Trao đổi với Báo Thanh tra, ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, cho biết trách nhiệm của người đứng đầu, vai trò của chính quyền cấp xã và việc kiên trì đối thoại là những yếu tố quan trọng giúp địa phương giải quyết các vụ việc từ sớm, từ cơ sở.

Không để đơn thư kéo dài, phát sinh điểm nóng

+ Thưa ông, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Quảng Ninh đã có những chuyển biến nổi bật nào?

Ông Lê Văn Ánh: Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh được duy trì thông suốt, ổn định, không bị gián đoạn trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.

Ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra về những chuyển biến trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ảnh: Hoàng Hưng

Ngay sau khi mô hình mới chính thức đi vào hoạt động, UBND tỉnh đã ban hành Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 28/8/2025 về nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tiếp đó là Chỉ thị số 11/CT-UBND ngày 5/11/2025 về nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Các chỉ thị này góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền các cấp, tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành, giúp công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo được triển khai xuyên suốt, hiệu quả, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

+ Những chuyển biến đó được phản ánh như thế nào qua kết quả thực tế sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt trong công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo?

Ông Lê Văn Ánh: Không chỉ duy trì hoạt động thông suốt, công tác tiếp công dân còn được phản ánh qua nhiều kết quả cụ thể. Từ thời điểm thực hiện mô hình mới đến nay, toàn tỉnh Quảng Ninh đã tiếp 4.155 lượt công dân với 3.659 vụ việc, trong đó có 82 đoàn đông người; tiếp nhận và xử lý 7.524 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân.

Công tác phân loại, xử lý đơn được thực hiện theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định, bảo đảm các vụ việc được xem xét, giải quyết kịp thời, không để tồn đọng kéo dài do thay đổi mô hình tổ chức.

Đối với các vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết, các cơ quan chức năng đã tập trung rà soát, xác minh, giải quyết theo quy định của pháp luật. Đến nay đã giải quyết 361/412 vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, đạt 88%, các vụ việc còn lại đang được tiếp tục xem xét, giải quyết theo đúng trình tự, thời hạn quy định.

Kết quả này cho thấy các cơ quan, đơn vị cơ bản đã duy trì được hiệu quả giải quyết công việc trong điều kiện tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

+ Từ những kết quả trên, theo ông, điều đáng ghi nhận nhất trong công tác tiếp công dân sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là gì?

Ông Lê Văn Ánh: Nhìn chung, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp được duy trì nền nếp, bảo đảm hoạt động thông suốt, không bị gián đoạn trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.

Ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, trực tiếp đối thoại với công dân tại buổi tiếp công dân định kỳ. Ảnh: Hoàng Hưng

Vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong công tác tiếp công dân và giải quyết đơn thư tiếp tục được nâng lên; nhiều vụ việc phát sinh được tập trung giải quyết ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình vận hành mô hình chính quyền mới.

Đối thoại từ cơ sở để hạn chế khiếu kiện vượt cấp

+ Thực tiễn cho thấy nhiều vụ việc đã được giải quyết ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh điểm nóng và khiếu kiện vượt cấp. Theo ông, đâu là những yếu tố quyết định giúp Quảng Ninh đạt được kết quả này?

Ông Lê Văn Ánh: Trong lĩnh vực giải quyết khiếu nại, tố cáo, UBND tỉnh đã chỉ đạo thủ trưởng các sở, ban, ngành và chủ tịch UBND các địa phương tổ chức tốt công tác tiếp công dân, tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; kịp thời, chủ động giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh mới phát sinh trên các lĩnh vực, địa bàn; hạn chế thấp nhất tình trạng đơn thư tồn đọng, kéo dài, không để phát sinh "điểm nóng" hoặc khiếu kiện vượt cấp lên tỉnh và Trung ương.

Công dân trình bày ý kiến, kiến nghị tại buổi tiếp công dân định kỳ của UBND tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Hoàng Hưng

Đối với các xã, phường, đặc khu có công dân thường xuyên khiếu nại, tố cáo ở Trung ương và cấp tỉnh, khi phát sinh vụ việc đông người, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương phải nắm chắc tình hình, số lượng, đối tượng khiếu nại, tố cáo; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, kiên trì đối thoại, giải thích, giáo dục, thuyết phục; đồng thời có biện pháp xử lý ngay từ cơ sở và báo cáo kịp thời với Chủ tịch UBND tỉnh để có chỉ đạo giải quyết phù hợp.

+ Để giải quyết hiệu quả các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài, tỉnh phát huy trách nhiệm của người đứng đầu như thế nào, thưa ông?

Ông Lê Văn Ánh: UBND tỉnh Quảng Ninh yêu cầu tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền và thủ trưởng các cơ quan quản lý nhà nước các cấp trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tham gia tố tụng các vụ án hành chính.

Các địa phương thường xuyên kiểm tra, rà soát, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài; áp dụng các biện pháp phù hợp, đúng quy định của pháp luật ngay từ cơ sở, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư, nhất là tại các dự án có liên quan đến thu hồi đất, qua đó góp phần hạn chế khiếu kiện kéo dài và phát sinh điểm nóng.

+ Theo ông, Quảng Ninh đã làm gì để phát huy vai trò của chính quyền cấp xã, phường trong tiếp công dân, đối thoại và giải quyết vụ việc ngay từ cơ sở?

Ông Lê Văn Ánh: UBND tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo UBND các xã, phường, đặc khu, đặc biệt là người đứng đầu, nêu gương, chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại cơ sở; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, kiên trì đối thoại, giải thích, giáo dục, thuyết phục để giải quyết các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh ở cơ sở.

Các địa phương cũng thường xuyên trao đổi thông tin với Ban Tiếp công dân tỉnh và Thanh tra tỉnh về tình hình Nhân dân, dư luận xã hội để kịp thời nắm bắt, xử lý đúng quy trình, quy định đối với các vụ việc phát sinh trên địa bàn.

Các đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh phải được công khai từ khâu tiếp nhận đến khi có kết quả giải quyết nhằm tăng cường giám sát và nâng cao trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.

Quy trình giải quyết phải được thực hiện đầy đủ theo quy định, bảo đảm cả nội dung và thời hạn.

Thái độ của cán bộ trong quá trình tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng cần được chú trọng, không để các đối tượng xấu lợi dụng, xuyên tạc, kích động, lôi kéo người dân tụ tập đông người, gây mất an ninh, trật tự tại địa phương.

Kỳ 2: Đổi mới tiếp công dân để phục vụ người dân tốt hơn