(Thanh tra)- Đề án (Đ.A) “Nâng cao năng lực giám sát cộng đồng (GSCĐ) trong xây dựng nông thôn mới” đã và đang giúp cán bộ, người dân tăng cường sự hiểu biết về pháp luật; phát huy công khai, minh bạch, dân chủ; góp phần ngăn ngừa và giảm thiểu tham ô, nhũng nhiễu tại địa phương… Đây chính là tâm đắc của Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng, chống tham nhũng (PCTN) tỉnh Thái Nguyên Lường Thị Hoa.
+ Bà có thể cho biết những lý do Ban Chỉ đạo PCTN tỉnh Thái Nguyên chọn xã Đồng Liên, huyện Phú Bình làm điểm “Nâng cao năng lực GSCĐ trong xây dựng nông thôn mới”?
- Đồng Liên là xã miền núi thuộc huyện Phú Bình, cách trung tâm tỉnh Thái Nguyên khoảng 20km với 1.137 hộ dân, 4.575 nhân khẩu. Đây là xã thuần nông, dân cư phân tán, trình độ dân trí không đồng đều, kinh tế phát triển chậm, cơ sở hạ tầng còn thiếu, giao thông đi lại khó khăn. Chính quyền cấp xã những năm trước đã có những sai phạm trong việc quản lý sử dụng kinh phí...
Đây cũng là xã được chọn điểm xây dựng nông thôn mới, với nhiều công trình, dự án. Để các công trình, dự án được thực hiện đúng quy hoạch, thiết kế, bảo đảm chất lượng, tránh sai phạm, thất thoát, lãng phí, rất cần tăng cường hoạt động giám sát, nhất là sự GSCĐ. Vì vậy, vấn đề PCTN, lãng phí ở địa phương cũng hết sức nhạy cảm và được quan tâm.
Với những lý do đó, xã Đồng Liên được lựa chọn để thực hiện Đ.A.
+ Qua hơn 1 năm triển khai Đ.A đã đạt được những kết quả cơ bản nào và giúp địa phương nâng cao năng lực GSCĐ ra sao, thưa bà?
- Điều chúng tôi tâm đắc về Đ.A đó là giúp cán bộ, người dân địa phương tăng cường sự hiểu biết về pháp luật, đặc biệt là Luật PCTN, Quy chế Dân chủ ở cơ sở; nâng cao năng lực giám sát đầu tư của cộng đồng (GSĐTCĐ); phát huy công khai, minh bạch, dân chủ trong hoạt động của địa phương, góp phần ngăn ngừa và giảm thiểu tham ô, nhũng nhiễu tại địa phương và cộng đồng dân cư. Đồng thời, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, khơi dậy sức mạnh nhân dân tham gia thực hiện thành công Chương trình Xây dựng nông thôn mới.
Chính vì vậy, người dân tin tưởng, tự nguyện tham gia đóng góp. Hoạt động Ban GSĐTCĐ xã và người dân trong việc thực hiện GSĐTCĐ một cách hiệu quả, chặt chẽ, bài bản, đúng quy định. Tại mỗi công trình xây dựng, đều đã thành lập Ban Giám sát công trình, trực tiếp phản ánh, kiến nghị với cơ quan chức năng những vấn đề chưa bảo đảm yêu cầu khi thi công công trình, dự án.
Thêm vào đó, hoạt động GSĐTCĐ được tăng cường, đòi hỏi chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị thi công cũng ý thức rõ hơn về trách nhiệm bảo đảm chất lượng, tiến độ các công trình, dự án; công khai, minh bạch các nội dung theo quy định pháp luật. Do vậy, các công trình, dự án được thực hiện đúng quy hoạch, thiết kế, bảo đảm chất lượng, tránh sai phạm, thất thoát, lãng phí.
+ Đã có những phản hồi như thế nào từ người dân đến kết quả ban đầu của Đ.A, thưa bà?
- Đến nay, Ban Quản lý Đ.A đã phát 340 phiếu đánh giá hiệu quả Đ.A và nhận được những kết quả khả quan. 90% ý kiến cho rằng chương trình tập huấn là cần thiết; 97% ý kiến cộng đồng khẳng định đã được nâng cao nhận thức sau tập huấn; từ 60 - 70% ý kiến cho rằng Đ.A xây dựng cộng đồng gắn bó và làm tăng tính tự chủ. 100% ý kiến cho rằng Đ.A giúp nâng cao nhận thức về “dân làm chủ, dân bàn, dân làm, dân hưởng thụ trong xây dựng nông thôn mới”...
Đa phần ý kiến cũng phản hồi nội dung của Đ.A là thiết thực và bổ ích.
Đáng chú ý, 80% ý kiến đánh giá về đội ngũ cán bộ xã, thôn là có sự tâm huyết; 70% ý kiến cho rằng có năng lực; số ít cho rằng cấp xã phải nâng cao năng lực và cần thay đổi về việc thực hiện Đ.A.
+ Theo bà, qua mô hình điểm này, kinh nghiệm để lại như thế nào và nếu Thái Nguyên tiếp tục nhân rộng những mô hình trên thì điều kiện cần là gì?
- Đ.A đã thiết lập 9 mô hình để thực hiện giám sát (trong đó có công trình xây dựng do ngân sách Nhà nước đầu tư, có công trình do dân đóng góp và có công trình vừa do ngân sách Nhà nước đầu tư vừa do nhân dân đóng góp). Ban Quản lý Đ.A đã hướng dẫn quy trình thực hiện GSĐTCĐ, hỗ trợ kính phí giám sát, sổ sách ghi chép giám sát; công khai trong xây dựng công trình trên loa phát thanh của xóm... Bước đầu giúp Ban GSĐTCĐ và người dân tham gia giám sát từ khâu đưa ra chủ trương, thiết kế công trình, phê duyệt, huy động, sử dụng vốn, thi công công trình, nghiệm thu công trình... Người dân tin tưởng vào Đảng và Nhà nước, ủng hộ chủ trưởng của địa phương đưa ra. Do đó, cần nhân rộng các mô hình giám sát tại các địa phương.
Tuy nhiên, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động GSĐTCĐ, cần sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ giữa cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể trong công tác GSĐTCĐ, đặc biệt vai trò, trách nhiệm của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp. Phát huy dân chủ ở cơ sở thông qua hoạt động dân biết, dân làm, dân kiểm tra, giám sát; công khai, minh bạch mọi thông tin chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị có liên quan. Tăng cường tập huấn, hỗ trợ kinh phí cho Ban Thanh tra nhân dân - Ban GSĐTCĐ…
| Hưởng ứng Chương trình Sáng kiến về PCTN do Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng Thế giới tổ chức với chủ đề “Tăng cường liêm chính công và thực thi pháp luật góp phần PCTN hiệu quả” nhóm tác giả Đ.A “Nâng cao năng lực GSCĐ trong xây dựng nông thôn mới” tại xã Đồng Liên do Văn phòng Ban Chỉ đạo PCTN tỉnh Thái Nguyên xây dựng đã tham gia và giành phần thắng cuộc cùng với 34 Đ.A trên toàn quốc. |
Hữu Oanh (Thực hiện)
