Trụ sở Bảo hiểm xã hội huyện Phước Long cũ thuộc Bảo hiểm xã hội tỉnh Cà Mau được chuyển sang UBND xã Phước Long quản lý. Ảnh: VPPN

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký Công điện số 39 ngày 14/5/2026 về việc đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính các cấp.

Thời gian qua, việc triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh gọn đầu mối và điều chỉnh đơn vị hành chính đã được các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tích cực thực hiện. Cùng với quá trình đó, công tác bố trí, sắp xếp và xử lý tài sản công, đặc biệt là trụ sở làm việc và cơ sở nhà, đất, cũng được triển khai đồng bộ nhằm bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất cho bộ máy mới hoạt động thông suốt.

Nhờ đó, hoạt động của các cơ quan, đơn vị không bị gián đoạn; việc giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp vẫn diễn ra bình thường. Đồng thời, nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư đã được rà soát, giao đơn vị quản lý để tránh bỏ hoang, xuống cấp.

Tổng hợp của Bộ Tài chính cho thấy, các địa phương cơ bản đã hoàn thành bước đầu xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư, bảo đảm tất cả đều có tổ chức, đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng hoặc khai thác theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, đối với những cơ sở nhà, đất được thu hồi và chuyển giao cho địa phương quản lý, quá trình xử lý vẫn chưa hoàn tất. Sau khi tiếp nhận, địa phương phải tiếp tục thực hiện “bước 2”, tức là xây dựng phương án cụ thể để đưa tài sản vào khai thác, sử dụng hoặc xử lý triệt để. Đây là khâu quan trọng nhằm bảo đảm tài sản công được tận dụng hiệu quả, không bị bỏ trống trong thời gian dài.

Đáng chú ý, tính đến ngày 27/4/2026, trên cả nước vẫn còn hơn 6.000 cơ sở nhà, đất cần tiếp tục xử lý ở bước này. Một số bộ, cơ quan Trung ương thậm chí vẫn chưa hoàn thành việc quyết định phương án xử lý đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý.

Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các bộ, cơ quan Trung ương chưa hoàn thành nhiệm vụ phải khẩn trương chỉ đạo, ban hành quyết định xử lý toàn bộ các cơ sở nhà, đất dôi dư trước ngày 25/5/2026. Đồng thời, phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, khai thác, xử lý tài sản công, bảo đảm không để xảy ra tình trạng hư hỏng, xuống cấp, thất thoát và lãng phí.

Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, cơ quan Trung ương sớm ban hành đầy đủ các văn bản thuộc thẩm quyền liên quan đến quản lý, sử dụng tài sản công như quy định phân cấp thẩm quyền, tiêu chuẩn, định mức sử dụng trụ sở làm việc, xe ô tô, máy móc, thiết bị chuyên dùng... Việc này phải hoàn thành trong tháng 5/2026.

Riêng Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao rà soát, ban hành đầy đủ các quy định chi tiết về tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công chuyên dùng trong lĩnh vực y tế và giáo dục, cũng trong tháng 5/2026.

Đối với địa phương, Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được yêu cầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác xử lý nhà, đất dôi dư trên địa bàn. Các địa phương phải hoàn thành việc quản lý, khai thác, sử dụng các cơ sở này trong quý II/2026.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu tận dụng tối đa công năng của các trụ sở hiện có, hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới trong điều kiện ngân sách còn khó khăn. Chỉ trong trường hợp thực sự cần thiết mới xem xét đầu tư xây dựng mới, đồng thời phải chịu trách nhiệm về tính hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực nhà nước.

Các địa phương cũng được yêu cầu phân công một lãnh đạo cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo Sở Tài chính và các sở, ngành liên quan làm việc với từng xã, phường, đặc khu hoặc cụm xã, phường, đặc khu để hướng dẫn xây dựng phương án khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư. Trên cơ sở đó, xác định rõ lộ trình, trách nhiệm và tiến độ thực hiện đối với từng tài sản cụ thể.

Đối với những cơ sở nhà, đất đã có quyết định giao, điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng, các địa phương phải khẩn trương hoàn tất thủ tục bàn giao, tiếp nhận và đưa vào sử dụng ngay, tránh để kéo dài gây lãng phí.

Công điện cũng nêu rõ, việc quản lý, khai thác và xử lý nhà, đất dôi dư sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (KPI) của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, đơn vị liên quan. Đây được xem là biện pháp tăng cường trách nhiệm cá nhân, bảo đảm công tác xử lý tài sản công được thực hiện thực chất và hiệu quả.