Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình

Yêu cầu từ thực tiễn

Câu chuyện cuối năm giữa Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình, người trong năm qua đã chủ động gặp và đối thoại với công dân cũng như chỉ đạo sát sao hoạt động tiếp công dân tại phía Nam, với phóng viên Báo Thanh tra xoay quanh cách làm mới để giải quyết khiếu nại, tố cáo của nhân dân liên quan đến nhà đất, đúng pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước.

Nhìn nhận một cách thẳng thắn về nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng khiếu nại tố cáo về nhà đất tại phía Nam vẫn diễn biến phức tạp, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình cho rằng: Chủ trương, chính sách, pháp luật về nhà đất của chúng ta chưa đồng bộ, văn bản hướng dẫn thi hành chưa kịp thời, chưa đầy đủ. Hoàn cảnh lịch sử nhà đất tại các tỉnh thành phức tạp, liên quan đến chính sách pháp luật của nhiều thời kỳ.

Thời gian qua, các địa phương phía Nam đã triển khai thực hiện nhiều dự án liên quan đến thu hồi nhà đất, trong lúc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, định giá đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư, còn nhiều sơ hở, nhất là vấn đề công khai quy hoạch gắn với dân chủ cơ sở, … vẫn chưa được làm tốt. Một số cơ quan chưa quan tâm đúng mức đến công tác tiếp dân, một bộ phận cán bộ, công chức do năng lực trình độ có hạn nên công tác thanh tra, giám sát có nơi có lúc chưa tốt, nhiều hành vi sai phạm về nhà đất chưa phát hiện, xử lý kịp thời, có trường hợp còn sai sót. Do đó, tình hình khiếu nại, tố cáo liên quan đến các quyết định hành chính về nhà đất tăng về số lượng, tính chất phức tạp, gay gắt, thái độ khiếu kiện một số công dân thiếu kiềm chế, tình trạng gửi đơn vượt cấp tràn lan, mang tính phổ biến, công dân đi khiếu nại tập trung thành đoàn đông người đến các cơ quan Trung ương trong thời gian diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước ngày càng phức tạp.
   
Hiểu dân để giải quyết cho dân

Nhận diện được nguyên nhân cũng như nắm vững thông tin từng vụ việc, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình cho rằng, cần tăng cường đối thoại với công dân ngay tại cơ sở để nghe người dân nói về những bất cập trong quá trình giải quyết của cơ quan chức năng, sau đó giải thích về quy định pháp luật để công dân cùng thực hiện. Đây là một trong nhiều giải pháp cụ thể hóa Thông báo Kết luận số 130-TB/TW ngày 10/01/2008 của Bộ Chính trị, Chỉ thị 09/CT-TW ngày 06/3/2009 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, Chỉ thị 14/CT-TTg ngày 18/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ, KH 1130/KH-TTCP ngày 10/5/2012 của Thanh tra Chính phủ.

Được tháp tùng cùng nhiều đoàn công tác của Thanh tra Chính phủ do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình dẫn đầu đến các địa phương phía Nam, chúng tôi đã chứng kiến, rồi phản ánh bằng ngôn ngữ báo chí nhiều buổi đối thoại, lắng nghe công dân khiếu nại có khi gay gắt, có khi tràn đầy tình cảm. Nhưng điều đọng lại sau mỗi chuyến đi là hình ảnh người dân vui mừng khi được gặp, được nghe những lời chia sẻ, giải thích đúng lý hợp tình của Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình, cùng cán bộ Cục III, cũng như lãnh đạo UBND các địa phương.

Có nhiều chuyến đi phải khởi hành từ 4 giờ sáng để kịp đến nơi gặp gỡ người dân, rồi lắng nghe và giải thích nên buổi tiếp dân có khi từ sáng đến gần 1 giờ chiều mới xong, nhiều buổi tiếp dân buổi chiều có thể kéo dài đến 8 giờ tối, nên khi quay về đến trụ sở phía Nam của Thanh tra Chính phủ thì cũng đã nửa đêm.

Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình chỉ đạo hoạt động của Cục 3

Những chuyến đi “ như con thoi” này đã từng bước lấy lại niềm tin của công dân vì có những người hàng chục năm đi khiếu nại vẫn chưa một lần được gặp cán bộ lãnh đạo để trình bày trọn vẹn vụ việc của mình. Những điểm nóng khiếu nại đông người ở Bình Thuận, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, Long An, Tiền Giang, An Giang, Kiên Giang đã từng bước giảm nhiệt sau những lần đối thoại với công dân. Như tỉnh An Giang với hàng chục vụ việc tồn đọng, qua hàng chục năm vẫn bế tắc không có hướng ra vì nhiều nguyên nhân, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình cùng cán bộ Cục III xuống làm việc 4 lần với lãnh đạo UBND tỉnh để thống nhất hướng giải quyết đúng lý hợp tình. Sau đó tại buổi đối thoại ngày 16/11/2012, với tinh thần dân chủ, công khai, một số hộ dân đã “mừng đến rơi nước mắt” khi vụ khiếu nại kéo dài hàng chục năm với bao oan trái đã được lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và UBND tỉnh An Giang lắng nghe, thống nhất hướng giải quyết hợp tình, thấu lý, đúng pháp luật.

Nói những chuyến đi đối thoại tại cơ sở và phản hồi từ thực tiễn của lãnh đạo các địa phương và người dân, với phong thái điềm tĩnh, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình khẳng định: Trong hai cuộc kháng chiến, chúng ta dựa vào dân để đánh thắng kẻ thù xâm lược, giải phóng đất nước. Nay trong thời kỳ xây dựng đất nước có phát sinh khiếu nại của người dân thì mỗi cán bộ phải tìm hiểu vì sao người dân gửi đơn khiếu nại, đi khiếu nại vượt cấp. Có những trường hợp được nhiều đoàn thanh tra xem xét, giải quyết nhưng người dân vẫn chưa đồng tình.

Vì vậy, chúng ta phải suy nghĩ và đánh giá đúng nguyên nhân để có giải pháp tốt nhất. Cách làm của Thanh tra Chính phủ thực hiện thời gian qua tại phía Nam tuy không mới nhưng phù hợp với đặc thù khiếu nại, tố cáo liên quan đến lịch sử pháp luật nhà đất, đáp ứng được nhu cầu của người dân, được dư luận đồng tình, ủng hộ. Những kết quả ban đầu của cách làm “đến với dân để hiểu dân” đã góp phần ổn định an ninh chính trị, tạo môi trường thuận lợi cho việc triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của khu vực phía Nam.

Lắng nghe câu chúc sức khỏe trong năm mới của chúng tôi, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Chiến Bình tươi cười: Gặp được dân rồi giải quyết được cho dân những vụ việc kéo dài hàng chục năm, chứng kiến niềm vui của người dân là liều thuốc tốt nhất cho sức khỏe, là niềm vui và hạnh phúc của của cán bộ làm công tác thanh tra.

Mong rằng năm 2013, dưới sự lãnh đạo của Thanh tra Chính phủ, mỗi cán bộ, công chức ngành Thanh tra sẽ chủ động hơn nữa gặp dân, nghe dân, hiểu dân để giải quyết dứt điểm mọi vụ việc khiếu nại, tố cáo trên địa bàn phía Nam.

Ngọc Giang