Giá vonfram lập đỉnh 12 năm, thế giới bước vào cuộc đua mới (Ảnh: MSR)

Thế giới không còn thiếu mỏ, mà thiếu năng lực chế biến ngoài Trung Quốc

AI, trung tâm dữ liệu, bán dẫn, quốc phòng và xe điện đang thúc đẩy nhu cầu vonfram bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Tuy nhiên, điểm nghẽn của chuỗi cung ứng toàn cầu hiện nay không còn nằm ở nguồn tài nguyên, mà ở năng lực chế biến quy mô lớn ngoài Trung Quốc.

Nhiều quốc gia sở hữu các mỏ vonfram, nhưng rất ít doanh nghiệp có khả năng chuyển tinh quặng thành các sản phẩm trung gian như APT hay oxide vonfram với quy mô công nghiệp và tiêu chuẩn phục vụ các ngành công nghệ cao. Chính khoảng trống này đã tạo nên mắt xích còn thiếu trong chuỗi cung ứng vonfram ngoài Trung Quốc.

Toàn cảnh Nhà máy Núi Pháo (Ảnh: MSR)

Vì vậy, thay vì chỉ đầu tư phát triển mỏ, ngày càng nhiều chủ sở hữu tài nguyên lựa chọn hợp tác với các nền tảng chế biến đã được kiểm chứng để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Đây cũng là lý do các nền tảng chế biến quy mô lớn ngoài Trung Quốc như MSR đang trở thành đối tác ngày càng quan trọng trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược.

GB Innovation là minh chứng cho sự thay đổi của chuỗi giá trị

Quan hệ hợp tác giữa MSR và GB Innovation phản ánh rất rõ xu hướng này. GB Innovation sở hữu nguồn tài nguyên vonfram tại Hàn Quốc nhưng lựa chọn đưa tinh quặng sang Việt Nam để chế biến thành APT và oxide vonfram, bổ sung mắt xích chế biến trung gian trong chuỗi cung ứng phục vụ các ngành công nghệ cao như bán dẫn, quốc phòng, hàng không vũ trụ và sản xuất tiên tiến.

Nói cách khác, GBI không tìm MSR vì thiếu tài nguyên, mà vì cần một nền tảng chế biến quy mô lớn ngoài Trung Quốc để hoàn thiện chuỗi cung ứng.

Việc một doanh nghiệp khai khoáng lựa chọn hợp tác thay vì tự đầu tư nhà máy chế biến cũng phản ánh thực tế rằng năng lực chế biến vonfram quy mô lớn không thể hình thành trong thời gian ngắn. Để xây dựng một nền tảng như vậy cần nhiều năm đầu tư, công nghệ, kinh nghiệm vận hành và mạng lưới khách hàng toàn cầu. Đây chính là rào cản gia nhập mà MSR đã xây dựng trong hơn một thập kỷ qua và cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp từng bước mở rộng nguồn thu từ hoạt động chế biến.

Nhà máy công nghệ cao Masan High-Tech Materials (Ảnh: MSR)

Theo thỏa thuận, phí chuyển đổi được gắn với chỉ số giá APT và có cơ chế giá sàn, giúp tăng khả năng dự báo lợi nhuận, bảo vệ biên lợi nhuận khi giá giảm và nâng cao hiệu suất vận hành nhà máy chế biến của MSR. Đồng thời, nguồn tinh quặng từ bên thứ ba cũng hỗ trợ kế hoạch mở rộng công suất oxide vonfram lên hơn 8.000 tấn mỗi năm.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với mô hình khai khoáng truyền thống, khi tăng trưởng không còn chỉ phụ thuộc vào sản lượng khai thác hay biến động giá hàng hóa mà còn đến từ việc cung cấp năng lực chế biến và chuyển hóa tinh quặng thành các sản phẩm trung gian có giá trị gia tăng cao.

Nền tảng tạo dòng tiền của MSR mới chỉ bắt đầu

Thỏa thuận với GBI cũng cho thấy chiến lược dài hạn của MSR đang dần hình thành. Một mặt, doanh nghiệp tiếp tục củng cố nền tảng tài nguyên với khoảng 115 triệu tấn tài nguyên vonfram đa kim tiềm năng từ khu vực Núi Pháo mở rộng và Núi Chiếm, giúp kéo dài vòng đời khai thác thêm khoảng 20–30 năm sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết.

Mặt khác, MSR đang tận dụng chính nền tảng chế biến đã đầu tư hơn một thập kỷ để tiếp nhận thêm tinh quặng từ các đối tác quốc tế, qua đó tăng hiệu suất nhà máy, cải thiện năng lực cạnh tranh về chi phí và mở rộng công suất chế biến.

Theo tài thông tin từ doanh nghiệp, MSR hiện là nền tảng vonfram tích hợp quy mô lớn ngoài Trung Quốc, sở hữu chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ khai thác, chế biến đến các sản phẩm hóa chất vonfram phục vụ ngành bán dẫn, quốc phòng, năng lượng và nhiều lĩnh vực công nghệ cao đang được thúc đẩy bởi làn sóng đầu tư AI. Doanh nghiệp cũng chiếm khoảng 21% nguồn cung vonfram ngoài Trung Quốc và đã đầu tư hơn 700 triệu USD vào hệ thống khai thác và chế biến, tạo nên rào cản gia nhập rất lớn.

Mỏ khai thác của Núi Pháo (Ảnh: MSR)

Nếu trước đây thị trường nhìn MSR chủ yếu như một doanh nghiệp khai khoáng, thì những bước đi gần đây cho thấy doanh nghiệp đang từng bước chuyển mình thành một nền tảng vật liệu chiến lược tích hợp, nơi giá trị không chỉ đến từ khai thác mà ngày càng đến từ năng lực chế biến và hợp tác với các chủ sở hữu tài nguyên trên toàn cầu. Việc mở rộng nền tảng tài nguyên trong nước kết hợp với gia tăng nguồn nguyên liệu từ đối tác quốc tế giúp MSR xây dựng mô hình tăng trưởng có khả năng tạo dòng tiền ổn định và bền vững hơn trong nhiều năm tới.

Đối với Tập đoàn Masan (HOSE: MSN), hiện sở hữu khoảng 93% vốn tại MSR, điều đó đồng nghĩa giá trị của nền tảng vật liệu chiến lược này sẽ ngày càng được phản ánh vào kết quả kinh doanh hợp nhất. Khi Hệ điều hành Tiêu dùng tiếp tục tạo động lực tăng trưởng từ lĩnh vực tiêu dùng và MSR từng bước trở thành động lực vật liệu chiến lược và tạo dòng tiền của Tập đoàn, hai nền tảng này sẽ bổ trợ lẫn nhau, góp phần củng cố tăng trưởng và giá trị dài hạn cho MSN./.