Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa xuất hiện để điều trần trước Ủy ban Điều tra, ngày 11/8/2021. Ảnh: REUTERS / Sumaya Hisham

Ramaphosa, cấp phó của ông Zuma từ tháng 5/2014 - 2/2018, đã biến cuộc chiến chống tham nhũng trở thành nhiệm vụ số 1 trong nhiệm kỳ Tổng thống của mình, mặc dù các đảng đối lập vẫn không ngừng chỉ trích ông vì đã không làm đủ để ngăn chặn tình trạng tham nhũng trong thời gian ông làm Phó Tổng thống.

Lần thứ 2 xuất hiện trong cuộc điều tra về những cáo buộc tham nhũng trong 9 năm nắm quyền của người tiền nhiệm Zuma, ông Ramaphosa cho biết, ở thời điểm đó, lựa chọn đầu tiên dành cho ông là từ chức Phó Tổng thống.

Theo ông Ramaphosa, mặc dù điều này sẽ giúp ông nhận được lời khen ngợi, nhưng sẽ "làm suy giảm đáng kể" khả năng chấm dứt tham nhũng - cuộc chiến mà ông theo đuổi.

Thế nên, cuối cùng ông đã chọn "ở lại nhưng đấu tranh, với hy vọng rằng chúng ta có thể xoay chuyển tình thế". Ông cũng khẳng định "chắc chắn, đây là hành động cần thiết và đúng đắn".

Đây là lần thứ 2 Tổng thống Ramaphosa xuất hiện trước Ủy ban Điều tra - do quyền Chánh án Tòa án Hiến pháp Nam Phi Raymond Zondo dẫn đầu - để cho lời khai về một loạt cáo buộc án tham nhũng và lũng đoạn nhà nước trong nhiệm kỳ 2009 - 2018 của cựu Tổng thống Zuma.

Trước đó, trong lần xuất hiện đầu tiên vào tháng 4 năm nay, Tổng thống Ramaphosa thừa nhận rằng, nạn tham nhũng đã diễn ra trong nội bộ Đảng Đại hội dân tộc Phi (ANC) kể từ khi đảng này lên cầm quyền sau chế độ phân biệt chủng tộc kết thúc vào năm 1994.

Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa xuất hiện để điều trần trước Ủy ban Điều tra, ngày 11/8/2021. Ảnh: REUTERS / Sumaya Hisham

Ông Ramaphosa cho biết, tình trạng lũng đoạn nhà nước đã diễn ra ngay dưới sự giám sát của ANC với tư cách là đảng cầm quyền và nói thêm rằng, việc này có sự tham gia của một số thành viên và lãnh đạo ANC.

Ông Ramaphosa đã giành được vị trí lãnh đạo trong Đảng ANC vào năm 2017, sau đó trở thành Tổng thống Nam Phi vào tháng 2/2018.

Cuộc điều tra đang xem xét các cáo buộc bao gồm việc ông Zuma cho phép các doanh nhân thân cận là anh em Atul, Ajay và Rajesh Gupta gây ảnh hưởng đến chính sách và giành được các hợp đồng béo bở của Chính phủ.

Anh em nhà Gupta đã nhiều lần phủ nhận các cáo buộc tham nhũng và hiện được cho là đang sống ở Dubai.

Ông Zuma phủ nhận tình trạng tham nhũng phổ biến dưới sự cầm quyền của mình. Ông tuyên bố cuộc điều tra có động cơ chính trị và đã từ chối hợp tác đầy đủ.

Tháng trước, cựu Tổng thống Zuma bắt đầu thụ án 15 tháng tù vì tội khinh thường tòa án sau khi ông từ chối xuất hiện trước Ủy ban Điều tra.