Vậy là, đơn thư khiếu nại (KN) có, tố cáo (TC) có, cứ “tít mù vòng quanh”, chỉ khổ người “đội đơn”. Có người theo kiện đến 34 năm… Có người 2, 3 đời theo đòi lá đơn khiếu tố.

Hiểu rõ điều đó, thật sự quan tâm đến người dân “có oan ức mới đi khiếu kiện”, Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh đã nhiều lần nhắc nhở cán bộ: “Quán triệt nguyên tắc giải quyết hết vụ việc, chứ không phải giải quyết hết thẩm quyền”.

Đây là cách hiểu không mới, nhưng đầy trách nhiệm. Đây cũng là cách làm, cách hiểu, cách hướng dẫn mà Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày trước thường nhắc nhở cán bộ thanh tra. Cách làm này là vì dân: Tập trung giải quyết bằng xong đơn thư KN, TC khi nhận được, càng nhanh, càng có hiệu quả, càng được dân tin tưởng vào chính quyền cách mạng, vào cán bộ Nhà nước. Đây chính là cách làm, là định hướng đúng về việc giải quyết đơn thư, chấm dứt khiếu kiện, giải quyết triệt để đơn thư tồn đọng, kéo dài.

Lịch sử của Nhà nước có một phần là việc giải quyết đơn thư và sự tồn đọng vụ việc. Trách nhiệm của cán bộ Nhà nước là tìm hướng giải quyết có lý, có tình, để chấm dứt khiếu kiện. Trách nhiệm đó đặt lên vai những người có chức, có quyền, người được giao nhiệm vụ giải quyết.

Người tiếp dân, trực tiếp giải quyết đơn thư khiếu tố có trách nhiệm hơn ai hết là thay mặt cơ quan, tổ chức xem xét chính xác, khách quan, đầy đủ vụ việc và đề xuất hướng xử lý kịp thời, chuẩn xác. Đề xuất cách giải quyết tốt nhất sẽ giải quyết đơn thư khiếu kiện nhanh chóng, dứt điểm vụ việc. Đề xuất cách giải quyết nhầm lẫn sẽ kéo theo nhiều hệ lụy đáng tiếc: Kéo dài vụ việc, cấp dưới ngỡ cấp trên đã giải quyết đúng nên cứ cúi đầu làm theo, dẫn đến vi phạm, đổ vỡ lòng tin…  Và, người “đội đơn” thì chịu nhiều thảm cảnh đau lòng… Có khi hệ lụy đó liên quan đến tòa án. Tòa sẽ xử theo kết luận và quyết định của cơ quan thanh tra, của cơ quan hành chính. Có khi, hệ lụy đó liên quan đến thi hành án, hoặc việc bổ nhiệm, cân nhắc… thì thật oan cho người “đội đơn”.

Chính vì thế, trong lịch sử đơn thư khiếu tố tồn đọng rất ít có đơn thư của cán bộ, công chức, thầy giáo, luật sư… vì họ biết rằng: Có khi “được vạ má đã sưng” hoặc “con kiến kiện củ khoai”… Đó là một sự thật. Và được hiểu: Người giải quyết đơn thư như một “loại quan” xử vụ việc thế nào cũng được và không xử nghĩa là “đẩy lên”, “đẩy xuống”, “đẩy sang chỗ khác” thì cũng chẳng ai “bắt bẻ”, “hạch sách”, cách chức, kỷ luật cả. Dẫn đến việc giải quyết thiếu bài bản, thiếu quyết liệt… Như vậy, đâu đó, thiếu một vị chỉ huy đầy công tâm hoặc “toàn tâm, toàn ý”, “nửa đêm vỗ gối” lo cho dân: Lo vì sao lá đơn như thế mà chẳng ai giải quyết? Vụ việc này ra sao cứ dẫm chân tại chỗ, khúc mắc ở đâu, lý sự nào, văn bản nào, giải quyết đến đâu, gặp lãnh đạo nào, cơ quan nào thì mới xong được đây?

Đó là nút thắt, là yêu cầu mà Tổng Thanh tra đang trăn trở đòi hỏi các cấp, ngành, cán bộ thanh tra phải mở, phải tập trung, phải coi đó là trách nhiệm cao nhất trước dân, trước Đảng.

Đừng để 10 năm sau vẫn nhìn thấy những lá đơn KN, TC kia chưa được giải quyết. 528 vụ việc tồn đọng là thách thức lớn của toàn ngành. Xã hội đang đặt lòng tin vào mỗi chúng ta - “công bộc của dân”!

                             Hoàng Trí