Với 3.300 xã phường, làm sao để người dân đều biết livestream, tiếp cận bán nông sản online không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là cơ hội để kể những câu chuyện về địa phương qua từng loại trái cây, hạt gạo, củ khoai. Đó là hành trình đưa bản sắc địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng.

Nữ Bí thư Đảng ủy xã Bạch Thông Ma Thị Mận (tỉnh Thái Nguyên) cùng nông dân livestream giới thiệu, quảng bá sản phẩm ngay tại vườn. Ảnh: Thu Hiền

Nhân rộng mô hình "Lãnh đạo xã làm KOL"

Theo ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp và Môi trường, việc đẩy mạnh bán hàng online sẽ giúp thay đổi tư duy sản xuất, tiêu thụ nông sản, từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng giá trị.

Kinh nghiệm từ năm 2023 cho thấy, khi Trung tâm Xúc tiến Thương mại Nông nghiệp hợp tác cùng các sàn thương mại điện tử đưa nông sản lên bán trực tuyến, nhiều sản phẩm đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của người tiêu dùng. Việc gắn với các câu chuyện địa phương, vùng nguyên liệu cụ thể giúp tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và tạo dựng niềm tin trong mua sắm online.

Để làm được điều này, ông Tiến cho rằng, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các nền tảng thương mại điện tử và cơ quan quản lý nhà nước. Việc đào tạo lãnh đạo xã, phường, hợp tác xã và người dân về kỹ năng bán hàng online cũng là khâu cần thiết trong tiến trình số hóa nông thôn.

Đến nay, nhiều địa phương đã chủ động khai thác sự ưu việt của thương mại điện tử, nhiều xã, tỉnh với sự tham gia của lãnh đạo xã livetream bán hàng cùng người dân đã giúp nhiều sản phẩm nông sản địa phương tiếp cận đến với người tiêu dùng cả nước.

Đơn cử mới đây, trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026, chương trình “Mỗi xã một KOL, KOC bán sầu riêng online” đang tạo điểm nhấn mới trong hoạt động xúc tiến thương mại. Thay vì chỉ đóng vai trò quản lý, lãnh đạo chính quyền cơ sở tại 8 xã, phường (như Cư Bao, Krông Pắc, Ea Knuếc,...) đã trực tiếp xuất hiện trên các phiên livestream để quảng bá nông sản.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, tổng cộng các phiên livestream thu hút hơn 2 triệu lượt xem, chốt hơn 5.570 đơn hàng, tiêu thụ trên 27,8 tấn sầu riêng, với tổng doanh thu hơn 2,835 tỷ đồng. 

Những con số này cho thấy, livestream đang trở thành một kênh xúc tiến thương mại có khả năng tạo ra đơn hàng thực tế. Sự xuất hiện của các "đại sứ" là lãnh đạo xã giúp câu chuyện về nông sản Việt trở nên gần gũi, tin cậy hơn, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa nhà vườn và người tiêu dùng trên môi trường số.

Mô hình "Lãnh đạo làm KOL" nếu được duy trì thường xuyên, kết hợp chặt chẽ giữa truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, logistics và thương mại điện tử, thì mô hình này có thể trở thành một hướng đi mới trong xúc tiến thương mại nông sản, giúp các xã, phường từng bước chủ động hơn trong việc đưa nông sản địa phương lên môi trường số, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Bà Đỗ Thu Nga, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc (Hà Nội) trực tiếp livestream quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP của xã. Ảnh: Xã Đa Phúc

Lãnh đạo xã cùng dân livetream, giúp lượng đơn hàng chốt nhiều hơn

Không chỉ riêng Đăk Lắk, thời gian qua, lãnh đạo nhiều địa phương đã cùng người dân online bán hàng, đem lại nhiều trải nghiệm thích thú cho người mua, nhờ đó lượng đơn hàng của nông dân được chốt nhiều hơn.

Vận động người dân đưa nông sản lên môi trường số, bà Ma Thị Mận, Bí thư Đảng ủy xã Bạch Thông (tỉnh Thái Nguyên) trực tiếp livestream bán nông sản ngay tại vườn. Dưa lưới, thanh long, gạo, trứng vịt, lạc đỏ, măng ớt… lần lượt được đưa lên sóng; đều là nông sản do người dân trong xã trồng, chăm sóc và thu hoạch.

Phiên bán hàng đầu tiên ghi nhận hàng trăm đơn đặt mua, hơn 2.000 quả dưa lưới của một hộ dân được khách chốt hết trong buổi sáng.

Bạch Thông là vùng trồng cam, quýt tập trung của tỉnh Thái Nguyên. Người dân địa phương cũng đang phát triển dưa lưới, thanh long, lạc đỏ cùng nhiều nông sản khác. Tuy nhiên, đầu ra vẫn phụ thuộc nhiều vào thương lái và khách mua tại chỗ. Livestream tạo thêm một kênh tiếp cận người tiêu dùng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới về thông tin sản phẩm, giá bán, đóng gói, vận chuyển và xử lý đơn hàng. Bí thư xã Ma Thị Mận chia sẻ, đây là lần đầu tiên trực tiếp tham gia một phiên livestream cùng bà con để giới thiệu và đưa nông sản Bạch Thông lên môi trường số.

“Điều quan trọng nhất không phải hôm nay bán được bao nhiêu sản phẩm, mà là nông dân bắt đầu học cách giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách, chốt đơn, đóng gói và chăm sóc khách hàng trên môi trường số”, bà Mận cho biết, xã dự kiến duy trì mỗi tháng một phiên livestream, từng bước hình thành kênh giới thiệu nông sản Bạch Thông chuyên nghiệp hơn, hướng tới xây dựng hệ sinh thái nông dân số, thay vì chỉ chờ người tiêu dùng tìm đến vùng trồng.

Không kém cạnh, trong chiến dịch tăng tốc chuyển đổi số, nhiều xã, phường của TP Hà Nội cũng đang nỗ lực đưa sản phẩm OCOP lên các phiên livestream, với sự đồng hành của những người đứng đầu chính quyền địa phương.

Tại chương trình livestream quảng bá sản phẩm OCOP xã Đa Phúc diễn ra hồi đầu tháng 8, chỉ trong vòng 1 giờ, 2.000 quả trứng gà Đông Trùng Hạ Thảo, 40 túi trà ướp sen và 11 lít mật ong rừng đã được bán hết với doanh thu 20 triệu đồng.

Nông nghiệp hiện chiếm 20% tổng giá trị sản phẩm của xã Đa Phúc. Địa phương có nhiều nông sản tiêu biểu như trứng, mật ong, trà… trong đó, 19 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Tuy nhiên phần lớn người dân vẫn chỉ quen phương thức bán hàng truyền thống.

Đáng chú ý, trong phiên livestream, bà Đỗ Thu Nga, Chủ tịch UBND xã Đa Phúc đã trực tiếp tham gia giới thiệu các sản phẩm OCOP, chia sẻ về quy trình sản xuất, chất lượng và giá trị đặc trưng của từng sản phẩm.

Việc lãnh đạo địa phương trực tiếp đồng hành cùng nông dân livestream không chỉ như một “bảo chứng” giúp người tiêu dùng tin tưởng vào sản phẩm OCOP địa phương mà còn tạo thêm động lực để các hợp tác xã, hộ sản xuất mạnh dạn ứng dụng thương mại điện tử vào hoạt động kinh doanh, khẳng định đây là hướng đi hiệu quả và bền vững với người dân.

Việc bán hàng online không còn là đặc quyền của doanh nghiệp lớn hay thành thị. Những phiên livestream từ lãnh đạo tỉnh, xã, phường và những nông dân trẻ “chốt đơn” qua TikTok, hay bản đồ mùa vụ do Sendo Farm xây dựng... là minh chứng rõ ràng cho một nền nông nghiệp đang dần “chuyển mình số hóa”.