Sự việc bắt nguồn từ những người chuyên săn lùng mua cổ vật tung tin rằng, nghìn năm về trước, sông Chảy là con đường "tơ lụa" giữa Đại Việt với Trung Hoa. Trong lòng sông Chảy chứa rất nhiều cổ vật, vàng bạc, đá quý do tàu thuyền buôn bán bị chìm lúc gặp cướp hoặc khi vượt qua những vị trí thác ghềnh hiểm nguy như đoạn Thác Bà, Thác Ông...

Những người săn lùng cổ vật còn hướng dẫn một số người dân mua sắm thiết bị và cách trục vớt cổ vật rồi sẽ mua lại những thứ mà dân kiếm được.

Hơn nữa, ở khu vực cuối dòng sông thuộc địa phận huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ cũng diễn tình trạng này. Vì vậy, những người tìm kiếm cổ vật ở đây sẵn sàng bỏ ra vài chục triệu đồng mua sắm các thiết bị để hành nghề.

Thực tế cho thấy, những người tìm cũng đã tìm được các loại mảnh vỡ của đồ gốm sứ, tiền cổ, công cụ, binh khí bằng đá, đồng... Theo một số người chuyên tìm kiếm cổ vật ở đây, trung bình mỗi ngày công lao động của họ cho thu nhập chừng 200 nghìn đồng, nhưng họ cũng chưa tìm kiếm được hiện vật nào bán tới vài chục triệu đồng như tin đồn.

Theo quy định, công tác quản lý, khai quật và tìm kiếm di chỉ khảo cổ học phải thuộc cơ quan chuyên môn của Nhà nước mới được phép triển khai. Đáng nói là, tình trạng này diễn ra khá lâu, nhưng khi làm việc với Phòng Di sản, Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch Yên Bái thì đơn vị này không hề hay biết. Còn chính quyền địa phương cũng như một số cơ quan chức năng của huyện Yên Bình cũng không có động thái nào để ngăn chặn.

Bích Ngọc