>> Đánh giá giữa kỳ Chương trình Sáng kiến phòng, chống tham nhũng

Xây dựng khung đánh giá chung đề án

Nhìn lại 34 đề án sáng kiến đoạt giải, ông Đặng Hoàng Giang, Trung tâm CECODES, chuyên gia tư vấn độc lập nhận định, bản thân VACI là một mô hình sáng tạo, nhiều vấn đề nóng của xã hội đã được đề cập, làm giảm độ nhạy cảm chủ đề tham nhũng nên được xã hội hưởng ứng đông đảo. Song vẫn còn một số lĩnh vực quan trọng bị bỏ ngỏ.

“Chủ đề án và người tham gia dự thi cần tấn công tham nhũng trong một lĩnh vực mới mẻ hay giải quyết tham nhũng trong một lĩnh vực quen thuộc nhưng có cách làm mới. Quá trình thực hiện cần tiếp cận giới doanh nghiệp nhiều hơn và khuyến khích sự tham gia của thanh niên. Các đề án nên đi vào chiều sâu, thay vì tập trung vào đầu ra (số lượng người được tập huấn) thì nên đặt ra các kết quả cụ thể như người dân tiếp cận được với thông tin quy hoạch đất ở địa phương”, ông Đặng Hoàng Giang khuyến nghị.

Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Đức Hạnh nhấn mạnh Sáng kiến VACI cần tập trung vào lĩnh vực "nóng"

Các đại biểu tham dự cho rằng, thiết kế và triển khai đề án là công việc mới mẻ nên rất cần sự hỗ trợ kỹ năng cứng, mềm và thường xuyên không chỉ giữa kỳ của chuyên gia, Thanh tra Chính phủ và nhà tài trợ.

Đồng ý kiến, theo bà Ngô Thị Quỳnh Hoa, chuyên gia đánh giá và theo dõi của Bộ Phát triển Quốc tế Anh quốc, chương trình VACI tiếp theo nên có một khung đánh giá các dự án chung như tính sáng tạo, tính đại chúng, tính ảnh hưởng về mặt chính sách, có sự tham gia của xã hội dân sự, tính khả thi và tính bền vững. Đối với đề án đặc thù thì có những đánh giá riêng để kết luận đề án đó có mang lại hiệu quả trên thực tế.

Tại hội thảo, Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Đức Hạnh nhận định, qua một năm triển khai thực hiện, 34 đề án đã phát huy được vai trò là cầu nối để các ý tưởng công tác quản lý Nhà nước góp phần giảm thiểu tình trạng tham ô, hối lộ tại các cơ quan công quyền. Tuy nhiên, nhiều lĩnh vực  “nóng” như quản lý, sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng, khai thác khoáng sản... vẫn thiếu đề án đoạt giải.

Về thiết kế của cuộc thi VACI tiếp theo, theo Phó Tổng Thanh tra, cần mở rộng hơn các lĩnh vực đề án, nâng cao hơn chất lượng sáng tạo và bền vững, tập trung đi vào chiêu sâu có mục tiêu rõ ràng, hiệu quả cao, quan tâm đến nhận thức, khoa học. Bên cạnh đó, coi trọng tính bền vững và nhân rộng các dự án, nâng cao vai trò liên kết của cộng đồng. Cải tiến tối ưu quy trình thẩm định để trao giải các dự án cũng như giám sát, kiểm tra quá trình triển khai dự án.

Đừng giám sát phòng, chống tham nhũng bằng lý thuyết

Báo cáo Đề án Đưa nội dung phòng, chống tham nhũng vào chương trình giáo dục, đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy, kết cấu chương trình tích hợp phòng, chống tham nhũng vào môn Giáo dục công dân là hợp lý, phù hợp với nội dung sách giáo khoa, không quá tải đối với nội dung học tập, phù hợp với tâm lý lứa tuổi của học sinh. Tuy nhiên, còn một số nội dung lồng ghép mang tính gượng ép, chưa chính xác 

Đối với khối trường đại học, cao đẳng nhiều ý kiến cho rằng các trường cần sự hỗ trợ về tài liệu tham khảo các vụ án tham nhũng điển hình; hỗ trợ cho nhà trường các buổi nói chuyện ngoại khóa và hội thảo chuyên đề về tham nhũng, phòng, chống tham nhũng. 

PGS.TS Nguyễn Trí chỉ rõ: Khi triển khai các đề án để nâng cao nhận thức về tính liêm chính công, minh bạch trách nhiệm để hình thành thái độ, ý thức phòng, chống tệ nạn tham nhũng không thể chỉ giảng giải lý thuyết đơn thuần mà cần phải tích hợp nhiều hoạt động, tăng cường tính cạnh tranh, thi đua tìm hiểu của học sinh.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Theo ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ, chương trình lồng ghép đưa nội dung phòng, chống tham nhũng vào giáo dục đã kích thích sự tìm hiểu của học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, kiến thức phòng, chống tham nhũng chưa được đưa vào chương trình thi, kiểm tra nên chưa đánh giá chính xác hiệu quả đạt được.  

Nhằm tuyên truyền hiệu quả pháp luật phòng, chống tham nhũng từ cấp THPT đến đại học, trong năm 2012 - 2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ rà soát chương trình tài liệu để chỉnh sửa, bổ sung đáp ứng yêu cầu giảng dạy. Ông Nguyễn Văn Phương, Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, Bộ cũng đã đề nghị Ban Chỉ đạo Trung ương cho triển khai tổ chức giảng dạy đại trà nội dung phòng, chống tham nhũng, cung cấp đủ tài liệu, băng đĩa hình và trang thông tin điện tử tư liệu chính thống phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và có văn bản chỉ đạo các địa phương, các bộ, ngành có liên quan quan tâm chỉ đạo các cơ sở giáo dục, nhà trường nghiêm túc thực hiện đề án.

Các đại biểu cũng cho rằng, để nâng cao giám sát của cộng đồng trong cuộc chiến chống tham nhũng cần tăng cường và đẩy mạnh hơn nữa chất lượng hoạt động của ban thanh tra nhân dân, ban giám sát đầu tư của cộng đồng. Tạo cơ chế và tăng cường năng lực cho các đoàn thể; đồng thời làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật rộng rãi trong nhân dân làm mọi người tích cực tham gia giám sát, phát huy quyền làm chủ của nhân dân theo quy định của pháp luật. 
 

Hồng Hà