Ảnh minh họa

>> Kỳ VI: Người tiêu dùng đang bị móc túi?
>>Kỳ V: Khắc phục bất cập trong kiểm dịch thực vật
>>Kỳ IV: Khách hàng vẫn ở vị trí yếu thế
>>Kỳ III: Nhiều địa phương giết mổ không bảo đảm vệ sinh
>>Kỳ II: Tăng cường thẩm định và cấp giấy chứng nhận
>>Kỳ I: Phải giao trách nhiệm cho người đứng đầu địa phương

Xã viên đi bán rau

HTX Dịch vụ Nông nghiệp Lĩnh Nam là đơn vị cung cấp rau cho khá nhiều siêu thị tại TP Hà Nội như Intimex, Fivimart, Thái Hà…

Ông Lê Hồng Minh, Phó Chủ nhiệm HTX Lĩnh Nam cho biết, trung bình mỗi ngày, HTX thu hoạch khoảng gần 3 tấn rau các loại và cung ứng cho các siêu thị chủ yếu bằng hình thức ký gửi. Nếu hàng bán không hết, các siêu thị, cửa hàng sẽ trả lại rau thừa vào ngày hôm sau. Trung bình, lượng rau bị trả lại khoảng 20%/ngày. “Để bán được hàng, chúng tôi phải hạ giá thành và chi hoa hồng cho người phụ trách mảng nhập khẩu của siêu thị, thành ra chi phí lại càng tăng. Thậm chí, khi lượng tồn kho quá lớn, HTX phải chia hàng cho các xã viên đi rao bán tại các chợ đầu mối”, ông Minh nói.

HTX Tổng hợp Hòa Bình (phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông) cũng rơi vào tình cảnh bi đát không kém. Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ nhiệm HTX cho biết, đơn vị đang rất khốn đốn vì không bán được hàng.

“Do thành lập vào năm 2008, còn non trẻ nên chúng tôi không có cách nào để tiếp cận các siêu thị, các bếp ăn tập thể. Chúng tôi đi tiếp thị thì thấy các nơi này họ đã có mối liên hệ từ trước, “ăn chia” trung gian với nhau nên không thể len chân vào. Đáng tiếc là trong khi nguồn cung rau dư thừa, chúng tôi còn phải chia cho xã viên đi rao bán thì NTD lại phải mua rau với giá quá cao tại các chợ, siêu thị…”, ông Sơn bức xúc.

Bên cạnh đó, nhiều trang trại, HTX sản xuất, chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy hải sản… cũng đang lúng túng trong khâu phân phối và bị ép giá.

Trang trại lợn của ông Nguyễn Hồng Hà (Văn Giang, Hưng Yên) trước đây mỗi lần xuất chuồng vài trăm con. Nhưng hiện nay do lượng tiêu thụ giảm nên một lứa chỉ xuất chuồng 100 con. Đôi khi lò mổ chỉ yêu cầu 50 con, số còn lại anh Hà phải tìm hướng giải quyết khác.

“Trước đây giá thịt lợn hơi là 56.000 - 57.000 đồng/kg nhưng nay bị ép giá xuống chỉ còn hơn 40.000 đồng/kg. Chi phí tiền giống hiện tại vào khoảng 1,7 - 1,8 triệu đồng/con, cộng với thức ăn, thuốc thú y, chi phí nhân công… giá thành cho mỗi đầu lợn xuất chuồng 100kg hiện khoảng 4,5 - 4,7 triệu đồng. Với mức giá xuất chuồng hiện tại, nếu trang trại nào phải đi vay vốn thì xem như lỗ. Đó là chưa kể chi phí vận chuyển”, ông Hà trăn trở.

Bế tắc

Có thể nói, liên kết trong chuỗi cung ứng các mặt hàng thực phẩm là con đường tốt nhất đưa sản xuất và tiêu thụ đi vào ổn định. Dẫu biết vậy nhưng các HTX, trang trại vẫn chưa thể tìm ra lối thoát cho mình.

Ông Lê Hồng Minh cho biết: “Là đơn vị trực tiếp trồng rau, chúng tôi rất muốn tạo dựng con đường đi cho sản phẩm của mình, chỉ có như vậy mới biết được giá đến tay NTD là bao nhiêu? Rau của chúng tôi có bị trà trộn với các loại rau bán trôi nổi tại các chợ đầu mối không? Chứ như hiện nay, bí xanh chúng tôi ký gửi tại siêu thị chỉ với giá 6.000 đồng/kg nhưng họ bán ra với giá 15.000 đồng/kg”.

Theo ông Minh, HTX Lĩnh Nam đang có kế hoạch thành lập kênh phân phối giao hàng tại nhà. NTD sẽ được giao hàng tận nhà, giá cả sẽ rẻ hơn mua tại siêu thị, lại yên tâm hơn về chất lượng bởi không qua trung gian. Dù đây chỉ là giải pháp tạm thời song vẫn phải làm vì hoàn cảnh quá bức bách.

Nhận định về vướng mắc khâu “đầu ra”, ông Nguyễn Quang Huy, Chủ nhiệm HTX Dịch vụ nông nghiệp Đông Dư (Gia Lâm, Hà Nội) cho rằng, cái khó của nhiều HTX hiện nay là chưa được trang bị kỹ năng tìm hiểu, tiếp cận thị trường... “Việc tìm chỗ đứng cho các HTX, trang trại sản xuất rau an toàn trên địa bàn TP vấp phải quá nhiều trở ngại, từ đất đai, thị trường đến cơ chế”, ông Huy nhấn mạnh.

Ngay cả khâu sơ chế đóng gói cũng đang là vấn đề nan giải vì nhiều HTX không có vốn đầu tư cho khâu xử lý sau thu hoạch, đành phải để đối tác thu mua, sau đó họ tự sơ chế đóng bằng nhãn mác riêng. Đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến rau an toàn của các HTX bị mất đi giá trị chỉ vì thiếu khâu xử lý sau thu hoạch.

Q.Anh