(Thanh tra)- Là doanh nghiệp Nhà nước được thành lập vào năm 2004, với ngành nghề kinh doanh xuất nhập khẩu hàng nông sản thực phẩm, xăng dầu, du lịch, sản xuất và cung ứng các mặt hàng chính sách xã hội, thi công các công trình xây dựng, trồng và chăm sóc rừng, cây công nghiệp... Công ty Thương mại - Du lịch Đắk Nông (Cty Đắk Nông) chỉ đạt lợi nhuận trong năm đầu hoạt động, còn về sau kinh doanh ngày càng lụn bại và thua lỗ kéo dài. Nguyên nhân vì sao?
Sau khi thành lập và đi vào hoạt động, trong 3 năm (2004 - 2007), Cty Đắk Nông được ngân sách Nhà nước cấp 5,67 tỷ đồng nhằm mục đích sử dụng làm vốn lưu động kinh doanh. Tuy nhiên, lãnh đạo Cty lại dùng nguồn này để mua 2 xe ô tô trị giá hơn 1 tỷ đồng và xây dựng cơ bản hết gần 2,6 tỷ đồng (đã chi tạm ứng hơn 1 tỷ đồng), làm cho nguồn vốn kinh doanh bị cạn kiệt vì sử dụng không đúng mục đích.
Do kinh doanh không hiệu quả, từ năm 2004 - 2006, đơn vị đã thua lỗ gần 4,2 tỷ đồng, trong đó có khoản lỗ của Cty Thương mại Đắk Nông (cũ) bàn giao lỗ 1,7 tỷ đồng; còn lại Cty Đắk Nông lỗ gần 2,5 tỷ đồng và nợ các khoản thuế Nhà nước hơn 1,1 tỷ đồng.
Về hoạt động sản xuất - kinh doanh, trong 3 năm liền Cty chưa làm thủ tục trình cấp có thẩm quyền bổ nhiệm Kế toán trưởng, nên ảnh hưởng đến quản lý kinh doanh và quá trình hạch toán, quyết toán chứng từ, sổ sách không chính xác.
Năm 2005, đơn vị hạch toán không đúng nguồn doanh thu 15,3 tỷ đồng, gồm doanh thu cà phê là 14,9 tỷ đồng và doanh thu trợ giá, trợ cước hơn 321 triệu đồng. Giá vốn hàng bán hạch toán không đúng là 13,2 tỷ đồng.
Năm 2006, hạch toán giá vốn hàng bán không đúng là 34,8 triệu đồng, chưa hạch toán hơn 448 triệu đồng tiền bán vé du lịch phải nộp vào ngân sách.
Quý I/2007, chưa nộp số tiền 245 triệu đồng thu từ bán vé tham quan du lịch vào ngân sách, như chỉ đạo của UBND tỉnh.
Công tác xuất, nhập hàng hóa không được theo dõi chặt chẽ, cuối năm không lập biên bản kiểm kê, đối chiếu, không có biên bản xác nhận hàng gửi kho, kết chuyển giá vốn hàng hóa không chính xác. Từ đó dẫn đến hậu quả: Ngày 31/12/2006, đơn vị gửi kho của Cty TNHH An Bình (TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) là 20.644 kg cà phê, nhưng sau đó không có cơ sở chứng minh lượng hàng đã gửi này.
Việc quản lý công nợ ở Cty hết sức tùy tiện và buông lỏng trách nhiệm. Về tổng số công nợ phải thu là 18,4 tỷ đồng, có một số khoản còn tồn tại kéo dài tại 2 khách hàng đã lên đến 11,1 tỷ đồng. Dù vốn lưu động còn thiếu thốn, nhưng lãnh đạo Cty lại cho các cá nhân ứng tiền mua cà phê rồi không nhập sản phẩm như cam kết và cho vay không tính lãi. Tính đến cuối năm 2006 còn treo nợ 445 triệu đồng.
Trong tổng số công nợ đơn vị phải trả là 19,8 tỷ đồng, trong đó có một số khoản không rõ ràng, minh bạch như: Công nợ trả cho người bán là 7,3 tỷ đồng, trong đó có khoản nợ các đơn vị bán hàng chính sách 5,2 tỷ đồng, nhưng các mặt hàng này ngân sách đã cấp đủ số tiền trợ cước, trợ giá. Riêng số nợ phải trả nhận bàn giao từ Cty Thương mại Đắk Nông hơn 2,7 tỷ đồng nhưng không có biên bản đối chiếu công nợ chi tiết.
Ngoài ra, đơn vị còn nợ của nhà thầu thi công hơn 1,5 tỷ đồng, nợ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế 125 triệu đồng.
Đoàn thanh tra đã kiến nghị lãnh đạo Cty có trách nhiệm theo dõi, quản lý 20.644 kg cà phê đã gửi tại kho Cty TNHH An Bình; nộp 25 triệu đồng do truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2004 và tiền bán vé tham quan bỏ ngoài sổ sách; truy thu khoản thuế giá trị gia tăng còn nợ đọng trong năm 2006 là 416 triệu đồng và tiền lệ phí tham quan, trông gửi xe tại khu du lịch thác Trinh Nữ và thác Dray Sáp là 693 triệu đồng. Cty phải đôn đốc thu hồi công nợ đã cho các cá nhân vay và số tiền trả vượt cho ông Vũ Tiến Thi kể cả gốc lẫn lãi hơn 500 triệu đồng.
Sau khi xem xét trách nhiệm từng cá nhân liên quan, ngày 22/10/2009, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông đã ban hành Quyết định số 1618/QĐ-UBND thi hành kỷ luật với hình thức cách chức Giám đốc Cty Đắk Nông đối với ông Nguyễn Thanh Bình, yêu cầu sớm bàn giao hồ sơ cho Giám đốc mới trong tháng 1/2010 rồi gia hạn đến cuối tháng 3/2010, nếu không sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm minh.
Tuy nhiên, ông Bình không những không thực hiện các kiến nghị của cơ quan thanh tra mà còn coi thường kỷ cương, phép nước, không chịu bàn giao hồ sơ, sổ sách cho Giám đốc mới của Cty là ông Nguyễn Duy. Đến cuối năm 2001, việc bàn giao giữa ông Bình và ông Duy vẫn chưa thực hiện xong, nguyên nhân là do thiếu tinh thần hợp tác của ông Nguyễn Thanh Bình.
Qua xem xét kết quả rà soát hoạt động kinh doanh của Cty Đắk Nông của Thanh tra tỉnh, theo Thông báo số 197-TB/TU ngày 7/6/2011 của Thường trực Tỉnh ủy, ngày 28/7/2011, Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông có Văn bản số 2752/UBND-KTTC giao Công an tỉnh xác minh, làm rõ dấu hiệu cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế và thiếu tinh thần trách nhiệm trong quản lý, điều hành doanh nghiệp, gây hậu quả nghiêm trọng, từ đó đề xuất biện pháp xử lý trách nhiệm đối với ông Nguyễn Thanh Bình, nguyên Giám đốc Cty Đắk Nông.
Ngày 13/10/2011, UBND tỉnh Đắk Nông tiếp tục có Văn bản số 3782/UBND-KTTC gửi lãnh đạo Công an tỉnh về xử lý hàng thiếu hụt của Cty Đắk Nông, trong đó cho thấy số lượng và giá trị cà phê thất thoát quá lớn, không biết lý do. Để có cơ sở quyết định việc bồi thường hoặc đưa vào kết quả kinh doanh của đơn vị, giao Công an tỉnh xác minh làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng cá nhân, tập thể gây ra đối với tài sản cà phê bị thiếu hụt.
Được biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Nông đã có quyết định khởi tố đối với ông Nguyễn Thanh Bình về tội “cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế và thiếu tinh thần trách nhiệm trong quản lý, điều hành doanh nghiệp, gây hậu quả nghiêm trọng”.
Hiện, vụ án đang được mở rộng điều tra.
Nguyên Ngọc Phó
