Công khai tới tận người dân?

Qua 5 năm thực hiện việc tiến hành kê khai TSTN, hơn 1 triệu người có nghĩa vụ kê khai đã thực hiện kê khai TSTN. Các quy định của pháp luật về kê khai TSTN của cán bộ, công chức, viên chức đã từng bước được hình thành, hoàn thiện, làm cơ sở pháp lý giúp các cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền biết được TSTN của người có nghĩa vụ phải kê khai, góp phần phòng, chống tham nhũng hiệu quả.

Mặc dù vậy, việc kê khai TSTN vẫn còn nhiều tồn tại như: Chỉ mang tính hình thức dẫn tới tác dụng phòng ngừa tham nhũng còn hạn chế, hiệu quả thấp. Các quy định về minh bạch TSTN cũng chưa thực sự giúp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo dõi được biến động về tài sản của người có nghĩa vụ kê khai. Việc xác minh TSTN nhằm làm rõ tính trung thực của việc kê khai còn ít được thực hiện, kết quả kê khai chưa được công khai rộng rãi…

Bởi vậy, nâng cao tác dụng của việc kê khai TSTN là mục tiêu quan trọng. Để thực hiện điều này, Dự thảo NĐ lần này đặc biệt nhấn mạnh vào tính công khai của các bản kê khai. Đây cũng là nội dung được nhiều đại biểu tập trung tham gia thảo luận, cho ý kiến tại hội thảo.

Theo Dự thảo NĐ, hàng năm, bản kê khai TSTN phải được công khai trong cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi đối tượng kê khai thường xuyên làm việc. Có 2 hình thức công khai: Công bố tại cuộc họp cơ quan và niêm yết tại trụ sở cơ quan. Thời điểm kê khai có thể từ tháng 1 - 3 hàng năm.

Cho ý kiến về nội dung này, ông Đinh Văn Sùng, Ban Tổ chức Trung ương Đảng, cho rằng, cần hết sức cân nhắc việc công khai tại nơi làm việc, bởi với một số cơ quan lớn, đối tượng kê khai có thể lên tới hàng nghìn người. Như vậy, việc công khai sẽ rất khó triển khai. Bên cạnh đó, công khai TSTN là vấn đề rất nhạy cảm, cũng giống như lý lịch đảng viên nên không hề dễ thực hiện. Việc triển khai công khai bản kê khai từ trong 3 tháng cũng sẽ rất bất cập, bởi khi công khai bản kê khai rất dễ xảy ra nhiều diễn biến không tốt, nếu cứ hết tháng này đến tháng khác công khai các bản kê khai sẽ gây ra tình trạng bất ổn của các đơn vị, cơ quan.

Ông Nguyễn Xuân Đạt, Bộ Nội vụ, cho rằng, nên mở rộng hơn nữa phạm vi công khai của bản kê khai TSTN. Theo ông Đạt, trong nhiều năm qua, việc phát hiện tham nhũng chủ yếu vẫn bắt nguồn từ người dân chứ hiếm khi là từ các cơ quan Nhà nước. Bởi vậy, công khai bản kê khai TSTN của cán bộ, công chức tới người dân là việc làm cần thiết. “Không thực hiện việc công khai tới người dân thì việc kiểm kê TSTN sẽ không phát huy tác dụng”, ông Đạt nói.

Tăng thêm 50 triệu đồng sẽ phải kê khai?

Ngoài nội dung này, Dự thảo NĐ cũng đưa ra một số nội dung để xin ý kiến các đại biểu như quy định về việc giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm. Theo đó, các loại tài sản là kim khí quý, đá quý, mô tô, ô tô, tàu, thuyền, cổ phiếu, trái phiếu, tài khoản ở nước ngoài, tiền, sổ tiết kiệm, séc và các công cụ chuyển nhượng khác… khi tăng thêm về số lượng với mức giá 50 triệu đồng trở lên sẽ phải kê khai.

Các điều, khoản về xử lý vi phạm các quy định về minh bạch TSTN cũng được bổ sung thêm các quy định nhằm tăng thêm sức mạnh cho công tác này. Cụ thể, đối với viên chức bị kết luận là không trung thực trong kê khai TSTN thì tùy theo tính chất, mức độ có thể bị xử lý bằng các hình thức cảnh cáo, cách chức. Đối với người làm việc trong các doanh nghiệp Nhà nước có thể bị xử lý kỷ luật khiển trách hoặc cách chức. Đối với người làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội, Công an được xử lý theo quy định về xử lý kỷ luật của các cơ quan nói trên.

Cũng theo Dự thảo NĐ, bản kê khai tài sản được xác định như một phần của thông tin cán bộ và được lưu trữ trong hồ sơ cán bộ. Bản kê khai sẽ chỉ được sử dụng khi có yêu cầu phục vụ cho việc bầu, phê chuẩn, bổ nhiệm, cách chức, miễn chức, bãi nhiệm hoặc kỷ luật người kê khai; phục vụ cho hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền trong việc kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, điều tra…

Những nội dung kể trên đã nhận được rất nhiều ý kiến khác nhau. Đại diện Bộ Nội vụ cho rằng, việc quản lý bản kê khai TSTN trong hồ sơ của cán bộ chỉ được sử dụng trong một số trường hợp nhất định sẽ làm giảm rất nhiều tác dụng của việc kiểm soát thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức. Đại biểu này cũng cho rằng, nên có xác nhận của địa phương đối với bản kê khai thu nhập nhằm tăng cường tính chính xác.

Lại có ý kiến nêu rõ, các quy định về xử lý người kê khai khi có vi phạm chỉ đúng đối với đối tượng công chức, còn viên chức thì chưa đúng với quy định của Luật Công chức. Hay, một số chức danh như dược sỹ chính, giảng viên chính thì thuộc đối tượng kê khai, nhưng chuyên viên chính, biên tập viên chính lại không được liệt vào đối tượng này…

Khánh Linh