Cần quy trách nhiệm rõ cho chủ vật nuôi chó, mèo. Ảnh minh họa: TTVĐ

Theo đánh giá của Phòng Dịch tễ, Cục Thú y, mỗi năm bệnh dại cướp đi sinh mạng hàng trăm người. Từ đầu năm 2012 đến nay, đã có 85 người thiệt mạng. Ước tính chi phí để tiêm phòng bệnh dại cho người lên tới 400 - 500 tỷ đồng/năm. Bởi, vaccine tiêm phòng dại cho người hiện nay ở mức khá cao (khoảng 600.000 - 900.000 đồng/liều). Như vậy, với số liệu thống kê mới 4 triệu liều vaccine tiêm phòng dại trên khoảng 10 triệu con chó trên cả nước, số lượng chó được kiểm soát mới đạt 40%.

Để khống chế và loại trừ bệnh dại năm 2012, mỗi hộ gia đình được UBND xã cấp cho 1 sổ theo dõi đàn chó, mèo nuôi trong nhà. Chủ vật nuôi chỉ cần khai báo số lượng chó, mèo, màu lông và cam kết tiêm phòng vaccine đầy đủ. UBND xã sẽ chứng nhận đã tiêm phòng cho chó, mèo vào sổ và lưu lại số liệu để quản lý.

Số liệu điều tra mới đây của Cục Thú y tại 1.200 hộ dân tại 4 huyện của tỉnh Phú Thọ về việc quản lý chó, mèo cho thấy, đa số người dân đều đồng ý với chủ trương quản lý chó, mèo theo cách ghi sổ này.

Tuy nhiên, quy định này cũng gặp nhiều ý kiến phản đối. “Tại các địa phương thói quen làm thịt chó để làm thực phẩm diễn ra phổ biến, song “chả ai quan tâm và báo cáo với chính quyền việc giết thịt con chó”, anh Nam - 1 chủ hộ tại xã Minh Phú, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội nói. Thêm nữa, tình trạng chó, mèo bị chết, bị lạc, bị trộm… diễn ra phổ biến, nhưng hầu như không ở đâu báo cáo lên thôn.

Nhiều ý kiến ở địa phương phản ứng, quy định này nhằm quản lý chó mèo theo kế hoạch phòng, chống bệnh dại, nhưng thực tế, khi phát sổ mọi người sau vài tháng không “nhớ” đến nữa. Chưa kể, lực lượng thú y quá mỏng còn kiêm nhiệm các công tác khác.

Một vấn đề phát sinh khác đó là, tại những địa phương tập trung các hộ gia đình làm nghề buôn bán, làm thịt chó, hầu như ít thực hiện đúng quy định về quản lý chó, mèo. Một chủ hộ bán thịt chó tại chợ Nguyễn Công Trứ, Hà Nội cho biết: Trung bình những ngày cuối tháng (từ 15 Âm lịch), thịt chó tiêu thụ khá mạnh ở chợ với bình quân khoảng 5 - 6 con/cửa hàng/ngày. Thế nhưng, cả người làm thịt chó lẫn các tiểu thương đều không ai biết nguồn gốc, xuất xứ chó đã được tiêm phòng dại hay mắc các loại bệnh khác. Thực tế quy định quản lý chó, mèo theo cách ghi sổ chưa thực sự đi vào cuộc sống.

Trước phản hồi của các địa phương, Cục Thú y đã chủ trương tháo gỡ theo hướng: 13 tỉnh có nguy cơ bệnh dại cao như: Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Phú Thọ, Sơn La, Tuyên Quang... sẽ được khoanh vùng để giải quyết tiêm phòng ổ dịch. Các địa phương còn lại tiếp tục có sự theo dõi.

Cần nói thêm, TP Hồ Chí Minh đã có quy định thành lập đội bắt chó, mèo thả rông. Các địa phương nếu cũng triển khai được hoạt động này thì tốt, còn hiện nay chưa bắt buộc trên phạm vi cả nước. Ngay cả quy định tiêu hủy chó, mèo thả rông bắt được sau 72 giờ nếu không có người nhận cũng chỉ mới áp dụng tại TP Hồ Chí Minh. Tuy nhiên về lâu dài, để giải quyết triệt để bệnh dại, phải có quy định chặt chẽ trách nhiệm của chủ vật nuôi.

Tràng An