Hạ tầng giao thông là một trong những loại tài sản thuộc quyền sở hữu toàn dân, được UBND tỉnh Vĩnh Long quy định việc phân cấp xử lý, quản lý. Ảnh: Thu Huyền

Sau hơn 6 tháng thực hiện việc sáp nhập và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đã ban hành quyết định phân cấp thẩm quyền quyết định xác lập, phê duyệt phương án xử lý tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân trên địa bàn tỉnh, trên cơ sở nhiều văn bản pháp luật quan trọng như Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017; Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025; cùng các nghị định của Chính phủ về phân cấp, phân quyền trong quản lý tài sản công.

Điều này cho thấy sự chủ động của tỉnh Vĩnh Long trong việc cụ thể hóa các quy định của Trung ương, bảo đảm tính thống nhất nhưng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương.

Một trong những nội dung đáng chú ý trong quy định phân cấp của tỉnh Vĩnh Long là việc phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp, các ngành, nhất là đối với tài sản có giá trị dưới 1 tỷ đồng/đơn vị tài sản (trừ các loại tài sản đặc thù như nhà, đất, xe ô tô).

Cụ thể, Sở Tài chính được giao thẩm quyền quyết định xác lập quyền sở hữu toàn dân đối với tài sản do chủ sở hữu tự nguyện chuyển giao cho Nhà nước, trong trường hợp tài sản được xác định tiếp nhận bởi các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh. Trong khi đó, UBND cấp xã được trao quyền tương tự đối với các tài sản do các đơn vị thuộc phạm vi quản lý của cấp xã tiếp nhận.

Việc phân cấp này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm tải cho cấp tỉnh mà còn phát huy vai trò, trách nhiệm của chính quyền cơ sở, là nơi trực tiếp quản lý, nắm bắt tình hình tài sản phát sinh trên địa bàn. Qua đó, hạn chế tình trạng tồn đọng, kéo dài trong xử lý tài sản, tiềm ẩn nguy cơ xuống cấp, hư hỏng hoặc thất thoát.

Đối với tài sản là tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tịch thu, UBND tỉnh Vĩnh Long quy định rõ thẩm quyền phê duyệt phương án xử lý theo từng cấp và từng chủ thể ra quyết định tịch thu. Sở Tài chính, các sở, ban, ngành tỉnh và UBND cấp xã đều được phân quyền xử lý trong phạm vi giá trị tài sản nhất định. Cách tiếp cận này thể hiện nguyên tắc “ai quyết định tịch thu thì chịu trách nhiệm tổ chức xử lý”, bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Đối với tài sản là vật chứng vụ án, tài sản của người bị kết án đã có quyết định thi hành án, Sở Tài chính là cơ quan đầu mối phê duyệt phương án xử lý đối với tài sản có giá trị dưới 1 tỷ đồng do các cơ quan thi hành án chuyển giao. Điều này giúp bảo đảm sự thống nhất trong xử lý tài sản liên quan đến hoạt động tư pháp, tránh chồng chéo thẩm quyền.

Quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long cũng có quy định riêng cho một số loại tài sản đặc thù. Cụ thể, Sở Công Thương được giao thẩm quyền xác lập quyền sở hữu toàn dân và chuyển giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam đối với các công trình điện có nguồn gốc ngoài ngân sách, có phạm vi từ hai xã, phường trở lên. Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm xác lập và phê duyệt phương án xử lý đối với tài sản là thực vật rừng, động vật hoang dã, thủy sản do tổ chức, cá nhân tự nguyện chuyển giao. Việc giao đúng cơ quan chuyên ngành xử lý các loại tài sản đặc thù sẽ góp phần bảo đảm tính chuyên môn, phù hợp với yêu cầu quản lý và bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Đáng chú ý, quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long còn quy định điều khoản chuyển tiếp, theo đó các tài sản đã được xác lập quyền sở hữu toàn dân trước thời điểm quyết định có hiệu lực nhưng chưa được phê duyệt phương án xử lý sẽ tiếp tục được xử lý theo quy định mới. Điều này bảo đảm tính liên tục, đồng bộ trong quản lý, không để xảy ra khoảng trống pháp lý.

Việc phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền xử lý tài sản thuộc sở hữu toàn dân tại tỉnh Vĩnh Long không chỉ phù hợp với chủ trương cải cách hành chính, phân quyền cho địa phương, mà còn là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, phòng ngừa thất thoát, lãng phí.

Khi trách nhiệm được xác định rõ ràng, thẩm quyền được giao cụ thể, công tác quản lý và sử dụng tài sản công trên địa bàn tỉnh sẽ ngày càng đi vào nền nếp, minh bạch, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực công phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.