Các cá nhân thuộc Thanh tra tỉnh Quảng Trị đã được nhận Kỷ niệm chương vì sự nghiệp Thanh tra của Tổng Thanh tra Chính phủ. Ảnh: Tân Linh

Nhịp vận hành mới - nối mạch kỷ cương

Không rộn ràng lễ lạt, không có những khẩu hiệu treo cao, mùa Xuân của ngành Thanh tra ở Quảng Trị và TP Huế năm nay bắt đầu từ những buổi họp kéo dài đến cuối giờ chiều, từ những chồng hồ sơ chuyển tiếp còn đánh dấu giấy nhớ và từ ánh đèn phòng làm việc vẫn sáng khi phố xá đã lên đèn. Với Thanh tra Quảng Trị và Thanh tra TP Huế, Xuân 2026 mở ra sau một năm bản lề đặc biệt, khi bộ máy vừa sáp nhập, sắp xếp, tái cấu trúc, vừa bảo đảm kỷ cương quản lý nhà nước không bị gián đoạn.

Năm 2025 đi qua không chỉ với khối lượng công việc lớn hơn, mà còn với những thay đổi mang tính căn cơ về tổ chức, con người và phương thức vận hành. Trong bối cảnh đó, cả hai đơn vị thanh tra nỗ lực vừa giữ nhịp công việc thường xuyên, vừa từng bước hoàn thiện nền tảng cho mô hình mới.

Tại Quảng Trị, việc hợp nhất Thanh tra tỉnh Quảng Bình và Thanh tra tỉnh Quảng Trị để hình thành Thanh tra tỉnh Quảng Trị (mới). Địa bàn quản lý mở rộng, khối lượng hồ sơ và kết luận thanh tra từ hai tỉnh cũ đồng thời chuyển về một đầu mối; hệ thống phòng ban được tinh gọn từ 16 xuống còn 10; thanh tra cấp huyện và thanh tra sở chấm dứt hoạt động, toàn bộ chức năng, nhiệm vụ và nhân sự tập trung về Thanh tra tỉnh.

Sáp nhập, vì thế, không chỉ là ghép hai bộ máy thành một. Đó là quá trình dung hòa cơ chế, thống nhất quy trình, tái phân bổ nguồn lực và xây dựng lại cách vận hành của một cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn rộng hơn, phức tạp hơn.

Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Trị Nguyễn Hoài Nam cho biết, những tháng đầu sau sáp nhập đặt ra nhiều thách thức cùng lúc: Nhân lực đến từ nhiều đơn vị khác nhau, khối lượng văn bản pháp luật cần cập nhật lớn, địa bàn trải rộng với nhiều lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, đầu tư, tài chính, tài nguyên – môi trường. Đặc biệt, công tác chuyển tiếp hồ sơ và theo dõi thực hiện các kết luận thanh tra từ giai đoạn trước đòi hỏi sự kế thừa trách nhiệm rõ ràng, tránh khoảng trống quản lý.

Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy trao Cờ thi đua cho các tập thể, trong đó có Thanh tra Thành phố Huế. Ảnh: Huy Trần

“Việc sắp xếp, hợp nhất được xác định phải bảo đảm tính đồng bộ, kết hợp hài hòa giữa ổn định và đổi mới, hướng đến mục tiêu tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Không chỉ tinh giản đầu mối, mà phải tạo ra sự liên thông về cơ chế, chính sách và phương thức điều hành, để Thanh tra tỉnh đủ năng lực bao quát toàn diện các lĩnh vực được giao”, ông Nam chia sẻ.

Trong bối cảnh bộ máy đang hoàn thiện, Thanh tra tỉnh Quảng Trị xác định sáp nhập không được phép trở thành “khoảng lặng” của công tác thanh tra. Năm 2025, toàn tỉnh triển khai 156 cuộc thanh tra, ban hành kết luận 147 cuộc, phát hiện sai phạm hơn 14,17 tỷ đồng; kiến nghị thu hồi ngân sách gần 6,96 tỷ đồng; xử lý trách nhiệm 37 tổ chức và 89 cá nhân.

Điểm đáng chú ý nằm ở khâu theo dõi, đôn đốc sau thanh tra. Trong tổng số 172 kết luận phải theo dõi, có 163 kết luận đã hoàn thành việc thực hiện, trong đó 144 kết luận là từ các kỳ trước chuyển sang. Kết quả này cho thấy nỗ lực giữ sự liên tục của quản lý nhà nước trong giai đoạn chuyển tiếp, không để việc sắp xếp bộ máy làm gián đoạn trách nhiệm thực thi kết luận thanh tra.

Mùa Xuân của những nền móng mới

Ở một chiều khác của dải đất miền Trung, Thanh tra TP Huế bước vào năm 2025 với một cuộc sắp xếp sâu rộng không kém. Việc kết thúc hoạt động của 9 thanh tra cấp huyện và 11 thanh tra sở, tiếp nhận 84 biên chế về Thanh tra Thành phố, hình thành bộ máy mới gồm 9 phòng chức năng, đánh dấu bước chuyển sang mô hình thanh tra tập trung, tinh gọn, phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025.

Khó khăn không chỉ nằm ở việc sắp xếp con người, mà còn ở yêu cầu hoàn thành kế hoạch thanh tra được xây dựng trong điều kiện tổ chức cũ. Nhiều cuộc thanh tra chuyển tiếp, nhiều nội dung phức tạp liên quan đến đất đai, đầu tư, tài chính công buộc phải rà soát lại phạm vi, thời kỳ, đồng thời xin ý kiến các cấp có thẩm quyền để bảo đảm đúng quy định.

Thanh tra tỉnh Quảng Trị tổ chức tọa đàm kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Thanh tra Việt Nam

Chánh Thanh tra TP Huế Nguyễn Quang Huy cho biết, Thanh tra Thành phố đã chủ động điều chỉnh kế hoạch, rà soát để tránh chồng chéo, phân công lại nhiệm vụ theo hướng phát huy chuyên môn của từng cán bộ. Có những cuộc thanh tra phải khảo sát lại từ đầu, có những nội dung được điều chỉnh cách tiếp cận để phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Những nỗ lực đó được phản ánh rõ qua kết quả công tác năm 2025. Thanh tra hành chính tại TP Huế triển khai 30 cuộc, ban hành kết luận 21 cuộc, phát hiện sai phạm hơn 36,09 tỷ đồng, kiến nghị thu hồi ngân sách gần 31,88 tỷ đồng. Thanh tra chuyên ngành triển khai 35 cuộc, kiểm tra 407 tổ chức, cá nhân, phát hiện 28 trường hợp vi phạm với tổng số tiền hơn 4,15 tỷ đồng.

Công tác theo dõi, xử lý sau thanh tra tiếp tục được đẩy mạnh, với 133 kết luận được theo dõi; số tiền thu hồi trong năm đạt hơn 17,47 tỷ đồng, bao gồm cả các khoản tồn đọng từ nhiều năm trước. Đây là kết quả không dễ đạt được trong một năm bộ máy vừa sắp xếp, vừa phải bảo đảm tiến độ và chất lượng công việc.

Chánh Thanh tra TP Huế Nguyễn Quang Huy chủ trì tại buổi công bố Kết luận thanh tra.

Nhìn từ hai địa phương, có thể thấy một điểm chung: Sắp xếp bộ máy không làm giảm nhịp độ thanh tra, mà đặt ra yêu cầu cao hơn về tính chuyên nghiệp và trách nhiệm. Địa bàn rộng hơn, lĩnh vực nhạy cảm hơn, khối lượng công việc lớn hơn đòi hỏi đội ngũ cán bộ thanh tra phải nhanh chóng thích nghi, từ chuyên môn đến kỹ năng phối hợp liên ngành.

Dĩ nhiên, những hạn chế chưa thể khắc phục ngay. Tỷ lệ thu hồi sau thanh tra ở một số thời điểm chưa đạt như mong muốn; việc xử lý dứt điểm các vụ việc kéo dài qua nhiều năm vẫn cần thêm thời gian và sự phối hợp của nhiều cơ quan. Tuy vậy, việc thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn ấy cho thấy tinh thần cầu thị của ngành Thanh tra trong giai đoạn chuyển mình.

Xuân đến cũng là lúc nhìn lại để đi tiếp. Bước sang năm 2026, Thanh tra Quảng Trị và Thanh tra TP Huế xác định tiếp tục triển khai thanh tra theo kế hoạch và chỉ đạo của Thanh tra Chính phủ, tăng cường thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, siết chặt công tác giám sát, đôn đốc thực hiện kết luận; đồng thời nâng cao chất lượng các cuộc thanh tra, hoàn tất dứt điểm các nội dung chuyển tiếp, hoàn thiện quy trình nội bộ phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Trong nhịp chuyển mình của bộ máy hành chính, những con số về thu hồi ngân sách hay số cuộc thanh tra chỉ là phần nổi. Phần bền bỉ hơn nằm ở việc giữ vững kỷ cương quản lý nhà nước ngay trong thời điểm thay đổi lớn. Với Thanh tra Quảng Trị và Thanh tra TP Huế, mùa Xuân này vì thế mang một ý nghĩa riêng: Mùa Xuân của sự ổn định sau sắp xếp, của những nền móng mới được đặt xuống thận trọng, để tiếp tục xây dựng một nền hành chính liêm chính, minh bạch và vì dân.