(Thanh tra) - Năm 2026, Chính phủ tiếp tục điều hành kinh tế theo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng gắn với bảo đảm an sinh xã hội. Đây là định hướng xuyên suốt trong các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ, đặt nền tảng để các chính sách đi vào đời sống một cách thực chất.
Một trong những chính sách tài khóa trọng tâm là việc tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT) theo Nghị quyết số 204/2025/QH15 của Quốc hội, được Chính phủ quy định chi tiết tại Nghị định số 174/2025/NĐ-CP, áp dụng đến hết năm 2026. Chính sách này trực tiếp làm giảm chi phí tiêu dùng đối với nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất, góp phần giữ ổn định việc làm cho người lao động.
Cùng với đó, Nhà nước sử dụng đồng bộ các công cụ điều hành giá đối với các mặt hàng thiết yếu. Giá điện được điều chỉnh theo lộ trình, bảo đảm cân đối chi phí sản xuất và khả năng chi trả của người dân; từ ngày 10/5/2025, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh lên 2.204,0655 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT).
Trong lĩnh vực lao động – việc làm, Nghị định số 338/2025/NĐ-CP đã nâng mức vay hỗ trợ tạo việc làm đối với người lao động lên tối đa 200 triệu đồng, mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho người dân tự tạo việc làm, duy trì và phát triển sinh kế.
Ở khu vực nông thôn, Quốc hội đã phê duyệt chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia tích hợp cho giai đoạn 2026–2030 với tổng nguồn lực khoảng 423.000 tỷ đồng, tập trung vào xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng khó khăn, thu hẹp khoảng cách vùng miền.
Các bộ, ngành và chính quyền địa phương có trách nhiệm cụ thể trong việc hướng dẫn, phân bổ nguồn lực, kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả chính sách. Đây là yếu tố quyết định để các nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống.
Từ góc nhìn người dân, anh Nguyễn Khôi Dương, sinh viên mới ra trường tại phường Quan Hoa, Hà Nội cho rằng, tác động của chính sách thể hiện rõ nhất qua chi phí sinh hoạt hằng ngày.
“Áp lực lớn nhất là tiền thuê nhà, điện, nước, xăng xe và chi phí sinh hoạt. Chính sách giảm thuế có tác dụng nhất định, nhưng các khoản chi cố định vẫn chiếm phần lớn. Vì vậy, điều người dân cần là sự ổn định của mặt bằng giá để có thể chủ động cuộc sống.
Chính sách vay vốn tạo việc làm là tích cực, nhưng cần dễ tiếp cận hơn. Khi có việc làm ổn định và chi phí hợp lý, người dân mới cảm nhận rõ chính sách đã đi vào đời sống.”
Ở khu vực kinh tế hộ cá thể, bà Phạm Thị Hoa, tiểu thương chợ K8 Bùi Văn Hòa, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai cho rằng chính sách đã có tác động bước đầu nhưng chưa đồng đều.
“Việc giảm thuế giúp giá nhập hàng ổn định hơn, sức mua có cải thiện. Tuy nhiên, chi phí điện, vận chuyển, thuê sạp vẫn cao, nên lợi nhuận không tăng tương ứng. Nếu chính sách hỗ trợ đi sâu hơn vào chi phí đầu vào thì sẽ thiết thực hơn.”
Thực tiễn triển khai cho thấy, khoảng cách giữa chính sách và đời sống không nằm ở định hướng mà chủ yếu ở khâu tổ chức thực hiện.
Ở khu vực nông thôn, ông Phạm Duy, xã Lam Sơn, khu vực Lam Kinh, tỉnh Thanh Hóa, cho rằng hiệu quả chính sách cần được đo bằng thu nhập và sinh kế của người dân.
“Người dân quan tâm nhất là thu nhập có tăng lên không. Hạ tầng có cải thiện, nhưng nếu sản xuất không gắn với tiêu thụ thì hiệu quả chưa cao. Chính sách cần đi vào chuỗi giá trị, từ sản xuất đến thị trường.”
Yêu cầu đặt ra đối với các cơ quan quản lý nhà nước là phải nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện chính sách. Trong đó, cần tập trung vào: Phân bổ nguồn lực đúng trọng tâm, tránh dàn trải; đơn giản hóa thủ tục để người dân và doanh nghiệp dễ tiếp cận; tăng cường giám sát, bảo đảm minh bạch trong thực thi; gắn chính sách với nhu cầu thực tế của từng địa phương.
Chính quyền địa phương giữ vai trò then chốt, là cấp trực tiếp đưa chính sách đến người dân, đồng thời phản ánh những bất cập để điều chỉnh kịp thời. Khi khâu thực thi được bảo đảm, các chính sách mới phát huy đầy đủ hiệu quả, tạo chuyển biến rõ rệt trong đời sống.
Từ thực tiễn có thể thấy, các chính sách kinh tế - xã hội đang từng bước phát huy tác dụng, nhưng mức độ lan tỏa chưa đồng đều. Khi vai trò tổ chức thực hiện được phát huy đầy đủ, nghị quyết sẽ không còn dừng ở định hướng, mà trở thành những thay đổi cụ thể trong thu nhập, việc làm và chất lượng sống của từng người dân, đúng với yêu cầu “chính sách phải đi vào cuộc sống”.
