên mạng vẫn đang có nhiều người đồn đại về tác dụng dự phòng của thuốc sốt rét với COVID-19, trong đó có những "hướng dẫn" như nếu là nhóm F1, F2 (tức là người có tiếp xúc gần với bệnh nhân hoặc tiếp xúc với người tiếp xúc) thì có thể uống thuốc này 1 viên 1 tuần để dự phòng.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên tuỳ tiện mua thuốc Chloroquine với mục đích dự phòng để điều trị trong dịch COVID-19. Khi dùng bất cứ thuốc gì, cần có sự chỉ dẫn của bác sĩ.
Biện pháp dự phòng Covid-19 tốt nhất là thực hiện các biện pháp phòng dịch bệnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế như: Vệ sinh cá nhân, rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang, hạn chế đến nơi đông người, bổ sung dinh dưỡng, luyện tập thể thao...
Phương Anh
