Ông Nguyễn Xuân Lập, Cục trưởng Cục PCTNXH phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: HH

Báo động tình trạng tái nghiện

Trước năm 2013, 60/63 tỉnh, TP trong cả nước thành lập 123 cơ sở cai nghiện bắt buộc với quy mô tiếp nhận khoảng 80.000 người. Hàng năm các cơ sở này tiếp nhận khoảng 50.000 - 60.000 người vào cai nghiện.

Người cai nghiện bắt buộc được nhận hỗ trợ 100% kinh phí của Nhà nước. Tuy nhiên, con số đáng buồn là có tới hơn 90% số người cai nghiện trở về cộng đồng tái nghiện sau khi chấp hành cai nghiện bắt buộc ở cơ sở cai nghiện từ 1 - 2 năm.

100% tỉnh, huyện có người nghiện
Ông Nguyễn Trọng Đàm - Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH cho biết: Trong nước tình hình sử dụng, lạm dung ma tuý ở nước ta đang có chiều hướng gia tăng. Hơn 210.000 người sử dụng ma túy là con số đếm được. Tuy nhiên, đây chỉ là "tảng băng nổi", còn phần chìm là bao nhiêu là câu hỏi cần tiếp tục phải tìm ra.
Ông Đàm cũng cho biết, người nghiện chủ yếu dưới 35 tuổi, lực lượng lao động chính ở các gia đình. Có tới 8% người lệ thuộc ma tuý ở tuổi vị thành niên. 70% số xã có người nghiện, 100% tỉnh, huyện có người nghiện. Nhiều vùng nông thôn bình yên trước đây thì bây giờ không như thế nữa vì có người nghiện.

Số người nghiện không ngừng gia tăng bình quân năm sau cao hơn năm trước khoảng 6 - 8%.

Để nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện, năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Đổi mới công tác cai nghiện ma túy ở Việt Nam đến năm 2020. 

Từ khi thực hiện Đề án đến nay, theo ông Nguyễn Đức Hiền, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội (PCTNXH) cho biết, số người tái nghiện sau khi cai nghiện bắt buộc đã giảm nhưng vẫn ở mức cao 70-80%. 
Theo ông Nguyễn Xuân Lập, Cục trưởng PCTNXH: Nguyên nhân tái là do cai nghiện chưa đảm bảo quy trình, nhiều cơ sở cộng đồng sau 5 - 7 ngày đã bảo tái không cai được, trong khi cai nghiện là quá trình lâu dài, có người là suốt đời. Vì vậy sau khi trở về cộng đồng nếu không được tiếp tục giúp đỡ thì rất khó cai thành công.

Bác sĩ Lê Văn Khánh, Phó Cục trưởng Cục PCTNXH khẳng định: Bệnh ma túy có thể điều trị được, nhưng phải thực hiện đồng bộ giữa cơ sở cai nghiện, gia đình và toàn xã hội, và có phương pháp phù hợp với nhu cầu từng người nghiện để nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, giảm tác hại liên quan đến ma túy. 

Đề án Đổi mới công tác cai nghiện ma túy ở Việt Nam đến năm 2020 đề ra nhiệm vụ đến năm 2020 có 94% tổng số người được cai nghiện, điều trị tự nguyện. 

Ông Trần Quốc Thông, quyền Chi cục trưởng Chi cục PCTNXH Khánh Hòa cho rằng: Cần tăng cường mô hình điều trị tự nguyện tại cộng đồng thông qua hoạt động của các điểm tư vấn. Tuy nhiên, hiện nay chúng ta chưa có 1 văn bản hướng dẫn về hoạt động của các điểm tư vấn để hinh dung được “hình hài” của nó như thế nào.