Quả là, thời cơ ngàn năm có một! Các chủ đầu tư, chủ dự án, nhanh chóng chớp lấy cơ hội, gom đất, ký kết nhiều hợp đồng sang nhượng, chuyển giao công nghệ cùng lúc, có nơi gom đến hàng trăm, hàng ngàn ha đất. Và, đã để lại nhiều hệ lụy đáng tiếc.

Gần đây, báo chí Trung Quốc cũng đã phản ánh: Thị trưởng TP Nam Kinh bắt tay với các đại gia về xây dựng, thầu khoán ngay sau khi nhậm chức (năm 2010) và áp dụng có hiệu quả các chính sách “xe ủi”, cày xới và trưng dụng đất để phục vụ các lợi ích công cộng. Kỳ thực là ép dân di dời. Cứ họp ban phát mệnh lệnh, cấp dưới phải phục tùng cấp trên, xe ủi đi trước cán bộ, thanh niên, phụ nữ, công an, quân đội kéo theo sau, trống giong cờ mở, khẩu hiệu vì Đảng, vì dân, vì tương lai tốt đẹp… Hiệu quả có khi lợi ích nhóm đạt được. Nhưng, nhiều vụ tự thiêu, nhảy lầu tự tử, biểu tình rầm rộ, có khi đến 300 ngưòi bị thương… có khu vực hơn 10 năm vẫn chưa giải tỏa xong. Tranh chấp quyết liệt đã diễn ra giữa dân và chính quyền.

Tại TP Quý Dương, 3 quan chức TP đã bị cách chức vì thuê đến hơn 800 sinh viên, đóng giả cảnh sát đến dỡ nhà dân.

Tại Bắc Kinh, chính quyền đã phải dùng chiêu dọa bỏ tù dân, hoặc đến tận trường học đe nẹt học sinh “ép bố mẹ di dời”… Có lúc đã phải dùng đến “chiêu khốn nạn”: Thuê xã hội đen, giang hồ quấy phá khu vực dân cư để họ sợ mà tự dời đi… Nghe thật ngỡ ngàng!

Tại sao chính quyền vì dân mà phải làm như thế? Các nước khác có dám… học tập không? Sao không có một giải pháp thật mềm mại tựa như cơ chế thị trường để dân được lợi, đồng thuận tuân thủ vì lợi ích chung?

Như Báo Thanh tra từng phản ánh, Tập đoàn Xây dựng Đường sắt Trung Quốc, năm 2012 đã phải chi gần 140 triệu USD cho việc tiếp khách, biếu xén… Tham nhũng đến mức ấy, không ép dân di dời với giá rẻ như cho thì lấy đâu tiền mà tham, mà nhũng?

Liệu Luật Đất đai của chúng ta, khi sửa đổi có học thêm được tý chút nào không?

Hoàng Trí