Ảnh minh họa: Đình Tuệ

Củng cố niềm tin

Nhận diện rõ tác hại nghiêm trọng của vấn nạn tham nhũng, Đảng, Nhà nước xác định, đấu tranh phòng chống tham nhũng (PCTN) là vấn đề cấp bách, thường xuyên, lâu dài để củng cố niềm tin của nhân dân.

Nhìn lại năm 2017 thấy, công tác PCTN đã đạtđược kết quả tích cực trên nhiều mặt. Cải cách thủ tục hành chính được triển khai quyết liệt; trách nhiệm giải trình của các cơ quan được nâng cao. Một loạt các vụ án kinh tế, tham nhũng nghiêm trọng đã được kiên quyết điều tra, xử lý nghiêm. Tới đây, từ ngày 8-21/1/2018, sẽ mở phiên sơ thẩm xét xử ông Đinh La Thăng, Trịnh Xuân Thanh và 20 đồng phạm trong vụ án xảy ra tại Tổng Công ty PVC.

Các cơ quan cũng đã xử lý 39 kỷ luật người đứng đầu thiếu trách nhiệm để xảy ra hành vi tham nhũng (tăng 28 người so với năm 2016), từ đó có tác dụng đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trong PCTN tại đơn vị mình phụ trách. Nhiều trường hợp Chính phủ đã có văn bản phê bình, nhắc nhở các bộ, ngành, địa phương do chưa thực hiện tốt công tác PCTN…

Song tham nhũng vẫn diễn ra nghiêm trọng, phức tạp, tinh vi ở nhiều lĩnh vực. Trong quá trình giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp, nhũng nhiễu, tiêu cực, đòi hối lộ vẫn còn xảy ra. Một bộ phận cán bộ chính quyền còn hành động vô cảm hoặc gây tai tiếng cho bộ máy Nhà nước do tham nhũng, lợi ích nhóm.

Thể chế, chính sách về quản lý kinh tế - xã hội trên nhiều lĩnh vực vẫn còn bất cập; công khai, minh bạch còn hạn chế, chưa xóa bỏ được cơ chế "xin, cho" - điều kiện dung dưỡng và làm nảy sinh tham nhũng, nhất là trên lĩnh vực quản lý đất đai, đầu tư xây dựng, quản lý ngân sách, vốn, tài sản Nhà nước, tổ chức - cán bộ, tín dụng, ngân hàng...

Cán bộ chủ chốt phải đi đầu

Để công tác PCTN hiệu quả, ngăn chặn và đẩy lùi được tệ tham nhũng đòi hỏi phải khơi dậy ý chí, quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị như phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng “lò nóng lên thì không ai có thể đứng ngoài cuộc được và có muốn cũng không làm được”.

Thanh tra Chính phủ cho hay, năm 2018, Chính phủ xác định, công tác PCTN vẫn là nhiệm vụ trọng tâm thường xuyên, cần được tiếp tục quan tâm chỉ đạo thực hiện quyết liệt hơn.

Các cấp, các ngành phải triển khai đồng bộ các giải pháp PCTN, có xác định trọng tâm, trọng điểm trong từng giai đoạn và xác định rõ lộ trình thực hiện, thời gian hoàn thành các nhiệm vụ cụ thể; thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thực hiện. “Các cấp ủy Đảng, cán bộ chủ chốt, nhất là người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị phải đi đầu, làm trước và phải thật sự gương mẫu để cấp dưới và nhân dân noi theo”, Thanh tra Chính phủ nêu.

Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện công tác PCTN đến năm 2020 cũng nêu rõ, cán bộ, công chức, viên chức phải gương mẫu thực hiện nghiêm quy định của Đảng và Nhà nước về PCTN với phương châm “Cán bộ phải gương mẫu hơn nhân viên, cán bộ giữ chức vụ càng cao phải càng gương mẫu”.

Cùng với đó, tăng cường tập trung thanh tra, kiểm toán các lĩnh vực nhạy cảm có nhiều dư luận về tham nhũng như đất đai, tài nguyên khoáng sản, các dự án BOT, BT, công tác cán bộ… kịp thời thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật, nhất là những vụ việc có dấu hiệu sai phạm trong thực hiện các dự án đầu tư, kinh doanh gây thất thoát, thua lỗ lớn và bức xúc trong xã hội.

Tạo khung pháp lý tổng thể ngăn chặn, trừng phạt tham nhũng

Chính phủ cũng yêu cầu, đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử các vụ án kinh tế, tham nhũng đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, xác định rõ trách nhiệm phối hợp của các cơ quan liên quan.

Ở góc độ hoàn thiện thể chế, tới đây, Luật PCTN được sửa đổi toàn diện trình Quốc hội khóa 14 thông qua sẽ đưa ra các chế tài về chính trị, hành chính, kinh tế cùng với các chế tài về hình sự đã được quy định trong pháp luật về hình sự, tố tụng hình sự để tạo ra khung pháp lý tổng thể ngăn chặn, răn đe và trừng phạt tham nhũng.

Luật Thanh tra được tổng kết và sửa đổi theo hướng kết luận thanh tra cần làm rõ nguyên nhân của sai phạm, thất thoát, chỉ ra được sơ hở, bất cập về cơ chế, chính sách dẫn đến thất thoát, thua lỗ lớn, chú trọng thực hiện công tác xử lý sau thanh tra; phát hiện, kiến nghị khắc phục những sơ hở, bất cập trong quy định về quản lý cán bộ, đảng viên có liên quan trong quá trình thanh tra, kiểm tra, xác minh dấu hiệu sai phạm về kinh tế, tham nhũng, ngăn chặn tình trạng bỏ trốn, tẩu tán tài sản.

Ngoài ra, sẽ có cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Cơ quan Thanh tra với Cơ quan Điều tra, Viện Kiểm sát để xử lý kịp thời các vụ việc có dấu hiệu tội phạm tham nhũng được phát hiện trong quá trình thanh tra. Hoàn thiện các quy định về giải quyết tố cáo, thông tin phản ánh về tham nhũng, đặc biệt là tố cáo, phản ánh trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị; xây dựng cơ chế hữu hiệu về bảo vệ người tố cáo, bảo vệ người làm chứng trong tố giác và phát hiện tham nhũng…

Thảo Nguyên