(Thanh tra)- Đó là một trong những kết quả được Chính phủ nêu trong Báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN) trong phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 18/9.
Theo Báo cáo Chính phủ được Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh trình bày tại phiên họp, trong 8 tháng đầu năm 2013, công tác PCTN đạt được kết quả tích cực trên một số mặt xây dựng và hoàn thiện thể chế; cải cách hành chính; công khai minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị; công tác thông tin, tuyên truyền về PCTN và các biện pháp phòng ngừa được các cấp, ngành triển khai sâu rộng, đồng bộ; việc phối hợp giữa các cơ quan PCTN đã có sự chủ động, hiệu quả hơn.
Kết quả, trong năm 2013, đã có 36 trường hợp người đứng đầu bị xử lý do thiếu trach nhiệm để xảy ra tham nhũng, trong đó có 4 người đã bị xử lý hình sự, 28 người đã bị xử lý hành chính, 4 trường hợp khác đang được các cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý. Chỉ tính riêng ngành Thanh tra đã phát hiện 73 vụ, 80 đối tượng có hành vi liên quan đến tham nhũng với số tiền 117 tỷ đồng; kiến nghị thu hồi 115 tỷ đồng; xử lý hành chính đối với 4 tập thể, 28 cá nhân, chuyển cơ quan điều tra hình sự 11 vụ, 34 đối tượng.
Bên cạnh, những kết quả đạt được, công tác PCTN vẫn còn nhiều hạn chế, tồn tại - Tổng Thanh tra Huỳnh Phong Tranh nhận định. Nhìn chung, việc xử lý trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng chưa đạt yêu cầu. Vẫn còn tình trạng chưa rõ ràng trong xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng và hành vi trực tiếp tham nhũng. Việc tự kiểm tra, phát hiện tham nhũng của một số cơ quan, tổ chức, đơn vị còn yếu; việc phát hiện tham nhũng chủ yếu qua dư luận xã hội, báo chí phản ánh hoặc khi có cơ quan chức năng vào kiểm tra, thanh tra, kiểm toán mới phát hiện sai phạm. Đáng lưu ý, mặc dù đã có một số vụ án điểm được đưa ra xét xử, được dư luận quan tâm, song nhìn chung tiến độ xử lý còn chậm, án treo vẫn nhiều…
Thẩm tra Báo cáo của Chính phủ, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng, Báo cáo chưa có sự đánh giá, phân tích sâu sắc nguyên nhân của những việc chưa làm được, hạn chế, yếu kém, nhất là những hạn chế, yếu kém mà qua nhiều năm vẫn chưa được khắc phục; chưa có sự so sánh với kết quả trong từng mặt công tác của năm 2012.
Đi vào những vấn đề cụ thể, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng thẳng thắn chỉ ra Báo cáo của Chính phủ không làm rõ được thế giới đánh giá công tác PCTN của Việt Nam như thế nào, dư luận nhân dân, Mặt trận và các đoàn thể quần chúng đánh giá ra sao về thực trạng PCTN, trong khi đây là những kênh đánh giá hết sức quan trọng. Báo cáo chưa nói rõ lực lượng PCTN có tiêu cực, có bao che không, có tham nhũng ngay trong lực lượng PCTN không?
Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề: Trách nhiệm của từng cơ quan trong công tác này như thế nào, đã làm hết sức chưa? Các lực lượng này có tiêu cực không? Vai trò của Ban Chỉ đạo PCTN Trung ương cũng chưa được đề cập đến ở đây. Hơn nữa, Luật PCTN đã quy định rõ Chính phủ là đầu mối báo cáo về công tác PCTN trong phạm vi cả nước.
Đồng quan điểm, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước khẳng định, nếu không nói rõ được chuyện có lực lượng nào can dự vào chuyện xử án tham nhũng hay không, bao nhiêu vụ, đến mức độ nào thì lòng dân không yên. Ông Phước đề nghị trong báo cáo cần nói rõ, cụ thể những vụ tham nhũng kéo dài bao nhiêu lâu mới được phát hiện; bao nhiêu vụ dược phát hiện sớm; mối quan hệ phối hợp đấu tranh giữa các cơ quan công quyền cần phải được nêu rõ trách nhiệm của các Bộ trưởng, thủ trưởng ngành và người đứng đầu các địa phương. Bên cạnh đó, cần công bố công khai tiến độ xử lý các vụ án tham nhũng để lấy lại lòng tin của cán bộ, nhân dân.
Phân tích kỹ Báo cáo Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý nêu thực trạng, hiện nay, tham nhũng gây thiệt hại rất lớn, nhưng việc thu hồi tiền, tài sản về cho Nhà nước rất ít. Nhiều vụ việc chuyển từ hình sự sang xử lý hành chính hoặc xử án treo chưa hợp lý. Do đó, ông cảnh báo nếu như Báo cáo không phản ánh đúng tình hình PCTN thì Quốc hội sẽ có ý kiến.
Nhiều ý kiến cho rằng, Báo cáo của Chính phủ vẫn chưa nêu được cụ thể những bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức, đơn vị đã làm tốt và chưa làm tốt công tác PCTN hoặc những nơi để xảy ra nhiều vụ việc tham nhũng, để từ đó kịp thời động viên, khen thưởng những nơi làm tốt; xác định rõ, xử lý trách nhiệm các cá nhân, cơ quan, tổ chức, đơn vị làm chưa tốt. Từ đó cho thấy, việc phát hiện, tố cáo tham nhũng chưa trở thành phong trào của quần chúng nhân dân như trong phòng, chống vi phạm pháp luật và tội phạm. Đây là thực trạng mà Báo cáo cần được đánh giá, phân tích sâu sắc để có cơ chế huy động, phát huy phù hợp, có hiệu quả.
Tiếp thu các ý kiến thảo luận, đóng góp của Thường vụ Quốc hội, Tổng thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh, cho biết, sẽ hoàn thiện các số liệu, bổ sung các ý kiến để có một bản báo cáo hoàn thiện hơn về công tác PCTN. Riêng ý kiến nêu về họat động của Ban Chỉ đạo PCTN Trung ương chưa được đề cập vào báo cáo, Tổng Thanh tra bày tỏ, đây là năm đầu tiên thực hiện Luật PCTN - theo Luật, Ban Chỉ đạo thuộc Bộ Chính trị - đây là một khó khăn để thể hiện nội dung chỉ đạo trong báo cáo (Điều 73 của Luật quy định), do đó, mong được Thường vụ Quốc hội cho ý kiến để hoàn thiện báo cáo này.
* Cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về kế hoạch kiểm toán năm 2014.
Ánh Tuyết
