Ảnh minh họa

>>Kỳ V: Khắc phục bất cập trong kiểm dịch thực vật
>>Kỳ IV: Khách hàng vẫn ở vị trí yếu thế
>>Kỳ III: Nhiều địa phương giết mổ không bảo đảm vệ sinh
>>Kỳ II: Tăng cường thẩm định và cấp giấy chứng nhận
>>Kỳ I: Phải giao trách nhiệm cho người đứng đầu địa phương

Nhiều cung bậc giá

Trả 8.000 đồng cho bó rau dền 4 người ăn không đủ, chị Đồng Ngọc Lan (Đại La, Hai Bà Trưng, Hà Nội) không khỏi ngỡ ngàng.

Gọi điện cho người chị họ chuyên lấy rau tại chợ đầu mối Dịch Vọng (Cầu Giấy) đem về bán tại chợ Thanh Xuân Nam, chị mới “ngã người” được biết, loại rau này giá lấy vào chỉ khoảng 3.000 - 3.500 đồng/bó. Đáng nói, thương lái mua tận gốc của người nông dân chỉ 1.000 đồng/bó. Như vậy, từ thương lái đến chợ đầu mối và chợ cóc cộng thêm khoảng 7.000/bó. Mức giá cuối cùng đến tay NDT đã lên tới 8.000 đồng/bó.

Chưa hết, cùng một mặt hàng nhưng tiểu thương tại các chợ trong thành phố lại “hét” giá khác nhau. Tại chợ Gốc Đề (Minh Khai, Hà Nội), cá chép loại 800gr - 1kg/con có giá 100.000 đồng/kg. Cũng loại cá này, tại chợ Thành Công (Ba Đình, Hà Nội) có giá 80.000 đồng/kg, chợ Thanh Xuân Nam là 70.000 đồng/kg…

Trong khi đó, anh Nguyễn Thế Lực (thôn Cổ Chế, xã Phúc Tiến, Phú Xuyên, Hà Nội) - chủ của 3 đầm cá lớn và là nguồn cung cho nhiều chợ tại Hà Nội cho biết, giá cá chép mà anh bán cho thương lái mang vào nội thành trung bình chỉ với giá 30.000 đồng/kg, thời điểm nào được giá khoảng 35.000 - 37.000/kg. Thương lái sau khi lấy hàng từ các đầm cá sẽ giao cho các tiểu thương tại chợ đầu mối. Vậy là, chỉ qua hai khâu trung gian từ thương lái và chợ đầu mối, giá của những cân cá nói trên đã tăng gần gấp đôi.

Tại các siêu thị, dù hình thức phân phối không trải qua nhiều tầng nấc như ở chợ nhưng giá bán cũng không có gì cải thiện hơn.

Ông Randy Ruttery, Tổng Giám đốc Metro Cash & Carry Việt Nam cho biết, nhằm giảm chi phí sản phẩm, tập đoàn này có nhiều mặt hàng không nhập qua trung gian mà ký hợp đồng trực tiếp với các hợp tác xã, trang trại... Hiện, siêu thị có 2 trạm trung chuyển chế biến: Một thuộc huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, chuyên về các loại rau củ quả trồng và sản xuất tại Đà Lạt và một thuộc tỉnh Bình Dương chuyên về trái cây, rau, thuỷ sản, thịt gia cầm… lấy từ đồng bằng sông Cửu Long. Hai trạm trung chuyển này là nơi thu mua, sơ chế, chế biến, đóng gói và trữ lạnh của hệ thống cung ứng thực phẩm tươi sống của Metro…

Nghịch lý ở chỗ, dù tiết kiệm được chi phí trung gian, song giá bán niêm yết của nhiều sản phẩm tại siêu thị này không thấp hơn so với giá bán tại chợ và các siêu thị khác, thậm chí nhiều mặt hàng giá còn cao hơn.

Hiện dưa hấu đỏ Sài Gòn bán tại siêu thị Metro có giá 18.500 đồng/kg; thịt lợn ba chỉ giá 93.500đồng/kg; sườn non có giá 113.900 đồng/kg trong khi giá bán của các sản phẩm này tại chợ lần lượt là: 18.000đồng/kg, 90.000đồng/kg và 100.000 đồng/kg….

Ông Trần Văn Mây, Chủ nhiệm Hợp tác xã Sản phẩm rau an toàn (xã Vân Nội, Đông Anh, Hà Nội) cho biết, đơn vị của ông giao hàng cho Tổng Công ty Thương mại Hà Nội (Hapro) với giá: Bí xanh 8.000đồng/kg; rau dền 10.000đồng/bó… Dù vậy, tại siêu thị Hapro (Vân Hồ, Hai Bà Trưng), bí xanh có giá niêm yết lên tới 15.000 đồng/kg, rau dền 20.000 đồng/bó. Trong khi đó, giá tại chợ của 2 mặt hàng này lần lượt là: 9.000 đồng/kg và 8.000 đồng/bó.

Với siêu thị, NDT may chăng chỉ có thể an tâm về chất lượng thực phẩm so với ở chợ, còn giá cả thì vẫn luôn là dấu chấm hỏi.

Thói quen chộp giật

Ông Hoàng Thọ Xuân, nguyên Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công thương xác nhận: Đường đi của bó rau, con cá, cân gạo… thường phải qua bốn, năm tầng nấc trung gian trong chuỗi phân phối là vấn đề đáng lo ngại.

Đề cập đến nguyên nhân của những bất cập trên, ông Xuân cho rằng, khách quan là do lịch sử tạo ra. Do ý thức, thói quen “chộp giật” dẫn đến việc mỗi công đoạn vận chuyển lại tăng giá không theo quy luật mà chỉ thông qua những đồn thổi như: Tăng giá xăng, tăng lương… “Suy diễn theo kiểu nước lên thuyền lên đã chứng minh lối hành xử “ngoài vòng pháp luật”, ảnh hưởng quyền lợi của NDT”, ông Xuân nói.

Ông Xuân cũng cho biết: Hiện nay sở công thương chỉ quản lý chợ hạng một. Dù vậy, đối với loại chợ này, sở cũng chỉ thi thoảng cử cán bộ đến để kiểm tra “lấy lệ” xem có thực hiện niêm yết giá không? Vấn đề hàng giả, hàng nhái như thế nào? Chợ hạng hai, ba thì do quận, huyện, phường, xã quản lý. Hàng tháng cũng có báo cáo nhưng báo cáo có nghiêm túc hay không thì không rõ.

Chia sẻ kinh nghiệm trong hoạt động kinh doanh tại các chợ của các nước có nền kinh tế tương đồng như Thái Lan, Philippines, Lào, ông Xuân cho biết: “Rất hiếm xảy ra tình trạng nâng giá vô tội vạ, “chặt chém” như ở Việt Nam. Giá cả của họ rất ổn định nhưng không hiểu họ quản lý bằng cách nào?”, ông Xuân bày tỏ.

Q.Anh