Ngày 24/2/2014, lực lượng bảo vệ biển Trung Quốc sử dụng vòi rồng tấn công tàu cá của ngư dân Philippines, đuổi họ ra khỏi vùng biển tranh chấp

Trong tài liệu dày 4.000 trang gửi lên Tòa án, Philippines cho rằng Trung Quốc đã vi phạm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982, trong đó, chỉ rõ các quốc gia có đặc quyền khai thác và sử dụng các tài nguyên biển trong vùng đặc quyền kinh tế.

Lần đầu tiên Philippines đưa vấn đề tranh chấp biển đảo giữa hai nước lên Tòa án Trọng tài Quốc tế là vào tháng 1 năm ngoái, với lý do cạn kiệt giải pháp chính trị và ngoại giao.

Tại cuộc họp ở Manila, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario nhấn mạnh tầm quan trọng của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 nhằm “bảo đảm tự do hàng hải cho tất cả các quốc gia, giúp đỡ duy trì hòa bình khu vực, an ninh và ổn định".

Cũng trong ngày hôm qua (30/3), ông Ramon Casiple, Giám đốc Điều hành Viện Chính trị và Bầu cử cải cách tại Manila, bày tỏ hy vọng, hành động đệ đơn lên Tòa án Quốc tế sẽ gây áp lực lên Trung Quốc và buộc nước này công nhận chủ quyền biển, đảo của Philippines. Đồng thời, ông cũng bày tỏ mong muốn các quốc gia láng giềng của Trung Quốc là Brunei, Malaysia, Việt Nam cùng dõi theo hành động lần này của Philippines.

Đáp lại động thái trên, Phát Ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hong Lei cho biết Trung Quốc không chấp nhận giải pháp trọng tài quốc tế của Philippines, đồng thời chỉ trích Philippines đã chiếm một số đảo trên biển Nam Trung Hoa một cách "bất hợp pháp".

Ông cũng nhấn mạnh Philippines nên được "đi đúng hướng" bằng việc sử dụng các cuộc đàm phán song phương để giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ .

Tuy nhiên, trái với lời “kêu gọi” của Trung Quốc, Philippines kiên định cho rằng việc tranh chấp giữa Trung Quốc - Philippines nên được xem xét bởi trong tài quốc tế dưới quan điểm pháp lý và sự nhìn nhận khách quan, tuân theo đúng luật pháp quốc tế.

Bên cạnh đó, một động thái mới nhất của Philippines trong nỗ lực kiềm chế Trung Quốc là việc ký kết hiệp ước quốc phòng với Mỹ, do Tổng thống Philippines Benigno Aquino ký kết, cho phép Mỹ tăng cường sự hiện diện quân sự tại Philippines và xây dựng cơ sở vật chất bên trong căn cứ quân sự ở đó; để đổi lấy nghĩa vụ “hỗ trợ” của Mỹ đối với Philippines trong trường hợp nước này xảy ra xung đột. Thông qua hiệp ước, Philippines hy vọng rằng, sức mạnh quân sự của Mỹ có thể ngăn chặn được “tham vọng” của Trung Quốc (ngân sách quốc phòng nước này gấp 47 lần ngân sách quốc phòng Philippines). 

Được biết, trong cuộc bỏ phiếu thăm dò người dân do Bộ Ngoại giao Philippines thực hiện gần đây, có 82% người dân Philippines cho rằng quốc gia này cần sử dụng hỗ trợ từ các trọng tài quốc tế để giải quyết những mâu thuẫn với Trung Quốc; và 92% người dân muốn Chính phủ Philippines khẳng định chủ quyền lãnh thổ của đất nước một cách hợp pháp và đúng luật.

Minh Việt